Dünkü eylem hayat pahalılığının 2026 yılı içinde dondurulmasını ve insanların HP altında ezilmesini öngören yasanın meclisten geçmemesi ile ilgiliydi. Sendikalar haklı mıydı? Evet haklıydı.
Nedir hayat pahalılığı? Eğer bir ülkede fiyatlar genel düzeyi sürekli artıyorsa orda hayat pahalılığı var. Diyelim ki 3 aylıkfiyat artışları %30 iken o ülkede çalışanların ücret gelirleri %20 artmışsa, 10 puan veya hiç artmamışsa o ülkenin çalışanlarının satın alma güçleri 30 puan geri gitmiş demektir. İşte bu durum hayat pahalılığını gösterir. Örneğin istatistik kurumu mart ayı itibariyle KKTC’de ki enflasyonu %7,07 açıklamış ve bu durumda maaşlara %7.07 enflasyon farkı yansıtılacakmış. Fakat biliyoruz ve hissediyoruz ki bu enflasyon yani fiyatlar genel düzeyi %7.07 den çok daha fazla artmıştır. Bu durumda bizim satın alma gücümüz geri gitmiş ve hayat pahalılığı oranında alım gücümüz düşmüştür. Eğer bizim ülkede artan enflasyon oranına göre maaş artışı verilirse fiyatlar genel düzeyi artmış olacak ama hayat pahalılığı olmayacak.
Eğer KKTC hükümeti yapılmak istendiği gibi önümüzde ki 9 ayda hayatı pahalı etmeyecekse ve fiyatlar genel düzeyi bugünkü gibi kalacaksa HP artışı vermesin. Fakat bunun mümkünü yoktur. O zaman da ücretli kesim HP altında ezilir. HP maaşlara yapılan bir artış değildir. HP mevcut maaşlardan eriyen satın alma gücünün geri iadesidir. Demek ki insanlarımızın yaşayabilmesi için HP ödeneğinin verilmesi şarttır. Bu ödenek bugünkü şekliyle doğru mudur? Hayır değildir. Fa
kat bu başka bir tartışma konusudur.
Hayat pahalılığı mal ve hizmetler de ki fiyat artışının altında,gelir artışı elde edenler için geçerlidir. Enflasyon ortamında herkesin geliri enflasyona endekslenmiş olduğunda enflasyon artışı hayat pahalılığına yol açmaz. Ama özellikle dar ve sabit gelirliler enflasyon ortamında hayat pahalılığında doğrudan yüksek oranda etkilenir. Enflasyon oranında maaşları ayarlamak hayat pahalılığına yol açmaz. Kısacası hayat pahalılığı dar ve sabit gelirli için, emekli için hayatı çekilmez kılan bir beladır.
Asgari ücret şu kadar Euro oldu, maaşlar şu kadar Sterlin oldu diye kargaşa yaratmak değil bunu yaparken fiyatlar genel düzeyimizi de Euro ve Sterlin ile konuşalım, çarpıtmadan insanımız da anlasın.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde HP ödeneği hayat pahalı eder söylemi kullanılabilecek en son söylem olması gerekir. Kavramlarda anlaşalım. Kavramların anlamına yeterince vakıf olalım. Kavramları çarpıtmayalım.
