FEDERAL ÇÖZÜM: Siyasal eğilimler anketinin büyük bölümü, Kıbrıs sorununun çözüm modeline odaklanıyor. Buna göre, KKTC seçmeninin yüzde 62.7’si Kıbrıs’ta BM’nin genel olarak tanımladığı şekliyle, iki toplumlu, iki bölgeli federal bir çözüm isterken, yüzde 60.1’i bu modele ulaşılamayacağına inanıyor
“HİDROKARBON ÇÖZÜM SONRASINA”: KKTC seçmeninin yüzde 60.1’i hidrokarbonun çözüm sonrasında ortaklaşa paylaşılmasından yana iken, yüzde 9’u Rumların hidrokarbon çalışmalarını onaylıyor. KKTC seçmeninin yüzde 68.3’ü Ekim 2014 itibarıyla hükümetin çalışmalarından memnun değildi
TAK/Gözde SÜREÇ SARI
Sosyolog Kudret Akay, Kıbrıslı Türklerin Kıbrıs sorununa yönelik düşünce yapısı ve çözüm modeline ilişkin tercihlerini belirlemek için Aralık 2014’te gerçekleştirdiği siyasal eğilimler araştırmasının sonuçlarını açıkladı. Akay, araştırma sonucunda Kıbrıslı Türklerin Kıbrıs sorununa, Kıbrıslı Rumlarla barış, kardeşlik, ortak vatan konseptleri üzerine değil, pragmatik çıkarlar üzerine kurulu bir çözüm modeli benimsediklerinin ortaya çıktığını belirtti.
Akay, araştırmanın sonuçlarında, Kıbrıslı Türklerin çözüm/antlaşma ile ilgili duruşlarında ciddi bir değişiklik, 2004’te Annan Planı etrafında oluşan çözüm anlayışından radikal bir kopuş gözlemlendiğini de ifade etti.
Çözüm ile algılanan veya vurgulanan barış, kardeşlik, ortak vatan, AB üyeliği gibi kavramların yerlerini başka parametrelere bıraktığını ifade eden Akay, Kıbrıslı Rumların 2004 referandumundaki çözüm modelini reddetmesiyle, Kıbrıslı Türklerin de bu algılarla şekillenen çözüm modeline yabancılaşma sürecinin başladığını kaydetti.
Akay, siyasal eğilimler araştırmasının sonuçlarını Türk Ajansı Kıbrıs (TAK) muhabirine açıkladı ve araştırmayla ilgili değerlendirmeler yaptı.
.JPG)
“Amaç tercihleri belirlemek”
Araştırmanın amacının; KKTC seçmenin özellikle Kıbrıs sorununun çözümü konusundaki tercihlerini belirlemek olduğunu belirten Akay, bu tip çalışmaları 2005 yılından beri yaptığını kaydetti.
Araştırmada, önceden hazırlanmış, test edilmiş anket soru kağıtları kullanılırken, örneklemle belirlenen deneklerle yüz yüze görüşme metodu uygulandı.
600 kişi ile yapıldı
Araştırmanın örnekleme çerçevesini KKTC Seçmen Listesi oluştururken, örneklem büyüklüğü 1.96 güven aralığı, 0.25 olasılık oranı ve 0.04 güven aralığı ve 1.2’lik bir desen etkisi ve 0.1 cevaplamamayı telafi edecek şekilde hesaplanarak 600 kişi hedef alındı. Araştırma çerçevesinde toplam 600 haneden 600 kişi ile görüşme yapıldı.
“Radikal değişiklik”
Yapılan araştırmaların dönem dönem yayınladığını belirten Kudret Akay, ancak Aralık 2014’te yapılan bu araştırmanın yayınlanmasının temel sebebinin, bulgularda radikal bir değişiklik fark etmeleri olduğunu söyledi.
Akay, Kıbrıslı Türkler arasındaki öncü söylemlerin barış, kardeşlik, ortak vatan olguları üzerine oturduğunu, ancak 2004’te Rumların Annan Planı’na hayır demesinden itibaren çözümü bu olguların üzerinde oturtmanın anlamsızlaştığını ifade etti. Akay, “Kıbrıslı Türkler bu kavramlara yabancılaşmaya başladı. Çünkü kendileri bunu söylerken, karşı taraf ciddi bir oranda buna hayır deyince bir sorun ortaya çıktı” dedi.
“Kıbrıslı Türkler kendi çözüm modellerini ürettiler”
Annan Planı’nın tartışıldığı dönemde Kıbrıs Türkü’nün anlaşma ve çözüm ile ilgili bilinçlendiğini söyleyen Akay, “Annan Planı sürecinde Kıbrıslı Türkleri çözüme ikna etme süreci yaşanmıştı. Şimdi iş değişti. Kıbrıs Türkler, kendi çözüm modellerini ürettiler ve liderleri aracılığıyla kendi geliştirdikleri çözüm modelini masaya taşıyorlar. Radikal kopuş işte burada” diye konuştu. Akay, bunu “çözümün ulusallaştırılması” olarak nitelendirdi.
Kıbrıslı Türklerin geliştirdiği çözüm modelinin Kıbrıslı Rumlarla barış, kardeşlik, ortak vatan konseptleri üzerinde kurulmadığını anlatan Akay, pragmatik çıkarlar üzerine kurulu bir çözüm modeli benimsediklerini belirtti.
Araştırma sonuçlarında, insanların mülklerini ve topraklarını koruma eğiliminde olduğunun görüldüğünü, KKTC ile ilgili vatan konseptinin güçlenmeye başladığını belirten Akay, çözüm isteğinin de güçlenmeye başladığını vurguladı.
Bulgular
Siyasal eğilimler anketinin büyük bölümü, Kıbrıs sorununun çözüm modeline odaklanıyor.
Buna göre, KKTC seçmeninin yüzde 62.7’si Kıbrıs’ta BM’nin genel olarak tanımladığı şekliyle, iki toplumlu, iki bölgeli federal bir çözüm isterken, yüzde 60.1’i bu modele ulaşılamayacağına inanıyor.
“Garantörlük devam etmeli”
Anket sonuçlarında Kıbrıslı Türklerin Türkiye’nin garantörlük hakkı ve Türk askerine ilişkin konulardaki görüşleri de ortaya konuyor.
KKTC seçmeninin yüzde 93.7’si Türkiye’nin onay vermediği bir çözüme ulaşmanın mümkün olmadığına inanırken, yüzde 63.1’i garantörlük haklarının olduğu şekliyle devam etmesinden yana.
KKTC seçmeninin yüzde 57.5’i Türk askerinin çözüm sonrasında da güçlü bir şekilde adada kalmasından yana görüş bildirdi.
“Güzelyurt verilmesin…”
KKTC seçmeninin yüzde 78.8’i çözüme ulaşılabilmesi için Güzelyurt’un Kıbrıslı Rumlara verilmesine kesinlikle karşı çıkarken, yüzde 83.7’si çözüme ulaşılabilmesi için Karpaz köylerine Rumların yerleşmesine karşı çıkıyor.
Rumlar ve Türklerin ayrı egemenliği olmasını isteyenlerin oranı yüzde 77,7 iken, Maraş’ın bütünlüklü bir çözüme kadar olduğu şekliyle kalmasını isteyenlerin oranı ise yüzde 51 olarak tespit edildi.
“Tercih edilen çözüm modelleri”
KKTC seçmenin yüzde 47.2’sinin en çok tercih ettiği çözüm modeli iki kurucu devletten oluşan federal Kıbrıs iken, yüzde 43.9’unun muhtemel gördüğü çözüm modeli de iki kurucu devletten oluşan federal Kıbrıs.
KKTC seçmeninin yüzde 57.3’ü 2004 Annan Planı referandumu yapılsa bugün “hayır” oyu vereceğini kaydetti.
“Hidrokarbon çözüm sonrasına”
KKTC seçmeninin yüzde 60.1’i hidrokarbonun çözüm sonrasında ortaklaşa paylaşılmasından yana iken, yüzde 9’u Rumların hidrokarbon çalışmalarını onaylıyor.
KKTC seçmeninin yüzde 68.3’ü Ekim 2014 itibarıyla hükümetin çalışmalarından memnun değildi.
“KKTC’yi vatan olarak tanımlayanlar yüzde 44”
KKTC’yi vatan olarak tanımlayan seçmen oranı yüzde 44 iken, vatan olarak KKTC ve Türkiye’yi birlikte tanımlayanların oranı yüzde 23.3, tüm Kıbrıs’ı vatan olarak tanımlayanların oranı ise yüzde 28.4. Sadece Türkiye’yi vatan olarak tanımlayanların oranı ise yüzde 3.3 olarak tespit edildi.
KKTC seçmeninin yüzde 53.2’sine Türkiye, anavatanı ifade ediyor.
