"Kuzey Kıbrıs’ta olumsuz sosyal ve adli olaylar federal çözüme olan desteği nasıl etkiliyor?" - Havadis Gazetesi | Kıbrıs Haber
KıbrısSürmanşet

“Kuzey Kıbrıs’ta olumsuz sosyal ve adli olaylar federal çözüme olan desteği nasıl etkiliyor?”

Son günlerde gittikçe artan ve kamuoyunda büyür tepkilere yol ve toplumsal karmaşaya yol açan olaylar KKTC genelinde Nisan –Mayıs 2019 ve Aralık 2019 – Ocak 2020 dönemlerinde alan uygulamasını LİPA nın yaptığı iki anket (Anket 1 1000 katılımcı, Anket 2 570 katılımcı) çalışması ile incelendi.

Yapılan iki çalışmada, katılımcılara  sosyal dokunun yıkılması veya işlevini kaybetmesiö Topumsal Liderlik mekanizmaların yıkılması veya işlevini kaybetmesiö Umutsuzluk, ve Çaresizlik algıları ve yaşanılan buhran’a bir çıkış yolu olarak, federal birleşmeye yönelik tutumları konularında sorular soruldu


Her iki araştırmayada 18 yaş ve üstü, oy kullanma hakkına sahip ve KKTC nüfusunun genel dağılımını yansıtan katılımcılarla tesadüfü örnekleme metoduyla, yüz yüze görüşmelergerçekleştirilmiştir.  Anomi bilimsel standartlara uygun olarak çoklu soru yöntemi (anket) kapsamında tüm boyutları ile ölçülmüştür. Ankette yer verilen maddeler daha önce benzer araştırmalarda kullanılmış, geçerliliği ve güvenirliği kanıtlanmış maddelerden seçilmiştir. Her boyut toplamda üçer soru ile ölçülmüş ve daha sonra bu üç soruya verilen yanıtların ortalaması alınarak her bir boyut için ortalama bir değer elde edilmiştir. Çalışma giderleri Keele Universitesi tarafından karşılanmıştır.

Özet Bulgular

KKTC genelinde

  • Halkın büyük çoğunluğu sosyal dokunun ve liderlik mekanizmalarının yıkıldığını ve işlevini kaybettiğini düşünmekte ve bu algı giderek artmaktadır. (Bu durum yalnızca anketlerin uygunladığı dönemlerde görevde olan hükümetleri kapsamaktadır.)
  • Yüksek seviyelerde geleceğe yönelik umutsuzluk ve çaresizlik algısı vardır ve bu algı artma eğilimindedir.
  • 8 aylık dönemde Kıbrıs sorununa federal bir çözüm getirmeye yönelik destek artmıştır.
  • Sosyal dokunun yıkılması ve geleceğe yönelik umutuzluk federal çözüme desteği olumsuz etkilerken, toplumsal liderlik mekanızmalarının yıkılması veya işlevini kaybetmesi federal çözüme desteği olumlu etkilemekte, yani arttırmaktadır.

 

Sonuçlar

 

  1. Sosyal dokunun yıkılması veya işlevini kaybetmesi

Örnek Sorular:

İnsanlar, ülkede izlenecek ahlaki standartların kalmadığını düşünmektedirler.

İnsanların çoğu amaçlarına ulaşmak için her yolu mübah görmektedirler.

 

Mayıs 2019 ve Ocak 2020 arasında, Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan insanlar arasında sosyal dokunun işlevini kaybettiği algısı artmıştır. Mayıs 2019’da bu yıkılmayı orta düzey olarak değerlendirenlerin neredeyse yarısı Ocak 2020’de bu yıkımın yüksek olduğunu bildirmişlerdir. Bu zaman diliminde, yıkımın ya da işlev kaybının yüksek olduğunu söyleyenlerde oran yaklaşık %40 artarken, düşük olduğunu belirtenler arasında göze çarpan ciddi bir değişim olmamıştır.

  1. Topumsal Liderlik mekanizmaların yıkılması veya işlevini kaybetmesi

Örnek Sorular:

Hükümet insanların refahı için çalışmaktadır.

Hükümet meşrudur.

Mayıs 2019 ve Ocak 2020 arasında, Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan insanlar arasında toplumsal liderlik mekanizmalarının yıkılması ve işlevini kaybetmesi açısından bazı değişiklikler gözlenmiştir. Mayıs 2019’da bu yıkılmayı orta düzey olarak değerlendirenlerin sayısı Ocak 2020’de yaklaşık %25 azalmıştır. Öte yandan, bu zaman aralığında, yıkımın yüksek olduğunu bildirenlerin sayısında yaklaşık %16’lık bir artış görülürken, yıkımın ya da işlev kaybının düşük olduğunu söyleyenlerde de oran yaklaşık %18 artmıştır.

 3.Umutsuzluk

Örnek Sorular:

Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan insanlar, geleceğe umutla bakamamaktadırlar.

 

Mayıs 2019 ve Ocak 2020 arasında, Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan insanlar arasında, yüksek düzeyde umutsuzluk algılayanların sayısında yaklaşık %35’lik bir artış olduğu görülmektedir. Benzer bir artış düşük umutsuzluk algılayanlar arasında da ortaya çıkmaktadır. Öte yandan, Mayıs 2019’da orta düzey umutsuz hissedenlerin sayısı Ocak 2020’de yaklaşık %65 azalmıştır.

 

  1. Çaresizlik

Örnek Sorular:

Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan insanlar, toplumu değiştirmek için yapacak pek bir şey olmadığını düşünmektedirler.

Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan insanlar, problemleri ile baş etmekte kendilerini çaresiz hissetmektedirler.

 Mayıs 2019 ve Ocak 2020 arasında, Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan insanlar arasında, umutsuzluk algısına benzer şekilde, yüksek düzeyde çaresizlik algılayanların sayısında yaklaşık %25’lik bir artış olduğu görülmektedir. Benzer bir artış düşük çaresizlik algılayanlar arasında da ortaya çıkmaktadır. Öte yandan, Mayıs 2019’da orta düzeyde çaresiz hissedenlerin sayısı Ocak 2020’de yaklaşık %41 azalmıştır.

 

  1. Federal Çözüme Olan Destek

Soru: Yarın, Kıbrıs’ın geleceğinin iki bölgeli iki toplumlu bir federasyon olarak düzenlenmesini oylayan bir referandum olsa, bu referandumda nasıl oy verirdiniz?

 

Mayıs 2019 ve Ocak 2020 arasında, Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan katılımcılar arasında yapılacak olası bir referandum da federal çözümü EVET oyu vereceklerin sayısında dramatik bir artış olurken, %120,  KARARSIZ ve HAYIR oyu vereceklerin oranında %50 seviyesinde düşüş gözlemlenmiştir.

 

  1. Geleceğe Yönelik Umutsuzluk, Sosyal Doku ve Huzur Algıları ve Federal Çözüm

Federal çözüme olan desteğin sosyal dokunun erozyonundan (-%15) ve geleceğe yönelik umutuzlukdan (-%12) olumsuz, toplumsal liderlik mekanizmalarının yıkılması veya işlevini kaybetmesi algısından ise (%15) olumlu etkilendiği gözlemlenmektedir.

Yazar: Yard Doç Dr Hüseyin Çakal, Keele Universitesi -İngiltere

Yazar: Doktora Öğrencisi Halime Ünver, Keele Universitesi –İngiltere

Web tasarım ve geliştirme : Baba Bilgisayar