Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Başkanı Sayın Başçı ciddi politikalar üretmeye devam ediyor ve diyor ki doların belini kıracağız, yılsonu dolar 1,95 TL olacak. Yılsonu doların 1,95 TL olabilmesi için dövize olan talebin azalması veya Türkiye dışı fon girişleriyle doların arzının artmasına bağlı. Bugün içerisinde bulunduğumuz konjonktüre göz atarsak ne görüyoruz? Yani dolara olan talebin azalması veya arzın artmasını etkileyecek olaylar nelerdir?
Bunda en sıkıntılı konu Suriye. Suriye’ye müdahale konusu. Türkiye’nin de içinde bulunduğu güçler Suriye ile savaşa girerlerse Türkiye için ekonomik sıkıntı başladı demektir. Döviz talebi mutlaka artacaktır. İç savaş bölgeye yayılacak. Petrol fiyatları yükselecek bu da dövize olan talebi arttıracaktır. Sünni-Şii çatışmasının olabileceğini söyleyenler var.
Avrupa’da sorunlar devam ediyor. Almanya’daki seçimlerin sonucuna bağlı olarak Yunanistan, İspanya, Portekiz hatta İtalya bile yeni yardımları Berlin’den alma peşinde. Son gelen veriler İngiliz bankalarının bile dağıttıkları borç tutarlarının oldukça büyük olduğunu gösteriyor ve İngiliz bankaları dağıttıkları kredilerin geri dönüşünde sorun yaşamaya başlamışlar. Tıpkı Fransız ve Alman bankalarında olduğu gibi.
TCMB Başkanı Sayın Başçı politika üretirken piyasaya müdahalede kullanılabilir limitin 40 milyar dolar olduğunu belirtiyor.(Geçen hafta belirtmiştim TCMB’nin 150 milyar rezervi var fakat piyasaya bu rezervin hepsini kote edemez.) Bugün itibariyle faizlerde herhangi bir değişiklik yapılmadı. Bunun sebebi Türkiye dışına ihraç edilen bonolar ve Türkiye’den sabit faizli tahvil ve diğer enstrümanlardan alan yatırımcıların faizlerin yükselmesi halinde zarar edecekleri bunun ise Türkiye’ye güvenin azalacağı düşüncesi yatmaktadır. Buna birde kurlardaki yükselişi eklersek o zaman yabancıların zararı daha da yükselir. Bu ise Türkiye’ye olan yatırım talebini azaltır. TCMB bunu göze alamaz.
Türkiye’nin yurt dışı yatırımcı açısından durum böyleyken Türkiye içi durum nedir? Türkiye’de özel kesimin eylül-aralık aylarını kapsayan dönemde 40 milyar dolar dış borç geri ödemesi var. Bu ödemeler yurt dışı sermaye girişlerinden veya halen yurt içinde yaklaşık 40 milyar dolarlık yabancıların mevduatlarından ödenecek. Eğer yabancılar pozisyon değiştirirse işte o zaman yurt dışı ödemeler daha pahalı dolar alımlarıyla karşılanacak.
Türkiye’de her şey yurt dışından gelecek olan sıcak parayla ölçülecek. Hem faizler hem de döviz kurları. Fakat daha önceki yazımda da belirttiğim gibi Suriye krizi çıkmadan kurlar için eylül ayı hedefti. Şimdi kurlar birazda Suriye krizine endekslenmiş bulunuyor.
