Taş ocakları Beşparmak’ları kemiriyor

BEŞPARMAK KEVGİRE DÖNDÜ: Dünyanın en büyük çevre felaketleri arasında gösterilen taş ocağı işletmeleri, Beşparmak Dağları’nı kevgire çevirdi. Beşparmak eteklerine kurulan ve sayıları yıldan yıla artarak 20’nin üzerine çıkan taş ocağı işletmeleri, doğal dengeye de büyük zarar veriyor

BAKANA ŞARTLI DESTEK: Çevre Bakanı Hamit Bakırcı, “Taş ocaklarının bir bölümü kapatılacak” dedi, işletme sahipleri ayağa kalktı. Taşocakları Birliği Başkanı Metin Uluğ, “Kapatırız ancak tanzim edilirsek” şartını öne sürdü ve kurulan taş ocakları için servet harcandığını belirtti

KAPATMAKLA BİTMİYOR: Çevre Mühendisleri Odası Başkanı Nilden Bektaş, “kapatmakla sorununun bitmediğini” vurguladı. Bektaş, kapatılan taş ocaklarının çevre felaketi olarak kaldığını ifade ederek, rehabilite edilmesi gerektiğini söyledi

Bertuğ TOPAL

Dünyanın en büyük çevre felaketleri arasında gösterilen taş ocağı işletmeleri, Beşparmak Dağları’nı kevgire çevirdi.
Beşparmak eteklerine kurulan ve sayıları yıldan yıla artarak 20’nin üzerine çıkan taş ocağı işletmeleri, doğal dengeye de büyük zarar veriyor.
Taş ocaklarından çıkan toz, bölgede yeşilin yok olmasını sağlıyor. Taş ocakları ve etrafından yeşil hızla yok olurken, doğada yarattığı tahribat da gözle görülür bir noktaya geldi.
“Beşparmak’ın yarısı yok oldu” söylemlerine neden olan ve hızla dağı kemiren taş ocakları, doğal görünümün de bozulmasına neden oluyor.
Taş ocağı sonrası rehabilite edilmesi gereken alanlarla ilgili ciddi sıkıntılar yaşanıyor. Çevreye ciddi zarar veren taş ocaklarının kemirdikleri doğanın yeniden düzenlenmesi de imkansız hale geliyor.
KKTC’de değişik zamanlarda birçok kez gündeme gelen taş ocaklarının fazlalığı ve yarattığı tahribat sorunu yine gündeme geldi. Çevre ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hamit Bakırcı’nın geçtiğimiz günlerde Havadis Gazetesi’ne yaptığı “Taş ocakları sayısının azaltılması gerek” açıklaması hem çevrecilerden hem de Taş Ocakları Birliği’nden destek gördü.
Taş Ocakları Birliği Başkanı Metin Uluğ, taş ocağı sayısının fazlalığını kabul ederken, “Devlet bu iş için ciddi bir kaynak ayırmak zorunda. Taş ocakları kurulurken ciddi yatırımlar yapıldı, bunların kapatılması isteniyorsa yetkililer gelip bizimle konuşacak ve kim kapatmak istiyorsa onları tazmin edecek” dedi. Çevreciler ise taş ocaklarının çevresel faktörleri heba ettiğini belirterek taş ocağı sayısının azaltılmasına olumlu görüş verdi.

Uluğ: Sayının fazla olması taş ocakları sahiplerinin sorumluluğunda değil
Taş Ocakları Birliği Başkanı Metin Uluğ yaptığı açıklamada bazı taş ocaklarının 2004 yılında ihtiyaçtan dolayı faal duruma getirildiğini belirterek Güzelyurt’tan şimdi bulundukları yere taşındığını ifade etti. Ülkede bulunan taş ocaklarının sayısının ülkenin şartlarına göre fazla olduğunu kabul ettiğini kaydederek taş ocaklarının sayısının fazlalılığının ocak sahiplerinin sorumluluğunda olmadığını söyledi.
Ocak sahiplerinin bugüne kadar hiçbir şekilde katkı almadan bu sistemleri kurduklarını belirten Uluğ, geçmiş dönemde taş ocakları sahiplerinin çok ağır mağduriyetler yaşadıklarını da söyledi.

“Azaltılmasına karşı değiliz”
Uluğ, taş ocaklarının sayı olarak azaltılmalarına karışı olmadıklarını ancak devletin taş ocaklarını kapatırken sahipleri maddi olarak tazmin etmesi gerektiğini söyledi. Devletin kaynak ayırdıktan sonra bunu uygulaması gerektiğinin de altını çizen Uluğ, “Bugün kararım budur deyip de kapatılamaz. Tazmin edersiniz, oturup anlaşırsınız ona göre bir kapatmaya gidersiniz” şeklinde konuştu.

“Kapatılacaksa puanlamaya göre kapatılır”
Taş Ocakları Birliği Başkanı Metin Uluğ, kapatma gibi bir uygulamaya gidilmesi durumunda bunun devletin yaptığı puanlama üzerinden yapması gerektiğini söyledi. Uluğ ayrıca, bu puanlama ile devletin her hangi bir taş ocağını kapatabileceğini de belirterek bakanlığın aklındaki sistemi Taş Ocakları Birliği olarak kendilerine dahi anlatmadıklarını söyledi. Özel sektöre ait 14 adet taş ocağının bulunduğunu ifade eden Uluğ, “Özel sektör bir yana en büyük sıkıntı Karayolları’nın taş ocağındadır” dedi. Basında çıkarılan taşların Güney’e ihraç edildiği yönünde bazı açıklamalar olduğunu ancak böyle bir durumun söz konusu olamayacağını söyledi. Uluğ, her türlü taşın Güney’e geçişinin yasak olduğuna vurgu yaparak halktan bu tür açıklamalara kulak asmamasını istedi.

“Birbirimizi yiyoruz”
Sayının bu kadar fazla olmasının sebebinin taş ocakları sahipleri olmadığını da kaydeden Uluğ, “Rekabetten dolayı birbirimizi yiyoruz. Hepsini kapatmak da çözüm değildir. Razı olan insanlar varsa devlet onları tazmin eder ve kapatırlar” dedi.

Sahir: Tepelerimiz heba ediliyor
Yeşil Barış Hareketi Başkanı Doğan Sahir ise ada ülkelerinde kaynakların çok dar olduğunu bu yüzden de doğal kaynaklar dikkatli kullanılması gerektiğine vurgu yaptı. Sadece ülke ihtiyaçları için o da en asgari düzeyde olmak kaydıyla kullanılması gerekliliğinin altını çizen Sahir, ihraç yönündeki üretimlerin durdurulmasını istedi. Sahir, inşaat sisteminin de gözden geçirilmesinin gerekli olduğunu belirterek, “İlla da bu malzemeyi kullanmamız gerekmiyor. Bu tarz yanlış uygulamaların önüne geçilmeli” ifadesini kullandı.

“Taş yerine kontrollü yapı malzemeleri kullanılmalı”
Sahir, inşaat sektöründe taşa gereksinim duymadan daha kontrollü yapı malzemeleri kullanarak da işlerin yürütebileceğini belirterek “Mümkün olan her yere taş ocağı açıyoruz. Bunun durdurulması gerek. Plansız bir yapı içerisinde taş ocaklarını açıyorlar. Bilimsel bir uygulama yoktur. Ne kadar kaynak çıkaracağı ne kadar kaynak olduğu araştırılmadan açma izinleri veriliyor” dedi. Ülkenin kaynaklarının heba edildiğine vurgu yapan Sahir, devletin taş ocaklarını kapatmak yerine önlerini açmaya yönelik uygulamalar yaptığından yakındı.

“Taş ocaklarının 13 tanesi kapatılmalı”
Çevre ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hamit Bakırcı geçtiğimiz günlerde gazetemize yaptığı açıklamada, taş ocakları sorununun diğer sorunlardan daha sıkıntılı bir süreç içerisinde olduğunu kaydederek bu sorunun ortadan kaldırılmasının önünde bazı engeller olduğunu ifade etmişti. Ülkede 18 adet taş ocağı bulunduğunu vurgulayan bakan Bakırcı, ülkenin ihtiyacı adına bu rakamın çok olduğunun altını çizmişti.
18 adet taş ocağının ülke standartlarını çok üzerinde bir sayı olduğunu kaydeden bakan Bakırcı, bunların sayısında bir azaltmaya gitmenin şart olduğunu belirterek maksimim 5 ya da 6 taş ocağının ülkeye yeteceğini söyledi. Taş ocaklarının hem ülke için ihtiyaç olduğunu hem de doğaya zarar verdiğini bildiklerini ifade eden Bakırcı, bazı işlerin kısa sürede çözülebileceğini ancak taş ocakları sorununun çözülmesinin uzun süre alabileceğini vurguladı. Karayolları’nın işlettiği taş ocağının en kötü durumda olan taş ocağı olarak nitelenebileceğini söyleyen bakan Bakırcı, taş ocağında iyileştirme yapılmasının şart olduğunu belirtti.

“Beraber çalışabilirler”
Bakan Bakırcı, 18 taş ocağının azaltılması noktasında nasıl bir yöntem izleneceğinin tam olarak netleşmediğini ve hangi şartlara göre taş ocaklarının kapatılacağı çalışmasının olmadığını söyledi. Taş ocaklarını azaltma noktasında belirlenen bir bölgede 5-6 işletmenin bir alanda çalışabilmesi için çalışma yapılabileceğini söyledi.

Bektaş: Çevre sorunlarının başında geliyor
Kıbrıs Türk Çevre Mühendisleri Odası Başkanı Nilden Bektaş taş ocakları konusunun yıllardır ülkenin çevre sorunlarının başında geldiğini belirterek oda olarak uzun yıllardır taş ocaklarının sayısının azaltılması ve yeni izin verilmemesi konusunda birçok çağrıda bulunduklarını belirtti. Taş ocağı izinlerinin verilmeye devam etmekte olduğunu ifade eden Bektaş, mevcut taş ocaklarının da iyi bir denetim yapmadan kötü bir şekilde işletilmekte olduğunu kaydetti. Bektaş, sorunun çözülebilmesi için çalışma yapılması gerektiğini vurgulayarak bu çalışmayla ülkenin taş ihtiyacının ne kadar olduğunun ortaya çıkarılması gerektiğini söyledi. Bektaş, “Çerçevede kötü işletilen bazı taş ocakları kapatılmalı ya da birleştirilmelidir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus taş ocağını kapatıldıktan sonra rehabilite edilmesidir. Rehabilite edilmeyen taş ocağı çevre için sorun teşkil etmeye devam edecektir” şeklinde konuştu.