Global piyasalarda ilginç gelişmeler var. Euro değer kazanıyor. Avrupa Merkez Bankası’nın önümüzde ki süreçte negatif faiz uygulaması beklenirken Euro’nun değer kazanması ilginç. Bunu çok ta kolay açıklamak mümkün değil. Oysa parasal genişlemeyi yavaşlatmaya başlayan ABD’de doların değer kazanmasını açıklamak çok kolay.
Kur vasıtası ile büyüme
Japonya genişlemeci para politikaları ve esnek maliye politikalarını devreye koyarak yenin değer yitirmesine neden olup ihracatını artırdı. Şu an Japonya genişlemeci para politikalarının dozunu arttırmaya çalışıyor. Çünkü Japonya’nın büyüme stratejisi ihracat.
Çin’de ki durumda Japonya’dakine benzer. Çin’in büyüme stratejisi de ihracatta. Bu yüzden Çin parası Yuan’ın değerini yıllardır düşük tutuyor ve bu hala daha devam ediyor. Çin dış talebe bağlı büyüyor. Bunun için de pazarın ucuz olması gerek. Bu yüzden yuan’ın değerini düşük tutmak zorunda. Yani hem Japonya hem de Çin kur yoluyla büyümeyi hızlandırma yönünde çaba sarf ediyorlar.
Faiz yarışı ve ayrışma
Türkiye gibi gelişmekte olan ülke paraları önce değer yitirilmeye itildi. Gelişmekte olan ülke paraları değer yitirince, ABD’de parasal genişleme yavaşlatıldı. Bu sayede gelişmekte olan ülke para birimleri daha süratli değer yitirmeye başladı. Bu süreçte ABD’de faizler düşerken diğer gelişmekte olan tüm ekonomilerde faizler arttırıldı. ABD’de faizler düşerken gelişmekte olan ekonomilerde faizler yükselmeye devam etti ve de ediyor.
Normalleşme ve oynak ekonomi
2015 yılı ikinci yarısında “Normalleşme” sürecinin başlangıcı olacak gibi bir görüntü var. ABD’de son açıklanan veriler ekonomik büyümenin iyiye doğru gittiğini gösteriyor. İşsizlik oranında düşüş var. ABD ekonomisi normale geldikçe küresel ekonomi de normalleşme trendine girecek. Çünkü ABD’de parasal sıkılaştırma büyüyecek ABD para politikası enflasyon büyümesine endekslenecek. Yani ABD’de para politikası faizleri artıracak. Aynı durum İngiltere’de de mevcut. İngiltere’de konut sektöründe aşırı şişme var ve bu bir tehlike sürecine girmiş durumda. Fakat ekonomik büyümenin de önünü tıkamamak için faizler düşük tutuluyor. İngiltere’de ekonomi ısınıyor. Bu yüzden İngiltere Merkez Bankası parasal sıkılaştırma sürecini başlatabilir.
Euro bölgesi şuan ki görünümde parasal sıkılaştırmaya gitmeyecek. Gelişmekte olan ülkeler gelişmiş ülkelerde ki faiz artışından etkilenip baskı altında kalırken faiz yarışı devam edecek gibi görünüyor. Gelişmekte olan ekonomilere yönelik uluslar arası sermaye girişleri şimdikinden daha oynak bir hal alacak.
Yani faiz ve kur yarışları 2015 ve belki de 2016 yıllarında gelişmekte olan ekonomileri daha oynak hale getirecek.
Gelişmekte olan ülkeler içinde ayrışan Rusya ve Türkiye’dir. Çünkü bu ülkeler birbirini etkiliyor. Son zamanlarda etkileşim daha da güçlü. Kısaca bu gün yazdıklarımı özetlersem küresel piyasalarda şuanda iki savaş hakim bir taraftan kur savaşı diğer taraftan faiz savaşı. Tüm ülkeler bu konuda birbirleriyle yarışır durumdalar. Biz ne olacağız? Biz kimseyle yarışamıyoruz. Sanırım bu konu da şanslıyız. Çünkü bu savaşın içinde olsak biz kaybederdik.
