Mayınsız Kıbrıs’a doğru

11 MİLYON EURO HARCANDI: Kıbrıs’taki Birleşmiş Milletler Barış Gücü (UNFICYP), Kıbrıs’ta 2001-2011 yılları arasında toplam 27 bin mayının temizlenmesi için 11 milyon Euro harcama yaptı. Alayköy’deki arazinin geriye kalan kısmı da dahil 4 mayın tarlasının daha temizlenmesi gerekiyor

“BEŞPARMAKLAR İÇİN YARDIM EDEBİLİRİZ”: Kıbrıs’taki Birleşmiş Milletler Barış Gücü Komutanı Tümgeneral Kristen Lund, Beşparmaklar’daki mayınların temizlenmesi için yardım önerdi. Lund, Ara Bölge’de bilinen 4 mayın tarlasının ise üçünün Rum askeri birliklerine, birinin de Türk askeri birliklerine yakın olduğunu söyledi

“SİYASİ İRADE ŞART”: Tümgeneral Lund, Havadis’e yaptığı açıklamada 4 bölge dışında başka bölgelerde de bilinen mayınlı alanlar olduğunu söyledi. Bu alanların işaretlenmiş olduğunu belirten Lund, “Elimizde bulunan bilgileri taraflara sunduk. Bundan sonra yapılması gereken siyasi karar alarak mayınların temizlenmesi” dedi

Bertuğ TOPAL
Kıbrıs’taki Birleşmiş Milletler Barış Gücü (UNFICYP), Alayköy’ün güney kesimindeki Mammari bölgesinde mayın temizleme etkinliği gerçekleştirdi.
UNFICYP yetkilileri, Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı ile Rum lider Nikos Anastasiadis’in açıkladığı güven yaratıcı önlemler arasında da yer alan mayın temizleme çalışmalarında mayınlı 28 bölgeden 24’ünün temizlendiğini, Alayköy’de ise çalışmaların devam ettiğini açıkladı.
Yetkililer, Kıbrıs’ta 2001-2011 yılları arasında toplam 27 bin mayının temizlenmesi için 11 milyon Euro harcama yapıldığını da bildirdi.

“11 milyon Euro harcandı”
Bugüne dek 2001 ve 2011 yılları arasında toplam 27 bin mayının temizlenmesi için 11 milyon Euro harcama yapıldığının altını çizen Lund, Alayköy’deki arazinin geriye kalan kısmı da dahil 4 mayın tarlasının daha temizlenmesinin gerekli olduğunu kaydetti.

“Beşparmaklar’daki mayınlara da yardım edebiliriz”
Kıbrıs’taki Birleşmiş Milletler Barış Gücü (UNFICYP) Komutanı Tümgeneral Kristen Lund, Beşparmaklar’daki mayınların temizlenmesi için her türlü yardım ve desteğe hazır olduklarını ifade etti. Lund, “Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Ki-moon’un da belirtmiş olduğu gibi, UNFICYP Kıbrıslı Rum lider Nikos Anastasiadis’in Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’ya bildirdiği Beşparmaklar’daki 28 RMMO mayın bölgesinde bulunan mayınların temizlenmesi için her türlü yardım ve desteği vermeye hazırdır. 28 mayın bölgesinin temizlenmesi için yardım etmeye hazırız” dedi.

“Liderlerin iradesi önemli”
Tümgeneral Lund, “BM, Kıbrıslı Rum lider Sayın Anastasiadis’in 28 RMMO mayın alanı ile ilgili bilgileri Kıbrıslı Türk lider Sayın Akıncı’ya vermiş olmasından memnuniyet duymuştur. Bu, mayınlardan arındırılmış bir Kıbrıs’a ulaşmakta çok önemli bir adımdır” dedi.

“4 bilinen mayın alanı var”
Tümgeneral Lund, şu anda Ara Bölge’de 4 tane bilinen mayın alanı olduğunu belirtti. Bunlardan üçü RMMO biri ise GKK kontrolündeki bölgelerde. Bu bölgelerin temizlenmesi için siyasi kararın verilmesi gerektiğini belirten Tümgeneral Lund, bu çalışmaların bir an önce başlamasını dilediğini söyledi. Lund, liderlerin yeni geçiş noktaları açmak konusunda aldıkları kararın, bu bölgelerdeki mayından arındırma çalışmalarına duyulan ihtiyacı bir kez daha ortaya çıkardığını belirtti.

“Siyasi irade ile mayından arındırabiliriz”
Tümgeneral Lund, Havadis’e bu 4 bölge ve Beşparmaklar’da mayınlı olduğu belirlenen 3 bölge dışında Kıbrıs’ın başka bölgelerinde de bilinen mayınlı alanlar olduğunu söyledi ancak bu alanların nerede ve kaç tane olduğuna dair bilgi vermedi. Bu alanların hepsinin işaretlenmiş olduğunu belirten Lund, “Bu konuda elimizde bulunan bilgileri taraflara sunduk. Bundan sonra yapılması gereken siyasi karar alarak mayınların temizlenmesi” dedi. 

“Mayın bulmayı beklemiyordum”
Norveçli Tümgeneral Lund, Kıbrıs’ta mayın temizleme çalışmaları için bütünlüklü ve kapsamlı bir yaklaşım ihtiyacına dikkat çekti. Lund, “Bu benim için çok önemli. Buraya geldiğimde bu güzel adada hala mayınların olabileceğini tahmin etmiyordum. Kıbrıs’taki tüm mayınların bir an önce temizlenmesini gönülden istiyorum. Bunun için tüm taraflarla birlikte kapsamlı bir çalışmaya, kararlılığa ve iş birliğine ihtiyacımız var” şeklinde konuştu.

“Beşparmaklar’daki çalışmalar belli değil”
Havadis’in ayrı kaynaklardan edindiği bilgiye göre Beşparmaklar’daki 3 bölgede yapılması gereken teknik araştırma ve mayın temizleme çalışmalarının UN tarafından mı yapılacağı yoksa Kıbrıs Türk tarafının ihale yoluyla özel bir mayın temizleme şirketi ile mi çalışacağı henüz netlik kazanmış değil.

Holgate: 28 bölgenin 25’inde mayın tehlikesi yok
UNFICYP Mayın Proje Koordinatörü Binbaşı Mike Holgate, BM Mayın Eylem Servisi UNMAS uzmanlarının, GKK görevlileri yardımı ile bu bölgede bir çalışma yaptığını belirtti. Bu araştırma sonucunda 28 mayın bölgesinin 25’inde herhangi bir mayın tehlikesi olmadığı belirlendi.

3 bölge tellendi
Holgate, “7 Haziran 2015’te tamamlanan çalışmalar sonucunda mayın bölgesinin haritası kapsamı ve mayınların ne kadarlık bir alana yayılmış oldukları ile ilgili bir rapor ortaya çıktı. Mayın tehlikesi bulunan 3 bölge tellendi. Çalışma sonuçları her iki tarafa iletildi. Daha ileri adımlar atabilmek için Kıbrıslı Türk siyasilerin kararı bekleniyor. Bundan sonra yapılması gereken mayınlı olduğu belirlenmiş olan 3 bölgede daha detaylı teknik bilgilerin alınabilmesi için teknik bir araştırma. Teknik araştırmanın sonuncunda da mayınların temizlenmesi…” dedi.

“Tehlike devam ediyor”
Kıbrıs’ta bulunan mayınların 40 yılı aşkın bir süredir zeminde olduğunu, bu nedenle de etkileri hafiflese bile daha dengesiz olabileceklerini belirten Holgate, söz konusu mayınların tehlike yaratmaya devam ettiğini ve tümünün temizlenmesi gerektiğini vurguladı. Holgate’e göre, Kıbrıs’ta tespit edilmiş olan mayınların çoğu 2. Dünya Savaşı’ndan kalmış ve yeniden piyasaya sürülmüş M6 anti-tank mayınları ve Rus yapımı PMD6’lar.

Mammari temizlendi
Güney Lefkoşa’ya bağlı Mammari köyünün kuzeyindeki Ara Bölge’de bulunan mayın alanı tamamen temizlendi. Nisan ayında bu bölgede mayın olduğu belirlendi. Sağanak yağmurlar Ara Bölge’nin kuzeyindeki mayınları bu bölgeye taşıdı. 26 Mayıs’ta mayın temizleme ekibi yaklaşık 16,900 metrekarelik bir alanda çalışmalarına başladı. 5 anti-personel ve 2 anti-tank mayın bulunup imha edildi.  Tümgeneral Lund “Bu alan artık tamamıyla güvenli” dedi.

“Kuzey’den taahhüt aldık”
Gelecekte bu tarz bir sürüklenme yaşanmaması için UNFICYP’in Kıbrıslı Türk yetkililerle görüştüğünü belirten Tümgeneral Lund, “Kıbrıslı Türk otoritelerden, önümüzdeki aylarda Ara Bölge’nin kuzeyindeki söz konusu mayınların temizleneceği konusunda taahhüt aldık” dedi. Kıbrıs Türk liderliği Mammari’nin kuzeyindeki mayınların temizlenmesi konusunda kararlı bir tutuma sahip olduğunu belirten Lund, söz konusu alan mayınlardan arındırıldığında artık bu bölgede hiç mayın riskinin kalmayacağını söyledi.

36 bin dolar harcandı
Mammari’deki çalışma için UNFICYP yaklaşık 36,000 dolar harcadı. Mammari’deki bu alanda siviller tarım yapıyor.
Binbaşı Mike Holgate, Havadis’e bu bölgeye 2014 yılında yine sağanak yağmurlarla mayınların sürüklendiğini ve bölgede yine temizlik yapıldığı bilgisini verdi. Sağanak yağmurlardan sonra bu bölgenin rutin olarak kontrol edildiğini sözlerine ekledi.

Kamboçyalı uzmanlar
Etkinlikte, mayınların temizlendiği bölgede BM’nin Lübnan’da görev yapan UNIFIL’e bağlı Kamboçyalı uzmanlardan oluşan ekibi basına tanıtıldı; ekip tarafından basına mayından arındırılmış bölgenin krokileri üzerinden sunumu yapıldı; mayın tarama etkinliği simülasyonu gerçekleştirildi ve UNFICYP’in Kıbrıs’taki mayınların temizlenmesi adına yaptığı çalışmalar hakkında bilgi verildi.
Verilen bilgiye göre, Kamboçyalı ekipte 10 tane mayın imha uzmanı bulunuyor. Ekipte bir tane de doktor var. Temizleme alanında bir ambulans hazır bekletiliyor. İmha uzmanları, dikkat ve konsantrasyonlarını koruyabilmeleri amacıyla her 30 dakikada bir görev değişimi yapıyor ve günde toplam altı saat çalışıyor. Mayın tespit etmek için kullandıkları metal detektörlerin kalibrasyonu ise her 15 dakikada bir özel olarak test ediliyor. Kamboçyalı askerlerin kullanılmasının nedeni Kamboçya’da yaşananlar nedeniyle Kamboçya ordusunun mayın temizleme konusunda uzman olmaları. Söz konusu ekip Lübnan’daki BM Geçici Barış Gücü UNIFIL’e bağlı olarak çalışıyor. Mammari’deki çalışmalar UNFICYP-UNIFIL iş birliği çerçevesinde hayata geçirildi.

27 bin mayın temizlendi
2001-2011 yılları arasında Kıbrıs’taki BM Mayın Eylem Merkezi UNMACC ile koordinasyon halinde çalışan uzman ekipler 180 kilometrelik Ara Bölge’de 27,000 mayın imha edildi. AB bu çalışmalara 11 milyon Euro’luk finansal katkı sağladı. Bu rakam, söz konusu mayından arındırma çalışmalarının toplam bütçesinin yüzde 80’ini oluşturuyor.