Gürsel KARAGÖZLÜ
Güzelyurt bölgesindeki üretici örgütleri ile esnaf, elektrik zammı nedeniyle artan maliyetlerin karşılanamayacağı görüşünde. Hükümetin zammı geri almaması halinde üretimin durabileceği uyarısında bulunan üretici örgütleri, ürettikleri ürünlerin rekabet edebilirliğinin, girdi maliyetlerine bağlı olduğuna dikkati çekti.
Kuzey Kıbrıs Narenciye Üreticileri Birliği, zammın girdi maliyetlerine yüzde 50 oranında etkide bulunacağı uyarısını yinelerken, hükümetten tek beklentinin zammın geri alınması olduğunu duyurdu. Doğancı-Elye Patates Üreticileri ise elektrik zammı ile rekabet halinde olukları Güney’deki patates üreticilerinin avantaj elde ettiğini belirtti.
Güzelyurt Esnaf ve Sanatkarlar Odası, haksız rekabet karşısında güçsüzleşen üreticinin zamla son darbeyi aldığını savundu. Elektrik zammına tepki gösteren örgütler arasında yer alan Kıbrıs Türk Narenciye Üreticileri Birliği de zammın narenciyede maliyetlerin ton başına 500-550 TL’ye yükselmesine neden olduğunu kaydetti. Güneyliler Sönmez Kamyoncular Birliği ise zammın alışkanlık haline gelmesinden endişeli.
BAŞKANLAR NE DEDİLER?
Turgut Akçın (Kuzey Kıbrıs Narenciye Üreticileri Birliği Başkanı)
“Bu yüzde otuz zam tüm kesimleri etkiledi. Tarım sektöründe biz narenciyeciler bütün işimizi elektrik ile döndürürüz. Bahçeleri sulamak için motorların çalışması gerekir. Bundan dolayı bu zammın kazığını biz narenciyeciler yemiş oluruz. BU elektrik zammı ülkedeki tüm üretimin durması demektir. Bu yüzde 30’luk zammın geri çekilmesi gerekir. Bu elektrik zammı ile girdi maliyetlerimiz yüzde 50 artacaktır. Hükümetten şu anda bu icraatları ile bir şey beklediğimiz yok. Bu zammın geri çekilmesini isteriz.”
Mehmet Bicen (Doğancı-Elye Patates Üreticileri Başkanı)
“Yıllardır verdiğimiz mücadele girdi maliyetlerimizin pahalı olmasından Pazar sıkıntısı çekmekteydik. Dolayısıyla ürünlerimizi satmakta pazar sıkıntısı çekiyoruz. Asil Nadir zamanında direk ihracat yapma imkanı vardı ve bu ihracatları gerçekleştirdik. O yıllardan sonra bu direkt ihracatı gerçekleştiremedik. Biz üreticiler patatesi pahalıya üretiyoruz. Bu %30’luk elektrik zammı ile Patates üretimi bize daha da pahalıya mal olacaktır. Ama biz Patatesi pahalıya üretiyoruz diyerek pahalıya satamayız. Kıbrıs adasında biz Rum komşularımız ile rekabet içerisindeyiz. Biz girdi maliyetlerinden dolayı Rum tarafından daha pahalı üretim yapmaktayız. Üreticiler olarak Rum tarafı ile rekabet içerisindeyiz ve fiyatların üzerine koyarak ürünlerimizi pazarlayamayız. Biz Patates üreticilerinin su motorları elektrikle, soğuk hava depoları elektrikle, havuzlarımızın üzerindeki motorlar elektrikle bu %30’luk zamla üreticilerin maliyetlerinde artış olacaktır. Bu da ürettiğimiz ürünün daha pahalı maliyetle üretilmesi demektir. Bu zamlarla üreticiler elektrik şalterlerini indirmek durumunda kalacaktır. Zam en son düşünülecek bir durumdu. Biz üreticilerin isteği Hükümetin bu elektrik zammını derhal geri almasıdır. Zamlar geri alınmazsa eylemlerimi artırarak sonuç alınıncaya kadar mücadelemize devam edeceğiz.”
Selçuk Özüorçun (Güzelyurt Esnaf ve Sanatkarlar Odası Asbaşkanı)
“Bu toplum bu zammı kaldıramaz. Zaten var olan üretimimiz yok olmaktadır. Bu elektrik zammı ile daha da yok olacaktır. Haksız rekabet bizleri yedi bitirdi. Bu toplum iflas etti. Eğer bu zam Elektrik Kurumu’nun kurtuluşu için yapılmışsa yanlış yapılmıştır. Kurumu kurtarmak için parayı başka yerden bulmaları gerekmekteydi. Halk bu zammı kaldıramaz. Haksız rekabet karşısında ezilen bu toplumun daha fazla ezilmesine iznimiz yoktur. Biz bu ülkede üretim yapmak isteriz. Biz bu ülkede var olmak isteriz. Bu zamlarla var olmak değil, bu zamlarla göç yollarını açar. Bizi ülkemizden eder. Bizleri iflasa sürükler. Zaten iflas etmiş durumdayız. Bizi daha fazla iflas etmeye zorlamaktadır. Atık tahammülümüz kalmadı. Bu zam ya geri alınacak ya da geri alınacak. Başka çaresi yoktur.”
Ali Alioğlu (Kıbrıs Türk Narenciye Üreticileri Birliği Başkanı)
“İnsanlarımız başı ağrıdığı zaman doktora gitmek istemeyebilirler. Bunu geçirebilirler. Ama eve döndükleri ve eve girdikleri zaman ışığı yakabilmek için elektrik fişini kaldırmaları gerekmektedir. Buzluğu açabilmesi gerekir. Çocuklara sobayı yakmaları gerekir. Yani bu zam ateşi yalnızca birliklere değil, üretim yapan kesimlere değildir. Bu ateş her eve girmiştir. Biz buna karşı eylemler yapmaktayız. Biz hükümet edenlere şunu söylüyoruz. Zam en son düşünülecek çare olmalıydı. Ama maalesef hükümet edenler alternatifleri düşünmeden direk zam yapmıştır. Bu zam üretimden ziyade, ekonominin de çökmesine neden olmaktadır. Şu anda maliyet raporlarımız Kıbrıs Türk Narenciye Üreticileri Birliği bilirkişi raporları ve vergi dairesi nezdinde bir dönüm narenciye bahçesinin yıllık maliyeti 2 bin 500 TL’dir. Bu gelen zamlarla bu maliyet 2 bin 800-3 bin TL’ sına mal olacaktır. Bu da bize şunu göstermektedir ton başına maliyetimiz 500-550 TL’ye çıkacağıdır. Ancak şuanda üreticinin elindeki mal peşkeş çekildiğinden tonu 250-300 TL civarında ellerinden alındığı görülmektedir. Bu zam tüm kesimleri etkilediği gibi narenciye üreticilerini de etkilemiştir. Bu zam geri alınmadığı takdirde gelecek yıl 10 bin dönüm narenciye bahçesinin kurumakla yüz yüze geleceğidir.”
Savaş Aydın (Güneyliler Sönmez Kamyoncular Birliği Başkanı)
“Kamyoncular Birliği olarak elektrik zammı ile ilgili bölgemizde yapılan ilk eyleme katıldık. Bundan sonrada yapılacak olan eylemlere katılacağız. Elektrik ve akaryakıt zammı kamyonculuğa, narenciyeciye ve tüm kesimleri etkilemiştir. Bu zamlar gerçekten bizleri üzen zamlardır. Dört yıldır gelmiş geçmiş hükümetler maaşlara artış yapmazken, elektrik ve akaryakıt zamları ile cebimizdeki parayı almaya çalışıyorlar. Pahalılık had safhada bu pahalılıklar karşısında iyileştirmelerde bekliyoruz. Bu % 30’luk zam yapılırken bunu nasıl sabitleştireceklerini de halka açıklamaları gerekir. Yoksa her para eksildiğinde elektriğe zam yapmakla cebimize atılan el olarak kabul ederiz ve bunu protesto ederiz. Zamların derhal geri alınmasını istiyoruz.”
