Havadis Gazetesi | Kıbrıs Haber
Ekonomi

Krize çare değil

ÇIRALI: HOŞ AMA ALTI BOŞ: Kıbrıs Türk Sanayi Odası (KTSO) Başkanı Ali Çıralı, ülke ekonomisini düze çıkarmak maksatlı uygulanması öngörülen kararların tümünün olumlu olduğunu ancak temenniden öteye gitmediğini belirtti. Çıralı, “Sözü edilen tedbirler kulağa hoş gelen laflar ancak altı boş” dedi

TULGA: SOMUT BİR ŞEY YOK: Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkarlar Odası (KTEZO) Başkanı Hürrem Tulga, hükümetin açıkladığı ekonomik tedbirlerin yetersiz olduğunu savundu. Tulga, “Eğer alınacak tedbirlerin hepsi bu kadar ise yandık, işte o zaman gerçekten dağ fare doğurdu” diye konuştu

ÇERKEZ: TEDBİRLER KRİZE YÖNELİK DEĞİL: Kıbrıs Türk Ticaret Odası (KTTO) Başkanı Günay Çerkez, Bakanlar Kurulu’nda alınan kararların krize yönelik kararlar olmadığını açıkladı. Çerkez, “Bunlar, krize yönelik acil kararlar değil, genel anlamda ekonomiyi iyileştirmek, aynı zamanda kayıt dışı ekonomiyi kayıt altına almak için alınan önlemlerdir” dedi

KKTC Hükümeti’nin dövize müdahale etme gibi bir konumunun olmadığına açıklık getiren hükümet, ancak ülke ekonomisini düze çıkarmak amacıyla birtakım kararlar alacağını duyurdu.
Hükümetin kararları ekonomik örgütlerce “yetersiz” bulundu.
Bakanlar Kurulu’nda görüşülüp, sonuçlandırılacak kararlar, “Kayıt dışına düşmüş araçların yeniden kayıt altına alınması adına kolaylıkların yapılması. Faiz ve cezalarının ortadan kaldırılması. Ticareti ve ekonomiyi tetiklemek için bazı alanlarda KDV’leri düşürme. KOBİ’lere ve sektöre yönelik düşün faizli kredilerin sağlanması. Metrekaresi belirlenmiş, standart denilebilecek evlerin tapu harçlarının düşürülmesi. Şirket bilançolarının gerçekçi noktaya getirilmesi için kolaylıklar sağlanması, böylelikle kayıt dışılığın da kayıt altına alınması. Yurt dışındaki varlıkların ülkeye getirilmesi ve ekonomiye kazandırılması için kolaylıklar yapılması. Bazı alanlarda vergi iadelerinin sunulması. Vergisini düzenli ödeyen insanlarımızın ödüllendirilmesi. Sermaye artırımı için şirketlerin öz varlıklarına aktarılacak taşınır ve taşınmaz malların vergiden muaf tutulması. Küçük ölçekli işletmelerin, yapılacak işlere yönelik bazı KDV’lerden muaf tutulmaları” şeklinde açıklandı.
Ekonomik örgütler, hükümetin ekonomiyi, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeleri harekete geçirmek için ürettiği tedbirlerin yetersiz olmakla birlikte krize yönelik acil tedbirler olmadığını savundu.

Çıralı: Hoş ama boş laflar
Kıbrıs Türk Sanayi Odası (KTSO) Başkanı Ali Çıralı, ülke ekonomisini düze çıkarmak maksatlı uygulanması öngörülen kararların tümünün olumlu olduğunu ancak temenniden öteye gitmediğini belirtti. Çıralı, “Sözü edilen tedbirler kulağa hoş gelen laflar ancak altı boş” dedi.
Kayıt dışına düşmüş araçların kayıt altına alınmasının çok önemli bir önlem olmadığını söyleyerek ekonomiye çok da bir etkisi olmadığını savundu.
KDV’leri düşürme yönündeki kararın ise KDV Yasası’nda değişiklik gerektirdiğini söyleyen Çıralı, “Bizim Sanayi Odası olarak da devletten talebimiz, KDV alacaklı olan iş adamı veya sanayicilere bu KDV’lerin ödenmesi veya vergi ya da sigorta borcuna karşı mahsuplaşılmasıdır. Bunun önünü açmak lazım” diye konuştu.
KOBİ’lere ve sektöre yönelik düşün faizli kredilerin sağlanmasının da KOBİ’lere bir hayat suyu gibi olacağını ifade eden Ali Çıralı, “Ama bunu hangi kaynaklarla yapabileceğini de merak ediyorum.
Kaynak belli mi? Laf olsun diye mi yazıldı?” dedi.
Tapu harçlarının düşürülmesi de olumlu bir adım olarak değerlendiren Ali Çıralı, harçların düşürülmesinin inşaat sektörüne bir canlılık geleceğine bu canlılığın da inşaat sektörüne yönelik üretim yapan sanayiciye olumlu yansıyacağını kaydetti.
Kayıt dışı ekonominin kayıt altına alınmasının da zaten yıllardır Sanayi Odası tarafından da talep edilen bir husus olduğunu söyleyen Çıralı, “Becerebilirlerse de yapabilirler ve yurtdışındakiler paralarını KKTC’ye getirir, bu çok olumlu bir uygulama olur” dedi.

“Çocuk fare mi çıkacak insan mı göreceğiz”
Hükümet tarafından alınan tüm kararların olumlu ancak altının boş olduğunu dile getiren Ali Çıralı, “Tüm bu kararların altlarının doldurulması lazım. Ancak şuanda bir temenniden öteye geçilemiyor. Bunlar için Bakanlar Kurulu kararı ve yasalar gerekli hükümetin ciddi şekilde çalışması lazım” diye konuştu.
Çıralı ayrıca, “Tedbirler yeterli değil ama en azından ilk adım olarak yapılabilir. Devamının da gelmesi gerekiyor. Tüm bu kararlar güzel görünüp kulağa hoş geliyor ama altları boş doldurulması gerekiyor. Doğacak çocuğu görmek lazım, çocuk fare mi çıkacak yoksa insan mı? Bunu doğumdan sonra göreceğiz” ifadelerini kullandı.

***

Tulga: Tedbirler bu kadarsa o halde dağ fare doğurdu
Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkarlar Odası (KTEZO) Başkanı Hürrem Tulga da hükümetin açıkladığı ekonomik tedbirlerin yetersiz olduğunu savundu.
Tulga, “Eğer alınacak tedbirlerin hepsi bu kadar ise yandık, işte o zaman gerçekten dağ fare doğurdu” diye konuştu.
Hürrem Tulga, “Ekonomik tedbir denildi ama ortada bir şey yok. Bakanlar Kurulu’nun kararları bu kadarsa yandık. Bu kararlara kaldıysak gerçekten dağ fare doğurdu olur” dedi, kararlar ve emirnamelerle ilgili derhal karar alınıp uygulamaya koyulması gerektiğini söyledi.

“Alınması gereken tedbirler belli”
Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkarlar Odası Başkanı Hürrem Tulga, KKTC’de derinleşen krize yönelik ivedi, yapısal ve kısa vadede olumlu etkide bulunacak adımlar atılması gerektiğini savundu.
Tulga, elektrik, mazot, gaz gibi temel girdilere art arda gelen zamların ardından Türk Lirası’nın olağanüstü değer kaybıyla krizin zirve yaptığını, bunun da toplumda şok etkisi yarattığını, alım gücünü büyük ölçüde sıfırladığını, buna bağlı olarak da ekonomide gerilemeyi hızlandırdığını vurguladı.
Hürrem Tulga, Bakanlar Kurulu’nda alınan kararların yeterince etkili olma noktasından uzak kalındığı kaydetti.
Alınması gereken kararların toplumsal mutabakat gözetilerek emirnameler üzerinden ivedi olarak gerçekleştirilmesi gerektiği söyleyen Tulga, devletin yeniden yapılandırılmasının ve ülkede adaletin sağlanmasının kaçınılmaz olduğunu, bunun yöneticilerden başlaması gerektiğini kaydetti.
Tulga, tüm bunların bir bütünlük içerisinde gerçekleştirilmesi için de politik iradenin oluşturulması gerektiğini söyledi.
Hürrem Tulga, Esnaf ve Zanaatkarlar Odası’nın krize ilişkin öneri paketinde, Mikro ve küçük işletmelerin; Borçların yapılandırılması ve vergi düzenlemesi yapılması, girdi maliyetlerinin düşürülmesi, üretim ve tüketim üzerindeki dolaylı vergilerin düşürülmesi, finansal kaynağa ulaşım maliyetinin düşürülmesi ile mikro ve küçük işletmelerin güçlendirilmesi ve kalitenin arttırılması başlıklarının yer aldığını kaydetti.

***

Çerkez: Alınan kararlar krize yönelik acil tedbirler değildir
Kıbrıs Türk Ticaret Odası (KTTO) Başkanı Günay Çerkez, Bakanlar Kurulu’nda alınan kararların krize yönelik kararlar olmadığını açıkladı.
Günay Çerkez, “Bunlar, krize yönelik acil kararlar değil, genel anlamda ekonomiyi iyileştirmek, aynı zamanda kayıt dışı ekonomiyi kayıt altına almak için alınan önlemlerdir” dedi.
Çerkez, şunları söyledi: “Bunlar ekonomi için doğru yönde alınan kararlardır fakat burada yanlış anlaşılma var. Bunlar ekonomik krize yönelik acil önlemler değil.  Kriz ile ilgili üzerinde çalışan ayrı bir paket var. Kriz için çok daha çabuk netice getirecek önlemler olmalıdır. Örneğin; KDV miktarlarının oranlarının azaltılması veya ödemelerin ötelenmesi. Eğer ithali satmadan hem stopaj hem de KDV peşin ödeniyor şimdi bu işletmeye maliyet getirir. Güneyde ithalden üç ay sonra KDV ödenir. Bu krize yönelik daha doğrudan tedbir olabilir.”
Burada esas olanın Türk Lirası’nın yüzde 30 varan değer kaybına karşılık işletmelerin veya kişilerin yüzde 30 varan azalan alım gücünü dengeleyecek tedbirlerin, önlemlerin alınması olduğunu söyleyen Günay Çerkez, “Bizim birçok faaliyeti ve ürünleri ucuzlatmamız lazım ki alım gücü yükselsin. Bizim ülkemizde giderlerin çoğu da döviz bazındadır. Birçok işletmenin borcu var. Bunlara yeniden yapılandırma getirilmelidir. Perakende piyasası canlandırılmalı. Devlet, sektörlere borçlarını süratle ödemelidir. Devlet ile şirketler arasındaki borç ve alacaklar mahsuplaşılmalıdır. Ayrıca, gayrimenkulde alım satımlardaki harçlar düşürülmelidir” dedi.

“Türkiye’den kaynak talep edilmeli”
Fiyat ve İstikrar Fonu’nun ülkedeki fiyatları düşürmek ve sabit tutmak için efektif bir şekilde kullanılması gerektiğini de kaydeden Günay Çerkez, “Yatırım ortamını süratle iyileştirerek ülkeye yatırımcı çekmek lazım. Devlet imkanlarını kaynak bularak ihaleler açmalı. Küçük işletmelere sıfır faiz ya da küçük faizle kredi vermeli. Kısacası, piyasaya para pompalanması ve borçların yeniden yapılandırılması lazımdır. Bunların tamamını hayata geçirmek için de gereken kaynağın hiç çekinmeden Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinden talep edilmesi lazım. Çünkü bu bizim yaşadığımız kriz, mecburen kullanmakta olduğumuz Türk Lirası’nın değer kaybındandır ve KKTC’nin Türk Lirası’na müdahale etmesi olanaksızdır” diye konuştu.