TORPİL YOK:
Kalkınma Bankası Yönetim Kurulu Hüseyin Sayılı ve banka müdürü Fatma Kınış, Kalkınma Bankası’nın hiçbir şekilde siyasi baskı veya torpil ile kredi verme durumunun olmadığını ifade etti. Kınış: Kalkınma Bankası’na hiçbir siyasi yetkili şuna kredi ver diyemez. Bizim gerçek yön vericimiz yasa ve tüzüktür”
21 MİLYON KREDİ ONAYLANDI:
Kalkınma Bankası Kasım 2013-Nisan 2014 tarihleri arasından 21 milyon 190 bin Amerikan Doları kredi onayladı. Bu kredilerin 3 milyon 51 bin Amerikan Doları’nı kullandırıldı. İlgili dönemde daha önce kullandırılan kredilerin geri dönüşünden 15 milyon 301 bin USD tahsilât elde edildi
YURT YATIRIMI İLK SIRADA:
Kalkınma Bankası Müdürü Fatma Kınış, Kasım 2013-Nisan 2014 döneminde değerlendirilen ve kredi onayı verilen projelerin yaratacağı ek yatak kapasitesinin 3767 olduğunu belirtti. Kınış son dönemde verilen kredilerin yurt yatırımına verildiğini belirtti
KREDİ ALMAK ZOR:
Kalkınma Bankası yetkilileri, yatırımcıların Kalkınma Bankası’ndan kredi almasının diğer özel bankalara göre kat kat zor olduğunu belirtti. Sayılı: Her gelen kredi verme gibi durum yok. Bizim kriterlerimiz özel bankalara göre çok daha zor. ‘Kalkınma’dan kredi alayım sonra ödemeyim’ mantığı artık çürüdü
Bertuğ TOPAL
Kalkınma Bankası’nda Kasım 2013 – Kasım 2014 ayları arasındaki bir yıllık dönemde 21 milyon 190 bin Amerikan Doları kredi onayladı. Onaylanan kredilerin 3 milyon 451 bin Amerikan Doları tutarındaki kısmı yatırımcının kullanımına verildi.
Kalkınma Bankası Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Sayılı, halk ve yatırımcı tarafından banka üzerinde kurulan “Kalkınma’dan kredi alayım, ödemesem de olur ne de olsa devlet yeniden yapılandırır” algısının yanlış olduğunu belirtti.
Kurumun hiçbir zaman bu algı çerçevesinde bir krediye onay vermediğini aksine özel bankalardan çok daha ağır kriterlerle yatırımcılara kredi verdiği belirtti.
Kalkınma Bankası Müdürü Fatma Kınış ise hiçbir dönemde Kalkınma Bankası’nın siyasi baskı ve torpil ile kredi vermediğini bunun mümkün olamayacağını belirtti.
Son dönemde yurt yatırımı arttı
Kalkınma Bankası yetkilileri son dönemde en fazla kredi onayının yurt yatırımına verildiğini ifade ederek değerlendirilen ve kredi onayı verilen projelerin yaratacağı ek yatak kapasitesinin 3767 olduğunu belirtti.
Tahsilat %76.74
Kasım 2013- Kasım 2014 dönemleri arasından banka, daha önce kullandırılan kredilerin geri dönüşünden 15 milyon 301 bin tahsilât elde etti. Kalkınma Bankası’nın bu dönem içerisinde kredi tahsilât oranı ise yüzde 76.74 oldu.
STÖ’ler kredi politikaları geliştirildi
Kalkınma Bankası Müdürü Fatma Kınış kredi kullandırılan sektörlerin ihtiyacını belirlemek amacıyla ilgili sektör temsilcileriyle toplantılar yapıldığını belirtti. Kınış, Sanayi Odası, Otelciler Birliği, Esnaf ve Zanaatkârlar Odası, İş Kadınları Derneği, Kıbrıs Türk Seyahat Acenteleri Birliği ve Bilişimciler Derneği temsilcileriyle yapılan görüşmeler sonucunda bankanın kredi politikalarının geliştirildiğini belirtti.
Sayılı: Siyasi imaj yaratılması bizi üzdü
Kalkınma Bankası Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Sayılı, Kalkınma Bankası’nın sürekli siyasi temelde tartışılması ve sürekli torpille para dağıtan bir kurum imajı oluşturulmasının hem kendilerini hem de yatırımcıyı üzdüğünü ifade etti. Sayılı, “eğer bir krediyi onaylamışsak bu projenin doğru olduğu içindir. Fizibıl olduğu için onaylamışızdır. Parayı dolar karşılığı vermişsek bire bir buçuk karşılığında teminat aldığımız için bu krediyi serbest bırakma noktasına gelmişizdir” diye konuştu.
Şartlar özel bankalardan daha ağır
Sayılı, kendilerinin kredi kriterlerinin özel bankaların kriterlerinden çok daha ağır olduğunu ifade ederek “Bizim değerlendirmelerimizi kendi ekspertizimizle yaparız. Yani adam gider İş Bankası’na ve bir araziyi değerlendirir ve derki bu arazinin fiyatı 3 liradır. Bizim ekspertizimiz gider değerlendirir ve der ki 2 liradır. Eğer bu oyunu oynayacak bizden kredi alacaksan bizim kurallarımıza göre alacaksın deriz yatırımcıya. Bir lira vermişsek kredi bir buçuk katı kadar da teminat alırız. Biz özel bankalardan daha emniyetliyiz” dedi.
Kredilerin tahsilatı icraya takılıyor
Alınan kredilerin tahsilatında yaşadıkları sıkıntıları da dile getiren Sayılı, “Bizim kredilerimizin geri dönmemesindeki sebep icra aşamasının işlememesidir” diye konuştu.
Yurtlar özelinde de değişik sistem uyguladıklarını kaydeden Sayılı, “Tarih verdik dedik ki şu tarihte müracaatları alıyoruz şu tarihte kapatıyoruz diye. Bütün yatırımcılar müracaat etti bütün yatırımcılara da cevap verdik. Doğru olanların hepsini de kredilendirdik” şeklinde konuştu.
Banka son dönemde yukarılara çıktı
“Bizim kredi line’larımız vardır. Yatırımcı eğer yapacağı işten para kazanacaksa ve ülkeye katma değer getirmeyecekse biz bunu kredilendirmeyiz. Bizim baktığımız ne kadar istihdam olacağı ne kadar ülke ekonomisine katkı koyacağıdır. Kredi line’ımızda olmayan başvuruları kabul etmeyiz” diye konuşan Sayılı, Kalkınma Bankası’nın şu anda çok yukarılara çıktığını belirtti. Ciddi anlamda tahsilat yaptıklarını ifade eden Sayılı, bu yönden de ülke ekonomisine katkı yaptıklarını belirtti.
“Siyasi müdahale şu anda yok”
Sayılı, siyasilerden şu an için herhangi bir müdahale görmediklerini ifade ederek kendilerinin böyle bir müdahaleyi kabul etmeyeceklerini söyledi. Yönetim Kurulu’nun bir işleyişi olduğuna da dikkat çeken Sayılı, “Personel bize her dosya için bir rapor verir. Bu raporlar olumlu ya da olumsuz olarak gelir. Biz hiçbir olumsuz karara rağmen kredi onaylamadık. Teknik birimin bize gönderdiği rapor olumsuz ise biz hiçbir krediyi onaylamayız. Biz personelimize güvendik teknik anlamda onların verdiği destek ile onaylanıp onaylanması aşamasına getiriyoruz konuyu” dedi.
“Katalizör görevi görüyoruz”
Kalkınma Bankası’nın ülkede bir katalizör görevi gördüğünü belirten Sayılı, Mağusa’ya verdikleri yurt kredileri ve KOBİ kredileriyle yatırımcılara imkan sağlama yanında ülke ekonomisine de katkı yaptıklarını belirtti.
Kınış: Düşük faizli kredi sağlıyoruz
Kalkınma Bankası’nın misyonunun büyük uzun vade gerektiren, düşük faiz gerektiren projelere kredi vermek olduğunu ifade eden Kalkınma Bankası Müdürü Fatma Kınış, bankanın kredi vermesi için gerekli prosedürü anlattı: Önce inşaat ruhsatı olacak, projesi vizelenmiş olacak, Devlet Planlama Örgütü’nden teşvik belgesini almış olacak, yeterli teminatı sunmuş olacak, bankalarda donuk kredisi olmayacak, bize fizibilite formatı sunacak, istihbarat taahhütnamesi verecek diğer bankalardaki borçlarını araştıracağız, müracaat safhası zaten çok detaylı bir hazırlık süreci gerektirir. Adam elini kolunu sallayarak hiçbir şeyi yoksa gelip de bizden “5 milyon dolar kredi verin de şu işi yapacağım” diyemez.
Kaynağın ana geliri tahvil
Kınış, Kalkınma Bankası’nın ana kaynağının bankalara sattığı tahviller olduğunu belirtti. Bir diğer kaynağın ise ticari bankaların kısa vadeli mevduatlarla kredilendirmemesi gereken uzun vadeli yatırımları yaparak elde ettiklerini belirten Kınış, devletin bugüne kadar bir kuruş bütçesinden pay almadıklarını söyledi.
“Devletin milletin öz kaynağıdır”
Kalkınma Bankası’nın devletin öz kaynağı olduğunu belirten Kınış, bankanın öz kaynağının 130 kusur milyon TL olduğunu söyledi. Kınış, bu kaynağın 78 milyon TL’sinin ödenmiş sermaye olduğunu ifade etti.
Neden belirli bir dönem krediler ödenemedi?
“Neden belirli bir dönem krediler ödenemedi” sorusuna ise Kınış, “Kalkınma Bankası bütün teşvik sisteminin ve ekonominin en son halkasıdır. Biz sadece fizibıl mı ödeyebilir mi ona bakarız. Ama yatırımı uygun gören de devletin teşvik politikasıdır. O yatırımın canlı kalmasını sağlayacak olan da, ekonomik şartları yaratacak olan da devlettir. KKTC gibi bir ülkede projeksiyon yapmak inanılmaz riskli ve zor bir iştir. Hiçbir zaman stabil değilsiniz ve minimum tutarak bu projeksiyonları yaparız. Ya da yatırımcı politik nedenlerle de düşmüş olabilir ben nasıl olsa yüksek faizli ticari banka borcumu ödeyeyim ondan sonra Kalkınma Bankası’nı ödeyeyim. Nasıl olsa devlet bir iyileştirme yapacak diyebilir. Ama günün sonunda ne o borç oradan kaybolur ne de teminat bir yere gider. Ve biz bütün bu donuk alacaklarımızın büyük bir kısmını son dönemde hem Yeniden Yapılandırma Yasası hem de bizim kendi yaptığımız yapılandırmalarla düzeltmeye başladık” dedi.
“İcra sistemi işlemiyor”
Geri dönmeye alacakları konusunda ise Kınış, icrada birçok dosyaları olduğunu belirterek “ödenmeyen borcu siz icraya verirsiniz ama banka olarak ondan sonra müdahale edemezsiniz. Ne yapar bizde ki icra sisteminde önce mukayyitlik gider menkulüne icra koymaya çalışır. Gider adam adresinde bulamadım, üstüne kayıtlı mal bulamadım menkulü icra edemedim bu 1-2 sene alır. Sonra MES dosyası açılır Tapu nezdinde Tapu’ya da girdiniz mi çıkamazsınız. 5-6 senedir burada bekleyen dosyalarımız var. Kalkınma Bankası’nın da burada yapabileceği hiçbir şey yoktur” diye konuştu.
“Sanayi, turizm ve eğitim başta geliyor”
Kalkınma Bankası’nın kredi verdiği alanlar arasında başı sanayi, turizm, eğitim ve KOBİ’lerin geldiğini belirten Kınış, Teşvik Yasası altında tarımsal sanayi, turizm, eğitim konularının bulunduğunu belirtti.
“Siyasi müdahale kesinlikle yok”
Kınış, siyasi müdahalenin kesinlikle olmadığını ifade ederek şunları söyledi: Siyasi ne yapabilir yasa var tüzük var. Kimse burada yasaya tüzüğe rağmen bir imza atamaz. Siyasilerin yapabileceği en fazla şunu gönderiyorum bir görüşün izah edin. Şunun dosyası çok gecikmiş bir dinleyin tarzında olabilir. Ama kimse size yasaya uymayan bir krediyi onaylayın diyemez. Sayıştay’ın da denetimine tabiyiz. Kapalı kapılar ardından hiç kritere uymayan bir yatırım için kredi onaylayamam. Onayı da kullandırımı da bir sürü farklı bölümden geçerek yapılır. Torpille kredi verilmesi mümkün değildir. Bizim en büyük şansımız yasamız var tüzüğümüz var. Onun dışına çıkamayız.”
“Teşkilat Yasası’nda tıkanıyoruz”
Teşkilat Yasası yönünden tıkanıklık yaşadıklarını da belirten Kınış, 90’lı yıllardan kalma bir Teşkilat Yasaları olduğunu belirtti. Türkiye Kalkınma Bankası’nın KKTC’deki bankayı yapısal ve fonksiyonel olarak tekrar inceleyeceklerini ve ona göre yeniden yapılandırmaya gidileceğini söyledi.
