“6 YIL BİRDEN İŞLENİYOR”: Komite, polis mensuplarının sicillerinin terfi sınav dönemlerine yakın olarak neredeyse 6 yılda bir, 6 yılın birden doldurulduğu iddiasının ciddi ve üzerinde durulması gereken bir konu olduğunu belirtti
“KAMUOYUNDA VİCDANİ RAHATSIZLIK VAR”: Raporun son bölümünde ise “Komitemiz, herhangi bir kriter olmadan Polis Hizmetleri Komisyonunca yapılan sınavların her ne kadar adil olduğu iddia edilse de bunun kamuoyunda büyük bir vicdani rahatsızlık yarattığı görüşündedir” denildi
“POLİS, ANAYASA’YA AYKIRI HAREKET ETTİ”: Raporda, geçtiğimiz yıl hayatını kaybeden Polis Müfettişi Özer İnsan için görüş belirtildi. Özer İnsan’ın terfi ettirilmemesi nedeniyle mahkemeye başvurduğu ve tüm mahkemeleri kazanmasına rağmen terfi ettirilmemesi Anayasa’ya aykırı bir hareket olarak nitelendirildi
Bertuğ TOPAL
Meclis Araştırma Komitesi, polisin terfilerle ilgili attığı adımda, anayasaya aykırı ve usule uygun olmayan uygulamalar tespit etti.
Seçilmişler, ilk kez, Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı’na bağlı Polis Genel Müdürlüğü ile ilgili bu kadar net bir rapor hazırlandı. Raporda, CTP, UBP ve DP’nin oybirliği olması da dikkat çeken başka bir nokta…
Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 119’uncu ve 120’nci maddeleri uyarınca Cumhuriyetçi Türk Partisi- Birleşik Güçler, Demokrat Parti Ulusal Güçler ve Ulusal Birlik Partisi gruplarına Bağlı Bazı Milletvekillerinin birlikte sunmuş oldukları, 2013 Yılında Polis Örgütünde Yapılan Terfiler İle İlgili Meclis Araştırma Komitesi, 21 Ekim 2013 tarihinde başladığını araştırmasını 14 Nisan 2014 tarihinde tamamladı.
Komite raporu dün Meclis’te okundu. Meclis’te okunan komite raporunda Terfileri düzenleyen tüzüğün yeniden düzenlenmesi gerektiği vurgulanırken, Özer İnsan’ın kazandığı mahkemelere rağmen Anayasa’ya karşı gelinerek terfi ettirilmediği kaydedildi.
Tüzük incelendi
Komite, araştırmalarını daha sağlıklı yürütebilmek amacıyla 51/1984 Sayılı Polis Örgütü (Kuruluş, Görev ve Yetkileri) Yasası ile bu Yasa tahtında çıkarılan Polis Örgütü Sınav Tüzüğü ile Polis Mensupları Sicil Değerlendirme Tüzüğünü inceledi.
“Siciller düzenli doldurulmadı”
Komitenin Raporu’nda tespitler bölümünde bir konuya dikkat çekildi. Polis Mensupları Sicil Değerlendirme Tüzüğü uyarınca her yıl doldurulması öngörülen polis mensuplarının sicillerinin düzenli olarak doldurulmadığının görüldüğü ifade edildi.
“6 yıl birden işleniyor”
Polis mensuplarının sicillerinin terfi sınav dönemlerine yakın olarak nerdeyse 6 yılda bir, 6 yılın birden doldurulduğu iddiasının ciddi ve üzerinde durulması gereken bir iddia olduğunu ifade eden Komite Raporu, Amirleri tarafından doldurulan sicillerin ilgili polis mensuplarına gösterilmediğini belirtti
“Siciller saklanıyor”
Komite Raporu’nda yasal mevzuat uyarınca ilgili polis mensubu tarafından yazılı olarak istenilmesi halinde gösterilmesi öngörülen sicillerin gösterilmediğini ve yalnızca sözlü olarak polislere bilgi verildiği tespit ettiklerini açıkladı
“Mülakat belirleyici olabiliyor”
Raporda sicil not ortalamasının terfi sınavının %60’ını, mülakat sınavının ise %40’ını oluşturduğu, bunlar kıyaslandığında sicil notlarının çok dar bir bant içerisinde oynadığı ancak mülakat notlarının çok geniş bir bant içerisinde oynatılabildiği ve oranı düşük olmasına rağmen mülakat notunun toplam notu belirleyici olduğu ifade edildi.
“Polis Mensubu kavanozdan soru çekiyor”
Komite yaptığı araştırmalar ışığında terfi sınavının sözlü bölümünde 4 adet sorunun kağıtlara yazılmak suretiyle bir kavanoz içerisine konulduğunu ve kavanozun içine konulan sorulardan sınava giren polis mensupları tarafından iki sorunun çekilmek suretiyle birinin cevaplanmasının istendiği tespit ettikleri kaydedildi.
“Adilliği tartışmalı”
Komite, Polis mensubu tarafından cevaplanan sorunun Polis Hizmetleri Komisyonu tarafından değerlendirilirken herhangi bir kriterin bulunmaması nedeniyle verilen notun adil olup olmadığının tartışmaya açık olduğu görüşüne de vardı.
“Başarısız polisler halen vekalet ediyor”
Polis terfi sınavlarından sonra polis mensuplarına sınav notlarının söylenmediğinin de tespit edildiğini yer aldığı Rapor’da, münhal olarak boş bulunan kadrolara deneyim, bilgi ve başarılarının vekalet için yeterli görülüp vekalet verilmesine rağmen, sınavda yetersiz ve başarısız addedilen polis mensuplarının halen bu kadrolara vekaletlerinin devam ettiği belirtildi.
“Sicil cezaları zamanında silinmemesi manidar”
Raporda, “Polis Örgütü Yasası’nın 73’üncü maddesinde düzenlenen ve terfi sınavına da eksi puan olarak etki eden ceza puanlarının söz konusu Yasanın 118’inci maddesi kuralları uyarınca kınama cezalarının 3 yıl, diğer cezaların ise 5 yıl geçtikten sonra ilgili polis mensubunun yazılı müracaat hakkı kazanması ile silinmesini talep etme hakkı olduğu; ancak yazılı talepte bulunan polis mensuplarının müracaatlarının zamanında değerlendirilmeyerek ve terfi sınavının hemen ardından bahse konu taleplerin değerlendirilerek bazılarının silinmesinin manidar” diye nitelendirildi.
“Polis Mensupları Sicil Değerlendirme Tüzüğü değiştirilmeli”
Komite Raporu’nun sonuçlar ve öneriler bölümünde ise, Polis Mensupları Sicil Değerlendirme Tüzüğü’nün şeffaflık ilkesi göz önünde bulundurulmak suretiyle yeniden ele alınarak değiştirilmesi gerektiği belirtildi.
Sicil belgelerinin ise polis mensupları ile karşılıklı istişare içerisinde her yıl yasal mevzuatta öngörülen zamanda doldurulması gerektiği vurgulandı.
“Sınavın mülakat kısmına açıklık getirilmeli”
Polis Örgütü Sınav Tüzüğü’nün değiştirilerek özellikle toplam puanın %40’ını oluşturan ve sözlü sınavın ana teması olan mesleki konularda yeterlik ilkesine açıklık getirilmesi istendi.
Raporda Polis mensuplarının mesleki sınavlarının sadece mülakatla ve tek bir soruyu cevaplandırmak suretiyle değil, düzenlenecek olan Sınav Tüzüğü ile yeniden belirlenmesi ve bu Tüzükte yapılacak değişikliklerin bilimsel, demokratik, çağdaş ve objektif kriterlere göre hazırlanması gerektiği görüşüne varıldı.
“Sınav ve Değerlendirme Tüzükleri adalet ve şeffaflık içermeli”
Komite Polis Örgütü Sınav Tüzüğü ve Polis Mensupları Sicil Değerlendirme Tüzüğünün adalet ve şeffaflık ilkeleri göz önünde bulundurulmak suretiyle sınava itiraz hakkının da yer alacağı şekilde acilen yeniden ele alınması gerektiği kanaatine ulaştı.
“Kamuoyunda vicdani rahatsızlık var”
Raporun son bölümünde ise “Komitemiz, herhangi bir kriter olmadan Polis Hizmetleri Komisyonunca yapılan sınavların her ne kadar adil olduğu iddia edilse de bunun kamuoyunda büyük bir vicdani rahatsızlık yarattığı görüşündedir. Ayrıca Komitemiz, sınavlarda haksızlık yapıldığı ile ilgili kanaatin ortadan kaldırılamayacağı gibi, sınav terfi sisteminin subjektif olduğu kanısının da değişmeyeceğini düşünmektedir” denildi.
“Özer İnsan konusunda polis Anayasa’ya uymadı”
Raporda, geçtiğimiz yıl hayatını kaybeden Polis Müfettişi Özer İnsan için de görüş belirtildi. Özer İnsan’ın hayatta olduğu sürede terfi ettirilmemesi nedeniyle mahkemeye başvurduğu ve tüm mahkemeleri kazanmasına rağmen terfi ettirilmemesi Anayasa’ya aykırı bir hareket olarak belirtildi. Özer İnsan ile ilgili kararda ise şunları içeriyor: “Anayasa’nın ‘Mahkemelerin Bağımsızlığı’ yan başlıklı 136’ncı maddesinin (3)’üncü fıkrasında öngörülen ‘Yasama ve Yürütme organları ile Devlet Yönetimi makamları, mahkeme kararlarına uymak zorundadır. Bu organ ve makamlar, mahkeme kararlarını hiçbir surette değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez’ kuralına rağmen, hukukun uygulayıcısı olması gereken polis örgütünün, mahkeme tarafından Merhum Özer İnsan ile ilgili hükmü uygulamaması Komitemiz tarafından olumsuz, kabul edilemez ve vahim bir tavır olarak değerlendirilmiştir.”
“Polisin itibarı için yasal düzenlemeler yapılmalı”
Komite son kısımda ise, Rapora konu hususların polis mensuplarının motivasyonunu olumsuz yönde etkilediğini, bunun verimliliği düşürdüğünü ve ayrıca Polis Kurumu’nun itibar ve güvenilirliğine de zarar verdiğini göz önünde bulundurarak tüm yasal düzenlemelerin ivedilikle yapılması gerektiği kanısına vardığını belirtti.
İşkence için görüş belirtilmedi
Ayrıca raporda, işkence yaptığı iddia edilen polis mensuplarının durumu ile ilgili ve konunun mahkemede olması sebebiyle yapmış olduğu araştırmalarına yorum yapmayı uygun bulmadığı ifade edildi.
KOMİTENİN TESPİTLERİ
– Her yıl doldurulması öngörülen polis mensuplarının sicilleri düzenli olarak doldurulmadı
– Amirleri tarafından doldurulan siciller polis mensuplarına gösterilmedi
– Terfi sınavındaki mülakat soruları değerlendirilirken herhangi bir kriterin bulunmaması nedeniyle verilen notun adil olup olmadığını tartışmaya açık
– Sınavdan sonra polis mensuplarına sınav notları söylenmiyor
– Ceza puanlarının silinmesi için başvurular sınavdan önce değerlendirilmesi gerekirken müracaatlar zamanında değerlendirilmedi
KOMİTE NELER ÖNERDİ
– Polis Mensupları Sicil Değerlendirme Tüzüğü yeniden ele alınmalı
-Sicil belgeleri karşılıklı istişare ile yasal mevzuatta öngörülen zamanda doldurulmalı
-Mesleki sınavlar sadece mülakatla değil, düzenlenecek olan Sınav Tüzüğü ile bilimsel, demokratik, çağdaş ve objektif kriterlere göre hazırlanmalı
-Sınav sonuçlarına itiraz hakkı bulunmalı
-Ceza puanlarının silinmesi ile sürenin dolmasıyla başvuru yapılması halinde değerlendirme hemen yapılmalı
