İHRACAT DİBE VURDU: Rusya krizi ve Sultanahmet terör saldırısı, Türkiye’ye yönelik turistik rezervasyonları olumsuz etkiledi. Olumsuzluk KKTC’deki süt ürünleri ihracat ve imalatçılarına da yansıdı. Türkiye’deki Turistik tesislerde tüketilen süt ürünlerine talep azaldı
TONLARCA SÜT ELDE KALDI: Süt ürünlerinin yüzde 50’sine yakınını Türkiye’ye pazarlayan imalatçılar bu kanalın tıkanması ile zorda kaldı. Çiğ süte talebi azaldı. İmalatçı satabileceği kadar sütü aldı, tonlarca süt üreticinin elinde kaldı
KOOP KAPASİTE ARTTIRDI: İmalatçılardan gelen talebin azalması nedeniyle Koop-Süt, sütün üreticinin elinde kalmaması için kapasite artırımına gitti. Günlük 65 ton süt işleyen fabrika şimdi 80 tona süt işliyor. Yine de sütünü satamayan birçok hayvancı zor durumda
SÜTÜ SOKAĞA BOŞALTTI: Havadis’e konuşan çiğ süt üreticileri, sorunun devam etmesi halinde ülkede çiğ süt üretiminin biteceğini öne sürdü. Güneşköylü süt üreticisi Mustafa Darbaz ise imalatçıların almadığı 4 ton çiğ sütü, sokağa boşaltarak tepkisini ortaya koydu
Duygu ALAN
Türkiye’nin Rus uçağını “Sınır ihlali yaptığı” gerekçesi ile düşürmesi Rusya ile Türkiye ilişkilerini kopardı. Türkiye, bu tavrı ile yıllık 5 milyon Rus turisti kaybetti.
İstanbul Sultanahmet Meydanı’nda geçtiğimiz ay gerçekleşen terör saldırısı neticesinde 10 Alman turistin ölümü ise ülkeyi, yıllık ortalama 4 milyon Alman turisti kaybetme riski ile karşı karşıya getirdi.
Türkiye’de yaşanan turist krizi, ülkenin özellikle turizm kentlerinde büyük mali sıkıntıya neden oldu.
Küçük ve orta ölçekli konaklama tesisleri, yıldızlı oteller, restoranlar ve diğer işletmeler, mali olarak durumdan yara alırken turist krizi, Türkiye’deki bu işletmelere satış yapan ithalatçı firmaları da temkinli olmaya itti.
Türkiye’de özellikle Antalya’daki ithalatçı firmalar, KKTC’den süt ürünleri ithalini durdurdu.
İthalatçı firmaların temkinli duruşu, KKTC’deki imalatçıları da tedbir almaya mecbur bıraktı.
Yaşanan gelişmelerden en kötü etkilenen taraf ise yine üretici oldu.
İhracatının yüzde 50’si Türkiye’ye gerçekleştiren imalatçıların çiğ süte talebi azaldı. Tonlarca çiğ süt üreticinin elinde kaldı.
Üretici isyan noktasında
KKTC’de zaten zor şartlarda üretim yapan çiğ süt üretici, imalatçının çiğ süte talebinin azalması nedeni ile ciddi sıkıntıya düştü.
Üretimini pazarlamamanın sıkıntısını ile ne yapacağını şaşıran üretici, şimdi bir de yeni sağım sütlerini nerede saklayacağının derdine düştü.
Tonlarca süt üreticilerin elinde kaldı. Sütlerin toplanmaması üreticileri isyan noktasına getirdi.
4 ton süt sokağa boşaltıldı
Havadis’e konuşan bazı üreticiler, sorunun devam etmesi halinde ülkede çiğ süt üretiminin biteceğini öne sürdü. Bir üretici ise tepkisini ilginç bir eylem ile ortaya koydu.
Yaklaşık iki haftadır elindeki sütü satamayan Güneşköy’de hayvan üreticisi Mustafa Darbaz, süt deposunda biriken 4 ton çiğ sütü, önceki gün bilinçli olarak sokağa boşalttı. Darbaz’ın alın teri tonlarca çiğ süt sokağı yıkadı.
***
Avunduk: İhracat durdu
Süt Ürünleri İmalatçıları Birliği Başkanı Candan Avunduk, imalatçıların üretiminin yüzde 50’sini körfez ülkelere yaparken yüzde 50’sini ise Türkiye’ye yaptığını ancak Türkiye’de önce Rus uçağının düşürülmesi ardından Sultanahmet Meydanı’nda yaşanan terör saldırısının ardından Türkiye’de turist kaybı yaşandığını buna bağlı olarak da ithalatçı firmaların KKTC’den süt ürünleri ithalini durdurduğunu açıkladı.
Avunduk, “Türkiye’de Rus uçağını düşürdüler bu olay yılda yaklaşık 5 milyon Rus turistin ülkeye gitmeyeceği sonucunu doğurdu. Bununla beraber geçtiğimiz ay İstanbul’da Sultanahmet’te canlı bomba olayı oldu orda da 10 Alman turist öldü bu durum da yılda 4 milyon civarında Alman turistin Türkiye’ye gitmeyeceği sonucunu doğurdu. Ülkenin yaşanan olayların ardından yılda 9 milyon turisti kaybedecek olması özellikle Antalya’daki ithalatçı firmaları mecburi bir tedbir almaya itti ve o bölgedeki firmalar KKTC’den süt ürünleri alımını durdurdu” diye konuştu.
“İmalatçı satamadığı sütü alırsa herkes batar”
İmalatçının da yaşanan bu gelişme doğrultusunda kendini güvenceye almak adına çiğ süt alımını azalttığını kaydeden Candan Avunduk, bu durumdan dolaylı olarak çiğ süt üreticisinin de olumsuz etkilendiğini belirtti.
Candan Avunduk, “İmalatçının satamadığı sütü alıp da kurumu ödememe durumuna düşmesi hem kendini hem üreticiyi hem de kurumu mali anlamda ciddi sıkıntıya düşürür. Dolayısıyla şuan için imalatçı sadece satabileceği kadar sütü almaktadır” dedi.
“Krizin aşılması için hızlı hareket edilmelidir”
Süt Ürünleri İmalatçıları Birliği Başkanı Candan Avunduk, Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği, Süt Ürünleri İmalatçıları Birliği, SÜTEK ve Tarım Bakanlığı yetkililerinin geçtiğimiz günlerde bir araya gelerek sorunun çözümü için neler yapılabileceğini konuştuklarını, toplantıda bu doğrultuda tüm tarafların önerini masaya koyduğunu söyledi.
Toplantı sonucunda ortaya konulan tüm önerilerin ortak bir paydada birleştiğini ifade eden Avunduk, “Bizler elimizi taşın altına koyduk ancak hükümet edenler kendi taraflarına düşen kısmı hala gerçekleştirmediler. İmalatçılarda kendini güvende hissetmediği için sütten geri durmak zorundalar. Bu anlamda bir kriz var ve bu krizin aşılması için hızlı hareket edilmelidir. Üretimin yüzde 50’si tehlikededir ve bu tehlikenin bir önce çözümlenmesi gereklidir” dedi.
***
Naimoğulları: Günlük 50-60 ton çiğ süt pazarlanamıyor
Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Naimoğulları, Türkiye pazarında yaşanan durgunluk nedeni ile KKTC’de 15 gündür çiğ süt alımında ciddi bir sıkıntı yaşandığını kaydetti.
Ülkede günlük 50-60 ton çiğ süt üretiminin pazarlanamadığını kaydeden Naimoğulları, üretiminin tamamının pazarlanması hususunda yaşanan sıkıntının gerek üreticilerin kendi içinde alacağı bazı tedbirlerle gerek imalatçının desteği ile gerekse Tarım Bakanlığı’nın teşvikleri arttırması ile birkaç ayda aşılacağını umut ettiğini söyledi.
“Üretici büyümeme kararı aldı”
Mustafa Naimoğulları, bu sıkıntılı sürecin daha rahat atlatılması için Tarım Bakanlığı’nın, ihracat ürünlerine verdiği teşviki dört ay geçerli olmak üzere arttırdığını buna göre, kaşara verilen desteğin 2.5 TL’den 3.5 TL’ye, hellime verilen 1 TL desteğin ise 1.5 TL’ye çıkarıldığını kaydetti.
İmalatçıların ise yine bu süreçte alabildiği kadar sütü üreticiden almaya çalışarak destek olduğunu bu anlamda Koop-Süt’ün kapasitesini günlük 65 tondan 80 tona çıkardığını kaydetti.
Mustafa Naimoğulları, birliğin talebi doğrultusunda üreticilerin ise tedbir amaçlı en azından iki üç ay kadar bir süre büyümeyi durdurma kararı aldığını açıkladı.
“Askeri kantinler sivile kapatılmalı”
Mustafa Naimoğulları, sadece bu önlemlerle sıkıntılı sürecin kolayca atlatılamayacağını savunarak tüm bunların yanı sıra ithal ürünlerde bir düzenlemeye gidilmesi gerektiğini ve askeri kantinlerin sivil halka kapatılması gerektiğini kaydetti.
Naimoğulları, “Türkiye’de Pazar sıkıntısı var. KKTC’de şu dönede oteller boş, okullar tatil yani iç piyasa durgun. Dolayısıyla çiğ süt pazarında ciddi bir sıkıntı var. Ancak alınacak tedbirlerle sıkıntıyı kısa sürede atlatacağımızı umuyorum” dedi.
***
Darbaz: Sıkıntı büyük
Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği üyesi, Güzelyurt Sorumlusu Cemal Darbaz, imalatçının çiğ süte talebinin azalması nedeni ile üreticilerin zor günler yaşadığını kaydetti.
Sütlerin toplanmaması nedeniyle yaşanan sıkıntının her geçen gün katlandığını belirten Darbaz, sorunun çözümlenmemesi halinde ülkede çiğ süt üretiminde çözümü mümkün olamayacak sorunların ortaya çıkacağını ifade etti.
Üreticilerin isyan noktasında olduğunu söyleyen Cemal Darbaz, bir üreticinin önceki gün olaya tepkisini eyleme dönüştürerek gösterdiğini belirtti.
Bilhassa Güzelyurt bölgesindeki çiğ süt üreticilerinin bu hususta ciddi sıkıntı yaşadığını ifade eden Cemal Darbaz, bu üreticilerden birinin de amcası Mustafa Darbaz olduğunu belirtti.
“Eylem kapıda”
Cemal Darbaz, amcası Mustafa Darbaz’ın önceki akşam deposunda biriken 4 ton sütü bilinçli olarak sokağa boşalttığını belirtti.
Darbaz, şunları söyledi: İmalatçıların son günlerde sütü işlememe gibi durumları var bundan dolayı üretilen sütün dağıtımında 15 gündür büyük sıkıntı yaşanmaktadır. Çiğ süte talebin azalması ile ortaya çıkan sorun bilhassa Güzelyurt bölgesinde üreticileri sıkıntıya sokmuştur. Üretimi elinde kalan üreticiler, bu duruma tepkilidir. Bu üreticilerden biri de amcam Mustafa Darbaz’dır. Mustafa Darbaz’ın üretimi günlerdir elindedir. Gerek SÜTEK’e gerekse taşıyıcılara durumu bildirmesine rağmen bir sonuç alamadı. Önceki gün de inekler sağılırken depoda yer olmadığından sütler taşmaya başladı. Bunun üzerine Mustafa Darbaz sinirlendi ve deposundaki vanayı açarak 4 ton sütü sokağa boşalttı. Sıkıntının aşılamaması halinde üreticiler toplu olarak eyleme gidebilir. Sorun daha da büyüyebilir.
