Havadis Gazetesi | Kıbrıs Haber
Köşe Yazarları

İki yüz kırk soruda Vergi Usul Değişiklik Yasası

Soru 215. Anlaşma tutanağı imzalandıktan sonra ileri sürülen savın kabul edilmemesi halinde
mahkemeye başvurulabilir mi?
Evet. Yasada yapılan değişikliğin amir hüküm olmasının yükümlünün mahkemeye
başvurmasını engelleyemeyeceği kanaatindeyim. Anayasanın 17’inci maddesine istinaden,
kimse mahkemeye başvurma hakkından yoksun bırakılamaz. Mahkemeye başvurma anayasal
bir haktır.
Anlaşma tutanağı imzalandıktan sonra, vergi yükümlüsünün itiraz görüşmelerinde ibraz
edilmeyen maddi delil özelliği taşıyan savların ileri sürülebilmesi için; (başvurunun ödeme
tarihinden önce yapılması tavsiyemdir)
1. Vergi Dairesine 27/2013 sayılı İyi İdare Yasasının 5’inci ve ilgili diğer kurallarına istinaden
yazılı başvuru yapılmalı;
2. Devletten yetkilerini, İyi İdare Yasası’nın 5(3) maddesine istinaden, kişinin yararına kullanması
talep edilmeli;
3. Devletten, özel kişilerin hak ve menfaatlerini daha az kısıtlayan eylem ve işlemler yapması
talep edilmeli;
4. İdareye, kararın en geç otuz gün içinde gerekçeli ve yazılı olarak bildirilmesi ikazında
bulunulmalı;
Vergi Dairesinden gelecek yanıt; tutanak imzalandıktan sonra herhangi bir savın ileri
sürülemeyeceği nedeniyle talebin kabul edilmediği şeklinde olacak.
Bu yanıt, kişiye yetmiş beş gün içerisinde Yüksek İdare Mahkemesi’ne başvurma hakkı verir.
Yapılacak başvuruda, İdarenin İyi İdare Yasası’nın ilgili kurallarını dikkate alarak kişinin
menfaatlerini korumadığı hususu ileri sürülebilir. Mahkemenin, vergiyi hakkaniyet
ölçüsünde alabilmek için kendine sonsuz yetkiler tanıyan devletin; vergisini hakkaniyet
ölçüsünde ödemek isteyen kişinin haklarını kısıtlamasına nasıl bakacağına, nasıl karar
vereceğine dava açılması halinde birlikte görebileceğiz.

Soru 216. Vergi Dairesi Müdürü’nün verdiği kararın kabul edilmemesi halinde, mahkeme dışında
başvurulacak makam olacak mı?
Evet. Yapılan değişiklikte Vergi Dairesi Müdürü’nün verdiği karara karşı, mahkemeye
gitmeden önce Üst İtiraz Komisyonu adı altında görev yapacak komisyona başvurabilecekler.

Soru 217. Komisyon üyeleri, kamu görevlileri dışından mı olacak?
Hayır. Komisyon bir başkan, dört üyeden oluşacak. Komisyonun oluşumu aşağıda
belirtilmiştir.
1. Mali Hizmetler Sınıfında en az beş yıl görev yapmış, “B” müdür, “A” müdür muavini veya
“B” müdür muavini makamında olanlar arasından Maliye Bakanı tarafından
görevlendirilmiş üç üye;
2. Barolar birliği tarafından önerilecek on yıllık tecrübeye sahip bir asıl, bir yedek üye;
3. Muhasebe meslek örgütü( Şu anda kurulmuş yasal bir meslek örgütü yoktur. Var olanlar
Birlik ve Dernekler Yasının ilgili kurallarına istinaden kurulmuşlardır) tarafından önerilecek
on yıllık tecrübeye sahip bir asil bir yedek üye;
Kamu görevlileri; müdür muavini veya şube amirleri arasından seçilecek. Yasada
yapılan değişiklikte, üç üyenin de Vergi Dairesinden olmasını engelleyen bir düzenleme
yoktur. Üç üye Vergi Dairesi müdür muavinleri ile vergi amirleri arasından da seçilebilir.

Soru 218. Üç üyenin kamu görevlisi olması komisyonda çoğunluk olmaz mı?
Hayır. Üst İtiraz Komisyonunda kararlar, beşte dört çoğunlukla alındığı takdirde hüküm ifade
edeceği nedeniyle, üç kamu görevlisinin oyları karar alınması için yeterli değildir.

Soru 219. Yasa değişikliğe yürürlüğe girdikten sonra, Üst İtiraz Komisyonu’na başvuru yapılabilecek mi?
Hayır. Üst İtiraz Komisyonu, Komisyonun çalışma usul ve esasları ile ilgili tüzüğün
Resmi Gazetede yayınlanmasından sonra çalışmaya başlayacaktır.

Soru 220. Üst İtiraz Komisyonu’na yapılan başvuruda, ihtilaflı miktar için alt limit olacak mı?
Hayır. Yasada yapılan değişiklikte, Vergi Dairesi Müdürü’nün uzlaşma dışında verdiği kararlara
karşı Üst İtiraz Komisyonuna başvurulabileceği düzenlenmiştir. Yapılacak tüzük, komisyonun
çalışma usul ve esasları üzerinedir. Tüzükte bu hususta bir kısıtlama getirilemeyeceği
kanaatindeyim.

Soru 221. Komisyon bağımsız mı olacak?
Hayır. Maliye Bakanının önerisi ile Bakalar Kurulu tarafından üyeleri görevden alınabilen
Komisyon, bağımsız olamaz. Maliye Bakanı’nın görevlendirmediği üyelerin görevden alınması
için Bakanlar Kuruluna öneri verebilmesi, üyelerin siyasi otorite tarafından baskı altına
alınmasıdır. Bu şekilde atanmış bir Üst İtiraz Komisyonu, hükümetlerle birlikte gelecek,
hükümetlerle birlikte gidecek. Maliye bakanının görevden alınmasına öneri verebileceği
üyelerin, görevlendirmelerini yaptığı kamu görevlileri olması daha uygun olurdu.

Soru 222. Üst İtiraz Komisyonu’na başvuru ücretli mi olacak?
Evet. Yapılan değişiklikte oluşturulacak Üst İtiraz Komisyonu’na başvuru ücretli olacak.
Başvuru ücreti, yürürlükte olan aylık asgari ücretin onda biridir. Ancak, birden çok yıllara ait
vergiler için yapılacak başvurulara tek bir harç mı yoksa başvurunun içerdiği yıllar için ayrı
ayrı harç mı talep edileceği hususu açık değildir. Ancak başvuru, tek bir karar için
yapılmadığından Vergi Dairesi; incelenmesi talep edilen her karar için ayrı harç talep
edebilecektir.

Soru 223. Üst İtiraz Komisyonu’na başvuruda süre var mı?
Evet. Vergi Dairesi Müdürü’nün İtiraz Kararına Ait Vergi İhbarnamesinin tebliğ edilmesinden
sonra başvuru, otuz gün içerisinde yapılmalıdır.

Soru 224. Üst İtiraz Komisyonu’na yapılan başvuruların neticelendirilmesinde süre var mı?
Hayır. Yasada yapılan değişiklikte süre belirtilmemiştir. Ancak Bakanlar Kurulu tarafından
yayınlanacak Üst İtiraz Komisyonun Çalışma Usul ve Esasları ile ilgili tüzükte süre saptanabilir.

Soru 225. Vergi Dairesi Müdürü’ne sunulmayan hesap ve/veya belgeler; Üst İtiraz Komisyonu’na
sunulabilir mi?
Hayır. Maalesef hayır. Vergi Usul Yasasında yapılan değişiklikle, Vergi Dairesi Müdürü’nün
kararından sonra her hangi bir şekilde yeni savlar ileri sürülemeyeceği hususu getirilmiştir.
Vergi yükümlüsü, lehine olabilecek her hangi bir kanıtı ileri süremez.

Soru 226. Vergi Dairesi Müdürüne sunulmayan hesap ve/veya belgelerin; Üst İtiraz Komisyonu
tarafından kabul edilmemesi halinde mahkemeye başvurulabilir mi?
Evet. Yasada yapılan değişikliğin amir hüküm olmasının yükümlünün mahkemeye
başvurmasını engelleyemeyeceği kanaatindeyim. Anayasanın 17’inci maddesine istinaden,
kimse mahkemeye başvurma hakkından yoksun bırakılamaz. Mahkemeye başvurma anayasal
bir haktır.
Vergi Dairesi Müdürüne önceden sunulmamış olduğu nedeniyle kabul görmeyen savların, Üst
İtiraz Komisyonu tarafından kabul edilmemesi ve delil özelliği taşıyan savların Üst İtiraz
Komisyonu tarafından dikkate alınmaması halinde;
Özel kişiler, 27/2013 Sayılı İyi İdare Yasası’nın 21’inci maddesine istinaden, idari dava
açmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması veya yeni bir işlem yapılması talebiyle
üst makama başvurabilirler. Bu üst makam kanaatimce Maliye Bakanıdır.
(Başvurunun Üst İtiraz Komisyonun verdiği kararda tebliğ edilen ödeme tarihinden önce
yapılması tavsiyemdir)

1. Maliye Bakanı’na, 27/2013 sayılı İyi İdare Yasasının 5’inci ve ilgili diğer kurallarına
istinaden yazılı başvuru yapılmalı
2. Maliye Bakanı’ndan devletten yetkilerini, İyi İdare Yasanın 5(3) maddesine istinaden,
kişinin yararına kullanması talep edilmeli;
3. Maliye Bakanı’ndan devletin, özel kişilerin hak ve menfaatlerini daha az kısıtlayan eylem
ve işlemler yapması talep edilmeli;
4. Maliye Bakanı’ndan, kararın en geç otuz gün içinde gerekçeli ve yazılı olarak bildirilmesi
ikazında bulunulmalı;
Maliye Bakanı’ndan gelecek yanıtın; Vergi Dairesine sunulmayan hesap, belge ve bilgilerin Üst
İtiraz Komisyonuna sunulmayacağı nedeniyle talebin kabulünün mümkün olmadığı şeklinde
olması halinde, kişiye yetmiş beş gün içerisinde Yüksek İdare Mahkemesi’ne başvurma hakkı
verir. Yapılacak başvuruda İdarenin, İyi İdare Yasası’nın ilgili kurallarını dikkate alarak kişinin
menfaatlerini korumadığı hususu ileri sürülebilir. Mahkemenin, vergiyi hakkaniyet
ölçüsünde alabilmek için kendine sonsuz yetkiler tanıyan devletin; vergisini hakkaniyet
ölçüsünde ödemek isteyen kişinin savunma haklarını kısıtlamasına nasıl bakacağına, nasıl
karar vereceğine dava açılması halinde birlikte görebileceğiz.

Soru 227. Vergi Dairesi Müdürü’nün kabul etmediği savlar, Üst İtiraz Komisyonunda ileri sürülebilir mi?
Evet. Yapılan değişiklik, Vergi Dairesi Müdürünün kararından sonra yeni savlar ileri
sürülemeyeceğini düzenler. Vergi Dairesi Müdürü tarafından kabul edilmeyen hesapların
ve/veya bilgilerin ve/veya belgelerin Üst İtiraz Komisyonu’nda ileri sürülmesini engelleyen bir
düzenleme yoktur.

Soru 228. Üst İtiraz Komisyonu ihtilaflı vergiyi artırabilir mi?
Evet. Maalesef Evet. Üst İtiraz Komisyonu, verginin eksik tarh edildiğine kanısına varırsa
verginin yükseltilmesine karar verebilir. Ancak Üst İtiraz Komisyonu karar verirken, Takdir
Komisyonu görevi yapacak. Vergi Usul Yasasının değiştirilmeyen 5’inci maddesine göre vergiyi
tarh eden makam, Vergi Dairesi’dir. Üst İtiraz Komisyonu’nun verginin yükseltilmesine karar
verme yetkisi, verginin tarh yetkisi ile karıştırılmamalıdır.

Soru 229. Vergi Dairesi’nin, Üst İtiraz Komisyonu tarafından yükseltilen vergiyi tarh etmesi zorunlu mu?
Hayır. Yapılan değişiklik, Üst İtiraz Komisyonu tarafından verilecek kararın, vergi yükümlüsünü
bağlayıcı olduğunu düzenler. Vergi Dairesi Müdürü, Üst İtiraz Komisyonu tarafından
yükseltilen verginin tarhından imtina edebilir kanaatindeyim.

Soru 230. Vergi Dairesi’nin, Üst İtiraz Komisyonu tarafından indirilen vergiyi tarh etmesi zorunlu mu?
Hayır. Yapılan değişiklik, Üst İtiraz Komisyonu tarafından verilecek kararın Vergi Dairesi
Müdürünü bağlayıcı olduğunu düzenlememiştir. Maddenin lafzında, Vergi Dairesi Müdürünün;
Üst İtiraz Komisyonu tarafından verilen kararlara uymasının zorunlu olduğu yoktur.
Yasada yapılan değişiklik, kararın vergi yükümlüsünü bağlayıcı olduğunu, vergi
Yükümlüsünün verilen kararı beğenmemesi halinde Yüksek İdare Mahkemesine
başvurabileceğini düzenlemiştir.
9/1972 Sayılı Şahsi Vergiler (Genel Vergi) Yasası’nın 13(3) maddesinde, İtiraz Komisyonu
tarafından verilecek kararının gerek Müdürü gerekse vergi mükellefini bağlayıcı olduğu, ancak
tarafların yetmiş beş gün içerisinde İtiraz Komisyonun kararı aleyhine Yüksek Mahkemeye
baş vurabilecekleri de belirtilmişti. Kararı beğenmeyen Vergi Dairesi Müdürünün de Yüksek
İdare Mahkemesine başvurması gerekirdi.

Soru 231. Üst İtiraz Komisyonu’na yapılan başvuru geri çekilebilir mi?
Evet. Yapılan değişiklikte, başvuranın karar verilinceye kadar; itirazından vaz geçebileceği
düzenlenmiştir. Bu vazgeçme, itirazların incelenmesinden önce, itirazların incelenmesi
sırasında veya karar verilmeden önce verilecek bir dilekçe ile talep edilebilir.

Soru 232. Vergi yükümlüsü, Üst İtiraz Komisyonu’na yaptığı başvurudan vazgeçip; Yüksek İdare
Mahkemesi’ne başvurabilir mi?
Hayır. Ancak değişiklik yasasının bu maddesi Anayasa’ya aykırıdır. Yasada yapılan
değişikliğin amir hüküm olmasının, yükümlünün mahkemeye başvurmasını
engelleyemeyeceği kanaatindeyim. Anayasa’nın 17’inci maddesine istinaden, kimse
mahkemeye başvurma hakkından yoksun bırakılamaz. Mahkemeye başvurma anayasal bir
haktır. Anayasa’nın 7’nci maddesi yasaların Anayasa’ya aykırı olamayacağını düzenler.
Mahkemeye başvurma, hak arama özgürlüğüdür. Hiç kimse ya da makam, kişinin mahkemede
hak arama özgürlüğünü kısıtlayamaz.

Soru 233. Üst İtiraz Komisyonu’na başvur yapılması halinde itiraz edilen verginin tahsilatı durur mu?
Hayır. Üst İtiraz Komisyonuna yapılan başvurular, verginin tahsilini durdurmaz. Üst İtiraz
Komisyonuna başvuruda bulunan; itirazında bulunduğu vergiyi gününde ödemelidir. Verginin
ödenmemesi halinde Vergi Dairesi, Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Yasanın zorla
tahsil yollarına başvurabilir.