Kim ne derse desin, neyin arkasına saklanılırsa saklanılsın, nasıl bir rant elde edilirse edilsin, kolej olgusu devlet eliyle eşitsizlik yaratmaktır. Üstelik eşitsizlik sizin bizim vergi olarak ödediğimiz paralar ile yaratılmaktadır. Birçok kişi gibi bizlerin de ilk genel seçimde oyumuz, kolej adı altında toplumda yaratılan eşitsizliği ortadan kaldıracak olan siyasi oluşuma gidecek. Eğitimde fırsat eşitsizliğini ortadan kaldırmak, insan haklarının gereğidir.
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nde (İHEB) Madde 26’da; Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’de* (ÇHDS) Madde 28 ve 29’da, çocukların eğitim hakkı kabul edildi. ÇHDS’nin 28. Madde’si ve altındaki bentler incelendiğinde, tüm çocuklara eğitimde fırsat eşitliği yaratılmasının hedeflendiği anlaşılır. İlköğretimin herkes için zorunlu ve parasız olması gerekliliği vurgulanır. Yani ilkokul ve ortaokul HERKESE zorunlu ve PARASIZ olmalıdır.
Ortaöğretim yani lisenin ise hem genel hem de mesleki olarak düzenlenip, TÜM ÇOCUKLARA açık olmasını taraf devletler kabul eder. Gerekli durumlarda ise mali yardım yapılması ve öğretimin PARASIZ yapılmasını sağlamak için de uygun önlemleri almaları salık verilir.
KKTC devlet olarak uluslararası hukukta yer almadığı için İHEB ve ÇHDS’yi imzalaması gibi bir hakkı yoktur. Ancak KKTC Milli Eğitim Yasası’nda Madde 26’da Öğrenim ve Eğitim Hakkı kabul edilmiştir. Kimsenin öğrenim ve eğitim hakkından yoksun bırakılmayacağı, Devlet’in her türlü öğretim ve eğitim etkinliğini gözetim ve denetimi altında olacak şekilde serbest olduğu da garanti altına alınmıştır.
Milli Eğitim Yasası, 5. Madde’de de ‘Fırsat ve Olanak Eşitliği’ ile eğitimde fırsat eşitliği kabul edildi. Kabul edildi edilmesine ama kolej olgusuyla fırsat eşitliği ‘yok sayılıyor’. Yasalarda eğitimde fırsat eşitliği olmasına rağmen aslında buralarda böyle birşey yok.
Dahası insanlar doğuştan eşittir genellemesinin varlığına rağmen, aslında KKTC’nin sistemsizliği ile o da yok. Gerçek şudur ki insanlar doğuştan eşit değildir. İnsanlar sosyo-ekonomik olarak zengin, fakir ve orta sınıfta hayata gözlerini açar ve o andan itibaren eşitsizlik başlar.
Devlet eğer sosyal devlet ise (ki buraları öyleymiş!) doğuştan gelen eşitsizliği ortadan kaldırmak için vardır. Olanaksızlıklar içine doğan çocukları da olanaklarla buluşturacak önlemleri alır. Aksi uygulamalar yaratarak doğuştan gelen eşitsizliği körüklemez. Buralarda olanaksızlıklar içine doğan çocuklara karşı fırsat eşitsizliği kolejle başlıyor. Devlet vatandaşın kendi vergiler ile ayrıcalıklı bir sosyal sınıf yaratıyor.
Koleje giren öğrencilerin büyük çoğunluğu (elde veri yok veremiyoruz) üst sosyo-ekonomik aileden gelen çocuklardır. Birazı da orta sosyo-ekonomik ailelerden. Özellikle alt sosyo-ekonomik yapıdan gelen ve doğumdan eşitsizlikle hayat mücadelesine başlayan çoçukların kolejli olmasının şansı yok.
Yaratılan eşitsizlikte bu çocukların dershanelerin sömürüsüne para bulması, hatta artık o da yetmez dershane yanında özel derse gitmesi ve kolejli olması hayaldir. Kolejli olamayınca ileride toplum yapısında çok özel ve az sayıda olan sosyal statülere girmeleri de zor. Bu eşitsizliğin ortadan kaldırılması lazım.
Bu yıl sınava giren 2061 öğrencimize de kolej yaratmalı. Baş belası haline gelen kolej sınavından çocukları kurtarması lazım. Bunun için de ilk iş olarak kolej sınavını ya orta son sınıfa ya da 9. sınıftan sonraya almalı. Kolej sınavı da ‘çoktan seçmeli test’ mantığından uzaklaştırılmalıdır. Ortaokul döneminde öğrencilerin portfolyoları dikkate alınarak, lise düzeyindeki koleje öğrencileri yönelendirmek gerekir. Böylece ilkokul döneminde öğrenci gelişimine uygun olmayan, ağır sınav stresinden de öğrenciler kurutulmuş olur.
Dahası ve en önemlisi de olanaksızlıklardan gelen öğrencilerin de lise kolejlisi olmasının önü açılmış olur. Onların da iyi meslekleri yakalamasının önü açılmış olur. Eğitimde fırsat eşitsizliği de ortadan kalkmış olur ancak buraların sistemsizliğini yaratanlar kendi erklerini devretmek ister mi? Bu soru çok önemlidir. Eminim ki onlara bırakılırsa istemeyeceklerdir. Halkın bunu bilerek onları zorlaması lazım; başka çare yok.
*https://www.unicef.org/turkey/crc/_cr23d.html
