MÜCADELE ONU GÜÇLENDİRDİ: Köy okulundan şehir okuluna geçiş yaptığı 8 yaşından beri hayatı hep mücadele ile geçen Neriman Cahit’i yaşadığı zorluklar hiç yıldırmadı, tam aksine güçlendirdi. Kıbrıs Türk edebiyat dünyasının öncü isimlerinden olan Cahit, sendikacılık ve kadın hakları çalışmalarında da ön sıralarda yer aldı
ERKEK İSİMLERİYLE YAZILAR YAZDI: Aile baskısından dolayı gazetelerde yazı yazmasına izin verilmeyen Cahit, yazılarını erkek isimleri kullanarak yazdı. Hasan H. Esen rumuzuyla yazdığı yazılar nedeniyle aleyhine birkaç kez dava açılan Neriman Cahit, bir erkekle karşılaşmayı beklerken kadınla karşılaşan yargıçları da şaşırttı
Kıbrıs Türk edebiyatının önde gelen isimlerinden olan Neriman Cahit’in hayatı hep bir mücadele içinde geçti. Hayata 1937 yılında Kırnı’da merhaba diyen Cahit, ilkokul öğretmenliğinin yanı sıra gazetecilik, sendikacılık yaptı, kadınların rahatça gazetelerde yazı yazabilmesi için kapı açtı. Yazdığı kitaplar ve şiirlerle ulusal ve uluslararası anlamda birçok ödüle laik görüldü.
Babasını utandırmadı, gurur kaynağı oldu…
İlköğrenimine köy ilkokulunda başlayan Neriman Cahit’in babası kızı daha iyi eğitim alabilsin diye Kırnı’dan Lefkoşa’ya taşındı. Köylülerin o dönemde babasına “Cahit kızını Lefkoşa’ya götürecekte vezir edecek” dediğini dün gibi hatırladığını kaydeden Cahit o dönemde “Erkek çocuk evlenince eve bakacak bu nedenle onu okutalım” gibi bir düşünce hakim olduğunu belirtti. Cahit bu yorumların kendisini güçlendirdiği ve “Cahit köye döndü” diye söyletmeme kararı aldığını anlattı. Bunun üzerine eğitimine 4 elle sarılan Neriman Cahit bazı öğretmenlerinin köy çocukları ve şehir çocukları arasında ayrım yapmasına rağmen hedeflerinden hiç vazgeçmediğini ifade etti.
.JPG)
Hiç boyun eğmedi…
Kıbrıs’ta kadın hareketlerinin öncülerinden olan Cahit, hiçbir baskıya boyun eğmedi. Kız Lisesi’nden mezun olmasının ardından Öğretmen Koleji’ne devam eden Cahit orada bir milli bayramda kendisinden istenen “Yaşa Kraliçem” marşını okumayı kabul etmedi. Bunun üzerine okuldan uzaklaştırma cezası alan Cahit, yine de o dönemde İngiltere için kazandığı bursun iptal edilmediğini anlattı. Cahit, “İngiliz döneminde şu anki gibi haksızlıklar yoktu. Ben Yaşa Kraliçem marşını okumayı reddettiğimde bursumun da iptal edilmesini bekliyordum. Ancak bursuma dokunulmadı. Sadece bir süreliğine okuldan uzaklaştırıldım” şeklinde konuştu.
Hiçbir öğrenciyi birbirinden ayırmadı…
Neriman Cahit, 33 yıllık öğretmenlik görevi süresince hiçbir öğrenciyi birbirinden ayırmadı. Cahit kendisinin köy okulundan şehir okuluna geçtiği yıllarda yaşadığı zorlukları öğrencilerinin yaşamasına izin vermedi. Birçok öğrenciye yiyecek, kitap ve okul kıyafeti alabilmesi için destek verdi.
Zorlukları lehine çevirdi…
Kıbrıs Türk edebiyatının öncülerinden olan Neriman Cahit karşısına çıkan tüm zorlukları attığı emin adımlarla lehine çevirdi. Fakirlik nedeniyle ansiklopedi ya da kitap almakta sıkıntı yaşayan Cahit, arkadaşlarından yaptığı ödevler karşılığında kitap ya da ansiklopedi temin etti. Cahit şu şekilde konuştu: “Arkadaşlarımın kompozisyon ödevlerini ben yapıyordum. Bunun karşılığında okumak için onlardan kitap ya da ansiklopedi alıyordum. Herkes için farklı kelimeler kullanarak kompozisyon yazıyordum. Sanırım yazımın bu kadar gelişmesinde de bunun etkisi büyük. Kitap yazarken ya da gazetelere yazı yazarken zorlanmadım.”
.jpg)
***
Erkek isimleriyle kitaplar yazdı…
Aile baskıları nedeniyle gazetelerde kendi ismiyle yazı yazamayan Neriman Cahit’i bu baskılar da yıldırmadı. Cahit, yazılarını erkek isimleri kullanarak yazmaya başladı. Birçok kez Neriman Cahit’e rumuz isimleriyle dava açıldı. Cahit yaşadığı anıların bazılarını şu şekilde anlattı: “Bir gün dönemin Başbakanı kendisiyle ilgili yazdığım bir yazı için beni yanına çağırdı. O dönemde kullandığım rumuz isim Hasan H. Esen’di. Görüşmeye gittim. Başbakan’ın sekreteri bana başkası ile randevusu olduğunu ve beklememi söyledi. Yaklaşık yarım saat kadar bekledikten sonra aklıma geldi ve sekretere ‘Başbakan’ın randevusu Hasan Esen’le mi?’ diye sordum. Buna benzer birçok olay da mahkemede başıma geldi. Dava açıldı. Yargıçlar hep karşılarında bir kadın görünce şaşırdı.”
***
Neriman Cahit kimdir?
Neriman Cahit 1937’de Girne’nin Pınarlı köyünde doğdu. Kıbrıs Öğretmen Koleji’ni bitirdikten sonra başladığı ilkokul öğretmenliğini emekli olana dek sürdürürken bir yandan da gazetelerde şiirleri, makaleleri, araştırma-inceleme yazıları, röportajları yayımlandı.
Kadın haklarını savunanların öncülerindendir. Gazetecilik uğraşıyla şiir macerasını günümüzde de
sürdürmektedir.
***
Eski Lefkoşa’yı özlüyor
O yıllarda köyden kente taşınmanın zorluklarını yaşayan Cahit, daha sonra tam bir Lefkoşa tutkunu oldu. Ancak şimdilerde Lefkoşa’nın eski halinin ve güvenilirliğinin kalmadığından söz eden Cahit, o günlerden özlemle söz edip şu şekilde konuşuyor: “Biz köyde damda yatardık ve oradan Lefkoşa’nın ışıklarını görüyorduk. O zaman Lefkoşa’ya ‘Şeher’ diyorduk. 8 yaşına kadar Lefkoşa’ya gelmedim. O yıllara kadar Lefkoşa’yı sadece duyuyordum. Belli bir yaşa kadar denizi görmedim. Şimdiki çocuklar şanslı diyemeyeceğim çünkü o kadar çok şey elde ediyorlar ki hiçbir şeyin değeri kalmıyor. Örneğin benim hayatımda bir bebeğim olmadı. Ancak bebeği biz kendimiz yapardık. Şimdi bir çocuğa bir hediye alıyorsun, açar açmaz diğer oyuncak yığınının üstüne atıyor. Ancak biz öyle değildik.”
