Gürsel KARAGÖZLÜ
Kıbrıs’ın hurma cenneti olarak bilinen Lefke’de görülen palmiye kırmızı böceği, endişeye neden oldu.
Lefke’de sayıları bin 600 civarı olan hurma ağaçları şimdi palmiye kırmızı böceğinin tehdidi altında.
Lefke Tarım Dairesi, zararlının tespit, mücadele ve imha konularında çalışmalarını sürdürmektedir.
Lefke’de tespit edildiği andan itibaren bölge tarım dairesi eldeki tüm ilaçları getirerek üretici ve hurma budayıcılarına dağıttı.
Bulaşık olduğu saptanan bir hurma ağacı da bölge Tarım Dairesi gözetiminde Lefke Belediyesi’nin de katkısıyla gömülerek imha edildi.
Huni tuzak yöntemi
Zararlının varlığının belirlenmesi ve ergin popülasyonunun azaltılması için feromon tuzakların kullanılması (huni tipi), palmiye kırmızı böceğini kontrol altında tutmada en önemli mücadele yöntemlerinden biridir. Bunun için Lefke Tarım dairesi tarafından Lefke’ye 3,Gemikonağı’na 1 ve Yedidalga’ya 1 adet tuzak yerleştirildi. Bu tuzaklarda yakalanacak olan ergin sayılarına göre mücadele dönemleri de belirlenecektir.
Pilancı: Ağaçlarda görülen değişiklikler daireye bildirilmeli
Lefke Tarım Dairesi Ziraat Yüksek Mühendisi Aktürk Pilancı yapmış olduğu açıklamada, “Ada genelinde hurma ve palmiye ağaçlarında sıra dışı bir görünüm, yıkılan tepe ve gövde, göbekten yeni dal-yaprak çıkışının durması, dal diplerinde hurma liflerinden yumak benzeri oluşumlar görülmesi halinde Tarım Dairesi’ne müracaat edilmelidir. Yine sağlıklı olanlar için koruyucu ilaçları Tarım Dairesi tedarik etmektedir. Son söz olarak, mücadelenin sürekli yapılması gerektiği unutulmamalıdır. Üreticilerimiz yukarıda söylediğim gibi Hurma ağaçlarında gördükleri değişikliklerde dairemize müracaat etmeleri ve gerekli mücadeleyi başlatmaları ağaçlarını bu böcekten kurtarabilirler” dedi.
İlaçla mücadele
Palmiye kırmızı böcek ile mücadelede ilaçlama, 25-30 günlük koruma sağlamaktadır. Sağlıklı bir ağacın herhangi bir yerinde yapılacak kesim ve yaralamalardan kaçınılmalıdır. Budamalar, zararlının aktif olmadığı kış aylarında yapılmalıdır. Kök sürgünleri ve kesilen dallar imha edilmelidir. Hurma ağaçları için uygun sulama ve gübreleme programı ile ağaçların strese girmesi engellenmeli ve sulama, tercihen damla sulama şeklinde yapılmalıdır.
Budanan dallar imha edilmeli
Ağır zarar görmüş hurma ağaçları, zararlının değişik dönemlerine (yumurta, larva, pupa ve ergin) ait çok sayıda birey ihtiva ettiğinden bu şekilde zararlı ile bulaşık ağaçlar özellikle ergin bireylerin etrafa dağılmasına fırsat verilmemelidir. Uygun bir yerde toprağa gömülmesi veya iyice yakılarak imha edilmesi gereklidir.
Kıbrıs’a Mısır’dan geldi
Palmiye kırmızı böceği, (rhynchophorus ferrugineua )… İlk defa 1980 yılında Malezya’da Hindistan cevizi ağaçlarında görülen bu böcek, 1985 yılında Suudi Arabistan’a, buradan da ihraç edilen hurma fidanları ile Birleşik Arap Emirlikleri’ne ve 1994’te Mısır’a sıçradı. 1996 yılında Mısır’dan ihraç edilen hurma ağaçları ile İspanya’ya bulaştırıldı. 1999 da İsrail’de görüldü. 2006’da Mısır’dan ithal edilen hurma ve palmiye ağaçları ile de KKTC’ye getirildi ve ağaçların kurumaya başlaması ile 2007 yılında da böceğin ülkemize bulaştığı anlaşıldı. Aynı tarihte Güney Kıbrıs’ta da tespit edilmiştir. Hurma ve palmiyeler pek çok ülkede meyvesi kadar olmasa da peyzaj düzenlemelerinde önemli bir bitkidir. Lefke’de de hemen her noktadan görünen hurma ağaçları ayrı bir güzellik katmaktadır.
