KKTC’nin ekonomik yapısı Turizm, Eğitim, Tarım, Hizmetler Sektörü ve Ticarettir. Ülkemizdeki ticari faaliyetlerin GSYH içindeki oranı yüksektir.
Ticaret sektörü yarattığı Katma Değer, istihdam ve diğer sektörlerle olan ilişkilerinde ülkemiz ekonomisinde önemli bir yer tutmaktadır.
Bundan dolayı ekonomimizin gelişmesinde ticaret önemli bir konuma sahiptir.
Ülkemizde ticari faaliyetler İngiliz sömürgecilik dönemine kadar dayanmaktadır. Fakat Kıbrıs’lı Türklerin ticarete yoğunlaştığı dönem esası 1974 sonrasıdır.
Bugün itibariyle KKTC’de ticari faaliyetler oldukça yoğundur. Ticari faaliyetlerle işlemi gerçekleştiren kişilerin kendi aralarında kullandıkları ödeme aracı ÇEK’tir. KKTC’de ticari faaliyetlerin ödenebileceği başka ödeme aracı enstrümanları bulunmamaktadır. Bununda ötesinde Kıbrıs’lı Türklerin alışkanlığı ve ticari faaliyetlerinin ödemesinde bir nevi garanti gördüğü ÇEK’le ödemeleridir.
KKTC’de belli zamanlarda çekle ödeme aracına bazı düzenlemeler getirildiyse de bugün ki şartlarda yeterli olamamıştır.
Bugün birçok insanın şikayet ettiği ve güveninin zedelendiği, domino etkisi yarattığı karşılıksız çek işlemi yaygınlaşmış bulunmaktadır. Bu eyleme acil çare üretilmesi kaçınılmaz bir hal alırken çekin bir ödeme aracı olduğu kadar aynı zamanda bir borçlanma aracıda olduğunu göz önüne almamız gerekir ve çare üretilmesi elzemdir.
KARŞILIKSIZ ÇEK RİSKİNİN AZALTILMASI NASIL MÜMKÜN OLUR?
Devrim niteliği taşıyacak bir uygulamayı üretmemiz gerekiyor. Nasıl ki banka kartları ile ödemelerde bakiyenin müsait olmaması halinde ödeme gerçekleşemiyor ve-veya kredili alım yapılamıyor benzer sistem çeke yapılacak ödemelere de uygulanabilir.
Bu çalışma da KKTC Merkez Bankası, KKTC Bankalar Birliği, KKTC Ekonomi Bakanlığı ve KKTC Maliye Bakanlığı ortak çalışma yapması gerekir.
ÇEKLERİN KODLU OLMASI
Çekte itibarın sağlanması çekle ödemelerin daha güvenli hale getirilmesi amaçlanan kodlu çekler ticareti daha kolay ve hızlı hale getirecektir. Bu sistem müşterilerin bankalarından talebi doğrultusunda özel olarak hazırlanacak kodlu çek uygulaması ile keşidecinin geçmiş sicili görülebilecek. Çeki elinde bulunduran kişi çek yaprakları üzerinde yer alacak olan kodla akıllı telefonunda bulunacak olan özel bir yazılım programı sayesinde bu çeki sorgulama yapabilecek. Olumsuz bilgi olması halinde riskin tümünü kendi rızası ile almış olacak. Bu durumda ticari hayat tüm taraflar için daha güvenli hale gelebilecek.
Çek bir ödeme aracı olduğu gibi çek ile yapılan vadeli mal alımlarında aynı zamanda bir borçlanma aracıdır. Bu nedenle çek sistemi ülkemiz için son derece önemli. Kodlu çek uygulaması hem keşidecinin hem de alacaklının haklarını büyük oranda güvence altına alacaktır.
KKTC ekonomisinde yüksek oranda aktif çek keşidecisi vardır ve son 10 yılda karşılıksız çek keşide edenlerin sayısı çok artmıştır. “Bugünün şartlarında güvenli bir ticari hayatın yolu iş yaptığınız, vadeli mal sattığınız kişileri tanımaktan geçer.” Bugün KKTC’de yürürlükte olan yasa ve mevzuatlar maalesef karşılıksız çek keşide etmenin önüne geçemiyor. Kodlu çekler ticarette güvenin simgesi olur.
Bu sistem benim keşfim değildir. Dünyada örnek uygulamaları mevcut olup, bu sistem devrim niteliği taşıyacaktır.
