Ada oldum olası bir “Yönetici” elinde idare edilmişti.
Sadece Osmanlılar değil,
Venedikliler de yönetici atıyorlardı.
Adına da “Castellani” denirdi.
Osmanlıların atadığı yönetici Mütesellim’di.
…
Venedikliler döneminde Rumlar çok çekmiş,
Bu yüzden Osmanlıları heyecanla ve coşku ile karşılamışlardı…
…
Makarnanın tarihi çok eskidir derler.
Kimilerine göre ta Çin’e kadar dayanır.
Vaktı zamanında Marko Polo oralara yaptığı geziler nedeniyle makarnayı ülkesine taşımış.
Ama bunu çürüten görüşler de var.
Çin’in sert buğday türü yetiştirmediği söyleniyor.
Neticede makarna İtalyanların bilinir ve dünyaya da buradan yayılmıştır…
…
Ama makarna ile hellimi buluşturan Kıbrıslılardır…
…
Ada ahalisi yöneticilere o kadar alışmıştı ki,
Yönetici olmazsa bunalıma giriyorlardı.
Osmanlı döneminde kötü yöneticiler, Türk ve Rumlar tarafından şikayet ediliyor,
Yerine başka bir yönetici isteniyordu.
Akıllarına kendilerinin yönetici olması gerektiği gelmiyordu…
…
Hellime nane koymak gibi bir buluş sadece Kıbrıslı Türklerin kafasından çıkmıştır.
Naneli hellim…
…
Adada tuz üretimi her dönem için önemliydi.
O kadar ki Venedikliler Tuz Gölünden elde edilen bir çanak tuzun ada içinden başka bir şehre taşınmasını bile yasaklamışlardı.
Bunu yapanın, ceza olarak kulağı kesiliyordu…
…
Venedikliler tuzu genellikle İtalya’ya ihraç eder,
Osmanlılar ise tuzun gelirini Yeniçerililere ayırırdı…
…
Makarna ile hellim buluşunca kendine özgü bir yemek kimliği ortaya çıkmıştı.
Üstelik bulli suyunda…
İtalyanlar bile “magarına bulli” yi yediklerinde şaşırıp kalmaktadırlar…
…
Kıbrıslılar yönetici olmamışlardı ama,
Her kültürden pay alarak zaman içinde şekilleniyorlardı.
Aynı güneşin altında, dölleri de birbirine karışarak,
Tek tornadan çıkmış tipler olacaklar, bu da dışarıdan adaya gelenlerin gözünden kaçmayacaktı.
Lakin,
Bir gün gelecek hellim konusuna milliyetçilik bile damgasını vuracaktı.
Halbuki bu, bütün adanın özellikleri arasına çoktan girmişti,
Bunu bile ayrılık gayrılık meselesi yapmak ne biçim bir şeydi?
Hellime nane kondu diye ülke bölünmeli mi?
Ya da hellim nanesizdir diye bu hellim sadece bir tarafın mı?
…
Venedikliler Rumları asker yapmazlardı.
Ortodoks dinine bağlı olduklarından onları aşağılarlar ve hor görürlerdi.
Onlar da çareyi şarap da bulurlar ve gerçekten de çok iyi şarap üretirlerdi.
Ada Türklerinin hâlâ şarap üretiminden çakmamaları izah edilemez.
Pilavuna pilavuna gibi yapılıyor da…
…
İngiliz döneminde de “yönetici” vardı.
O da Valiydi.
Asırları topladığınızda İsa’dan sonra epeyce asır eder…
…
Ada yönetile yönetile bugünlere geldi.
Dikkat buyurun,
Gelmiş geçmiş ne kadar “Yönetici” varsa,
Hâlâ işin içinde…
