Havadis Gazetesi | Kıbrıs Haber
Kıbrıs

Türkiye almadı Güney havada kaptı

TÜRKİYE ALMADI: Aralık 2015’ten itibaren Türkiye’ye gönderilen tonlarca patates, “haşere var” diyerek geri gönderiliyor. Patatesçiler, Türkiye’nin sıfır tolerans uygulaması ile Mersin’den geri gönderdiği ürünleri Yeşil Hat Tüzüğü kapsamında Güney piyasasına, ve Limasol Limanı üstünden İngiltere’ye ihraç etti

GÖZLE ‘UYGUNDUR’ BELGESİ VERİYORLAR: Patatesçiler, KKTC’de gerekli alt yapı olmamasına rağmen, gözle yapılan kontrol sonunda patateslere ‘uygundur’ izni verildiğini belirtti. Mersin Gümrüğü ise, patates güvesi bulunduğu gerekçesiyle tırlar dolusu patatesi geri gönderdi

“ANALİZDE GÜVE BULUNDU” : Tarım Dairesi Müdürü Emine Solyalı ise Havadis’e yaptığı açıklamada Türkiye’nin Mersin Limanı’ndan geri gönderilen patateslerde, Türkiye’de yapılan analizler sonucu patates güvesi denilen haşereye rastlandığını söyledi

PATATESÇİLER HATALI: Patates Üreticileri Birliği Başkanı Ahmet Yeşilada, bazı üreticilerin suçu kendisinde araması gerektiğini belirterek, Türkiye’ye suç atılmasının doğru olmadığını kaydetti. Yeşilada, patateslerin Güney’e ihracatının ise sürdürülebilir bir ticaret olmadığını söyledi

Gürsel KARAGÖZLÜ

Son bahar dönemi hasat edilen patateslerin Türkiye’de ihracatında son dört aydır yaşanan sorunlar, üreticiyi canından bezdirdi. Güney Kıbrıs ve İngiltere’ye satılan patatesin, “güve” gerekçesi ile Mersin’den içeriye sokulmaması, “ambargo” tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
Patates Üreticileri Birliği ise, üreticinin kendisini sorgulaması gerektiğine inanıyor ve Türkiye’ye yapılan, “Mersin Gümrüğü’nde ambargo var” eleştirilerini reddediyor.
Patates üreticileri, Türkiye’de kendilerine uygulanan sıfır tolerans uygulamasından şikayetçi olarak, yolladıkların yüzlerde ton patatesin ufak nedenlerle geri gönderildiğini belirtti.

Önce Güney’e sonra İngiltere’ye
Patates üreticileri ise ürünlerini satmanın başka yolunu buldu. Türkiye’den “patates güvesi var” denilerek Türkiye’ye alınmayan patatesleri, Yeşil Hat Mevzuatı’na uyarak Avrupa Birliği uzmanlarının denetimiyle Güney Kıbrıs içi piyasasına sattı. Bunula da kalmayan patatesçiler, Limasol Limanı üzerinden patateslerini İngiltere’ye sorunsuz bir şekilde ihraç etti.
Patates üreticileri, Türkiye’ye gönderdikleri ürünlerinin sürekli bir şekilde geri gönderildiğini söyleyerek “Türkiye artık bize ambargo uyguluyor. Bize sıfır tolerans yönetimi uygulayarak bizi masrafa sokuyor” dedi.
Öte yandan devlet yetkililerine de yüklenen patates üreticileri, gerekli denetimlerin yapılmadığını kaydederek, “laboratuvar analizi olmadan ürünlerimizi gözle kontrol ediyorlar. Bize uygundur belgesi veriyorlar ama ürünlerimiz Türkiye’den geri dönüyor” diyerek şikayetlerini anlattılar.
Patates Üreticileri Birlği Başkanı Ahmet Yeşilada ise, ülkedeki bazı patates üreticilerinin hayatlı olduğunu söyleyerek kimsenin Kıbrıs patatesini kötülemeye hakkının olmadığını belirtti.

Patates güvesi nedeniyle geri yollandı
Türkiye’nin Niğde ilinde Colorado böceği nedeniyle yaşanan sıkıntılar sebebiyle Türkiye gümrüklerinde patateste sıfır tolerans uygulaması, KKTC’li patates üreticilerini de yaktı. Mersin Limanı’nda yapılan incelemede 4 tır içerisinde az miktarda bulunan patates güvesi sıfır tolerans nedeniyle geri gönderildi.

Tarım Dairesi tam incelemiyor
Elye Patates Üreticileri Birliği Başkanı Mehmet Bicen, patates üretiminde ekiminden büyümesine kadar hiçbir evresinde Tarım Bakanlığı’ndan yetkililerin gelip denetleme yapmadığını kaydedereksadece kendilerinin bilinmeyen bir şey gördüğü zaman haber vermeleri durumunda yetkililerin geldiğini söyledi.
Bicen, Tarım Dairesi’nin görevlendirmiş olduğu uzmanların paketleme işlemi sırasında inceleme yaptıklarını kaydederekTarım Dairesi’nin sadece bu evrede inceleme yaptığını belirtti.

Gözle inceleniyor
Patates üreticileri adına konuşan Mehmet Bicen, Tarım Dairesi uzmanlarının yaptığı denetimlerin sadece gözle görülen bir denetim olduğunu ifade ederek,“paketleme yapıldıktan sonra ziraat mühendislerinin kontrolünde bu ürünler tıra yüklenir. Ve tır mühürlenir. Mühürlenmiş olan tır ilgili limana gider. Oradaki Tarım Teftiş’ten yetkililer tırın mührünü açar, numune alır ve analiz yapar. Onun da yaptığı haşere analizidir. Maalesef onu da gözü ile yaparlar. 10 yıldır bunun kavgasını veriyoruz çünkü bu ülkede tam teşekküllü bir laboratuvar yoktur. Bu laboratuvar yokken Tarım Dairesi bize öyle bir belge veriyor diyor ki ben bu ürünleri analiz ettim ve hiçbir bulguya rastlamadım. İnsan sağlığına hayvan sağlığına zararı yoktur diye. Bizim laboratuvarımız haşere analizini yapamaz. Ama bunları yapmış gibi bize belge veriyor. Bu ürünler Mersin’e giriyor. Mersin’de TC Dış Ticaret Mevzuatı’nın KKTC’ye uygulaması aynen şudur. 0 imitasyon vardır. TC, KKTC’den giden ürünlere 0 imitasyon uygulaması yapıyor. 25 tonluk bir tırın içerisinde bir patateste bir haşere görse hepsi reddedilir ve geri çevrilir” dedi.

Zaman zaman geri dönüyor
Patates üreticileri, Aralık ayının 20’si itibarı ile Türkiye’ye patates göndermeye başladıklarını ve Türkiye’ye gönderilen tırların ara ara geri gönderildiğini belirtti.
En son Türkiye tarafından geri gönderilen tırların 20 Mart’ta iade yapıldığını kaydeden Patates üreticileri, Türkiyeli yetkililerin kendilerine “ya bu patatesleri menşeine kabul edecekseniz ya da imha edeceğiz” dediğini belirtti.

“Yeşil Hat üzerinden sattık”
Patates üreticileri adına konuşan Mehmet Bicen şöyle devam etti: Biz biliyoruz ki bu haşerenin insan sağlığına bir zararı yoktur. Ve soğuk havaya girdiğinde bu haşere ölür. Bu ürünler geri geldiğinde biz Yeşil Hat üzerinden Avrupa Birliği’nin uzmanının kontrolünde güneye geçirttik. Ve Güney Kıbrıs’ta yaklaşık 400 ton patates satıldı. Güneye gönderdiğimizde bir kısmını Güneyin iç piyasasında tüketildi, bir kısmı da bunların izinli olarak Limasol Limanı üzerinden İngiltere’ye gitti. Ve daha da talep aldık. Dolayısıyla Rum tarafı bu Türkiye’nin kabul etmediği ürünleri kabul ediyor alıyor ve AB’ye veriyor.”

“Bu bize ambargodur”
Bicen, Türkiye tarafından kendilerine yapılanı ambargo olarak niteleyerek “bu bize göre Mersin Kapısı’nın bize kapalı olduğunun bir göstergesidir. Bu bir kere başımıza gelmedi. Devlet yetkililerimiz de bu konuda hiçbir önlem almadı. Bu Türkiye’ye gidip geri dönen patateslerden dolayı tüccarlar da alımlardan vazgeçmiştir çünkü bir tırın Mersin’e gidip gelmesinin maliyeti 8-9 bin TL’dir. Bu külfeti kimse karşılayamaz. Tam bir iflas ve kaos ile karşı karşıyayız. Burada sorumlu biz değil Tarım Dairesi’dir. Bu ürünlere devlet onay ve izin verdi. Eğer bize bu konuda bir çare üretmezlerse patateslerle Lefkoşa’ya geleceğiz. Artık bıçak kemiğe dayandı. Piyasaya satabildiğimizi sokacağız. Bu üretim fazladır. Bu ürünler ihracata gitmesi gerekir. İşi yargı ile çözeceğiz artık. Devletle yargıda hesaplaşacağız. Pazartesi günü itibarı ile davayı açacağız” dedi.

***
Yeşilada: Kimse Kıbrıs patatesini kötü duruma düşüremez

Patates Üreticileri Birliği Başkanı Ahmet Yeşilada, bazı patates üreticilerinin Türkiye’yi suçlamak yerine kendi yaptığı işe dikkat etmesi gerektiğini belirti. Yeşilada, işi bilmeyen üreticilerin gereksiz yere Kıbrıs patatesinin ismini kötülediği kaydederek “hangi patatesçiye sorarsanız sorun bunun hatalı olduğunu söyler. Bu insanlar yapmaları gerekeni yapmıyor. Bu patatesler hepsi beraber sökülemez. Susuz bırakıldı mı biter. Biz bindiğimiz dalı kesiyoruz. Biz ilk önce kendi ev ödevimizi yapalım. Birinci sınıf patates göndermek gerek. Kıbrıs patatesi bir markadır. Kimsenin hakkı yoktur bu markayı bozsun. Bir kalitesi olduğu için bu kadar para verirler. Kimsenin hakkı yoktur patates güveli patates göndersin. Yeşil Hat Tüzüğü ile Güneye ve Avrupa’ya patates göndermek en son tercih edilen ticaret yöntemidir. Herkes mecbur kalınca bunu yapmaya başlar. Bu ticaret yöntemi sürdürülebilir değildir” ifadelerini kullandı.

***
Tarım Bakanlığı açıklama yaptı

Tarım, Doğal Kaynaklar ve Gıda Bakanlığı, patates güvesi nedeniyle Mersin Gümrüğü’nden dönen patatesler konusunda açıklama yaptı. Bakanlıktan yapılan açıklamada, halk arasında lida olarak da bilinen patates güvesinin bir patates zararlısı olduğu, insan sağlığı açısından herhangi bir zararı bulunmadığı vurgulandı. Ülkemizin sıcak bir iklime sahip olması nedeniyle, patatesin kurtlanmasına neden olan bir zararlı olan patates güvesinin Türkiye tarafından geri gönderilmesinin nedeninin, sağlığa sakıncası değil, söz konusu zararlının ülkeye girişine engel olmak olduğu ifade edildi. Türkiye Karantina Yasası’na göre, sıfır tolerans olan patates güvesinin, yumurtasının dahi patates veya toprağında saptanması halinde Türkiye’ye girişinin mümkün olmadığı belirtilen açıklamada, bunun yasa gereği bir tedbir olduğu kaydedildi. Açıklamada, Mersin’nden geri dönen patateslerin piyasada tüketilmesi açısından bir sakınca olmadığının da altı çizildi. 

***
Solyalı: Güve nedeniyle geri gönderildi

Tarım Dairesi Müdürü Emine Solyalı ise Havadis’e yaptığı kısa açıklamada Türkiye tarafından geri gönderilen tonlarca patatesin, Türkiye’de yapılan analizlerde ürünlerde patates güvesine rastlandığı için geri gönderildiğini belirtti.