Havadis Gazetesi | Kıbrıs Haber
Köşe Yazarları

HİBRİT – MELEZ DEMOKRASİ

mahmut sezinler

Demokrasi sağlıklı bir ekonominin güçlü itici gücüdür. Yapılan çalışmalarda demokratikleşmenin kişi başına düşen GSYİH’da %20 ile %25 arasında bir artışa neden olduğu bulunmuştur. Diğer taraftan demokratik gerilemenin ekonomik maliyetlerinin yüksek olduğu da tartışılmaz bir olgudur. Bu maliyetler arasında politik istikrarsızlık, kayırmacılık, beyin göçü, ekonomik durgunluk, enflasyon gibi olgular yer alır.

Son analizler demokrasi ile ekonomik büyüme arasında nedensel bir bağ olduğunu ortaya koymaktadır. Demokrasi yatırımları artırır, ekonomik reformları teşvik eder, eğitim ve sağlık hizmetlerini iyileştirir, büyümeyi teşvik eder, huzurlu bir ortam yaratır. Dünyanın belli ülkeleri son yıllarda sürekli çatışma içinde. Bu çatışma, iç çatışma, komşularla çatışma veya ekonomik çatışma şeklinde oluyor. Bu ülkeler hepsi de geleneksel liberal kimliğe sahip ülkelerdir.

Dünya da en yüksek enflasyon oranına sahip olan ülkelere baktığımızda ve demokrasi ekonomi ilişkisini sorguladığımızda temel olgular faiz oranları ve yolsuzluk endeksinde nerelerde olduklarıdır. Enflasyon oranlarına göre baktığımızda Arjantin ve Venezüella %100’leri aşan enflasyon rakamları ve demokrasi endeksinde Arjantin kusurlu demokrasi Venezüella ise otoriter rejim sınıfında yer almaktadırlar. Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti derecesi hibrit-melez demokrasiye sahip ülkeler arasında.

Yüksek enflasyon oranına sahip hiçbir ülkede tam demokrasi yok. Bir çok enflasyonu yüksek olan ülkede otoriter rejimlerle yönetiliyorlar. Örneğin; Sudan, İran, Mısır, Pakistan… demokrasi den uzaklaştık sonra yolsuzluk artar.

Demokrasi de gerilerken, yolsuzluklar artar enflasyon oranı da yükselir. Demokrasi yoksa enflasyon var, demokrasi yoksa ekonomik kriz var.