Covid 19 salgını sonrasında yükselen enflasyon karşısında ekonomik büyümeyi ve istihdamı artırmayı başaramayan KKTC, Maliye politikalarını da bu çerçevede büyümeye yönelik oluşturamadı. Sistem dışı finansalların hakim olduğu KKTC piyasasından kamuya fayda sağlamazken kamu sürekli iç borçlanma yöntemiyle finanse edildi. Yurt dışı talep artarken yurt içi talebi artırmayı başaramayan yönetim yılın son ayına gelmemize rağmen halen iç borçlanma ile finanse edilmektedir.
Ekonomik büyümenin belirleyicilerinin ne olduğu mevzusunu uzun yıllardan belli tartışıyoruz.
Kırk sene önceden başlayan ve günümüze kadar gelen tartışılan büyüme modellerinde MALİYE POLİTİKA ARAÇLARININ ve de KAMU VERİMLİLİĞİNİN büyüme üzerinde büyük etkilerinin olduğu ortaya çıkmıştır.
Kamunun yaptığı harcamalar, vergiler bütçenin açığı ve fazlası ekonomik büyüme üzerinde etkilidir. Kamunun üretkenliği ve verimliliği ve buna bağlı olan devlet harcamaları büyüme üzerinde olumlu etki etmektedir. Üretken olmayan, verimsiz ve hantal kamu da büyümeye olumsuz etkide bulunur.
Büyüme üzerinde etkili olan diğer bir unsur ise kaynak dağılımının adaletsiz olması yanında, gelir dağılımının da bozuk olmasıdır. Ayni zaman da bozuk vergi düzeni de ekonomik büyümeyi olumsuz etkiler. Bütçe açıkları ekonomik büyümeye olumsuz etki yapar.
Üretken olmayan, iş disiplinine saygılı olmayan, çalışanlar açısından eşitlik olmayan, ceza ile ödülün birlikte işlemediği, vatandaşını adeta ezen, keyfi uygulamalarla yapılabilecek işleri bile tıkayıp günün de yapmayan, kamu düzeni de ekonomik büyümede bir etkendir. Etkenlik bir tarafa negatif yönde büyümeyle ilişkilidir.
Kamu ile ilgili Dünya’da birçok çalışmalar yapılmıştır. Değişik sonuçlara ulaşılsa bile günün sonunda ayni noktada birleşiyor. Çünkü ekonomik büyümeyi etkileme potansiyeline sahip çok faktör bulunmakla birlikte maliye politikaları ile kamunun verimliliği ekonomik büyüme üzerinde etkili olan diğer araçlardan ayrışır. Örneğin kurumların ve kamu Yönetiminin kalitesinin ve yapısının, maliye politikası araçlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkilerinin tartışması dahi olamaz. Hesap verebilir, etkin, üretken, her şeyin zamanında yapılabilmesi, şeffaf, vatandaşını üzmeyen, iş insanının kolayca işinin takip edip, kısa sürede sonuç almasını sağlayan kamu disiplininin olduğu bir ülkeyle bu niteliklerden yoksun bir ülkede maliye politikası araçlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkileri birbirinden oldukça farklı olur. Bu nedenle Maliye Politikası Araçlarının ekonomik büyüme üzerinde ki etkilerini tartışırken esasen kamu verimliliğini göz ardı etmememiz ve öncelikli hedefimiz olması gerekmektedir.
Özel Üretim fonksiyonunda kamu hizmetleri önemli bir girdi olarak yer alır ve büyüme arasında potansiyel olarak pozitif bir bağ yaratır.
Kamunun hantallığı, verimsiz çalışması, şeffaflığı ve eşitliğin sağlanmasını düzeltmezsek Maliye Politikası Araçlarının ekonomik büyümeye etkisi sınırlı kalır. Bu her zaman böyledir. Sadece Covid 19’dan sonrası değil. Bu günde böyle, yarında böyle olacaktır.
