KOMALIK EDEBİLİYOR: Ürünlerin yanlış şekilde muhafaza edilmesi nedeniyle ortaya çıkan gıda zehirlenmesi kişinin komaya girmesine bile neden olabiliyor. Uzmanlar özellikle gıda zehirlenmelerinin çocuklar ve yaşlılarda daha tehlikeli olabileceği konusunda uyarıyor
PLASTİK KAP KULLANILMAMALI: Uzmanlar, vatandaşların plastik şişe ve saklama kabı yerine cam şişe ve cam saklama kaplarını kullanmasını öneriyor. Yoğun sıcaklık altında plastiğin ayrıştığına dikkat çeken uzmanlar ayrışan kimyasalların içecek ve yiyecekleri geçebileceğini belirtiyor
YASASI YOK: KKTC’de sağlıklı gıda denetimi için halen arzu edilen önleyici ve denetleyici yasalar yok. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doktor Nurçin Arıkbuka, aileleri “gıdaların doğru muhafaza edilmesi ve doğru muhafaza edilen ürünlerin seçilmesi” konusunda uyardı
Hava sıcaklığının artması ile birlikte meydana gelen hastalıkların en başında gıda zehirlenmesi geliyor. Yaz sıcağı altında açıkta bırakılan birçok gıda ürünü bakteri ve mikrop yuvasına dönüyor. Bu gıdaları tüketen vatandaşlar ise ciddi sağlık problemleri yaşıyor. Uzmanlar vatandaşları satın aldıkları ve evlerinde bulunan gıda ürünlerini doğru sıcaklık derecesi altında muhafaza etmeleri için uyarıyor.
Taşıma ve saklama şekli de önemli…
Gıda ürünlerinin evlerde ve marketlerde kaç derece sıcaklık altında muhafaza edildikleri kadar marketten alınıp eve taşınırken de kaç derece sıcaklık altında taşındığı da büyük önem taşıyor. Özellikle süt ve et ürünleri marketten eve taşınırken bile bozulabiliyor. Uzmanlar gıda ürünlerinin marketten eve taşınırken ısı koruyucu poşetler içinde taşınmasını öneriyor.
Plastik kaplar hastalık saçıyor…
Uzmanlar özellikle vatandaşları plastik kaplar kullanmaması yönünde uyarıyor. Sıcaklık altında çözünen plastiğin içinde bulunan kimyasalların plastik kaplarda saklanan yiyecek ve içeceklere geçtiğini kaydeden uzmanlar vatandaşlara camdan yapılan kapları kullanmalarını öneriyor.
Gıda zehirlenmesi komalık edebiliyor…
Ayrıca uzmanlar alınan bilgiye göre gıda zehirlenmesi en basit bir zehirlenmeden komalık dereceye getirecek bir zehirlenmeye yol açabiliyor. Uzmanlar gıda zehirlenmesinin özellikle yaşlı ve çocuklar için tehlikeli olduğunu söylüyor.
Arıkbuka: Soğuk zinciri korumak çok önemli
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doktor Nurçin Arıkbuka, her gıda türünün muhafaza edilmesi gereken farklı sıcaklık derecesi olduğuna dikkati çekti ve aksi takdirde bu gıdaların tüketilmesinin insan sağlığını tehdit edebileceğini açıkladı. Arıkbuka özellikle et ve süt ürünlerinin muhafaza edileceği sıcaklık derecelerine gerek marketlerde gerekse de evlerde dikkat edilmesi gerektiği yönünde uyardı.
“Yasa yok”
Gıda denetimi ile ilgili yasa olmadığına işaret eden Arıkbuka, bu yasanın bir an önce hazırlanıp Meclis’ten geçmesi gerektiğini savundu. Arıkbuka ilgili yasanın geçmesi ile gıdaların denetleneceğini ve gerekli yerde cezai yaptırımlar getirileceğini ifade etti.
“Yemeği aynı gün içinde tüketmeliyiz”
Arıkbuka evlerde yapılan yemeklerin aynı gün içinde tüketilmesini tavsiye ederek aynı gün içinde tüketilmeyen gıdalarda soğuk zincirin kırıldığını, mikrop ve bakteri üremeye başladığını kaydetti. Soğuk zincirin kırıldığı gıdaların tüketilmesinin sağlık açısından sakıncalı olduğunu belirten Arıkbuka şu şekilde konuştu:
“Gıdaları muhafaza ederken soğuk zincirin kırılmamasına dikkat etmeliyiz. Her ürün belli bir ısıda muhafaza edilmelidir. Örneğin düğün pastalarının düğün süresince açıkta bırakılması soğuk zincirin kırılmasına neden oluyor. Pasta üzerinde mikrop ve bakteriler üremeye başlıyor.”
“Saklama kapları ve taşınma şekli önemli”
Arıkbuka marketten alınan ürünlerin taşındığı poşetlerin ısı koruyucu poşetler olmasına dikkati çekti ve şu ifadeleri kullandı:
“Gıdaların sadece evde ve marketlerde nasıl muhafaza edildiği değil aynı zamanda marketten eve taşınırken de nasıl bir sıcaklık ortamında taşındığında önemli. Ülkemizde de taşınan sıcaklık muhafaza edici poşetler var. Naylon poşetler yerine bunlar tercih edilmelidir ve eve gelir gelmez uygun sıcaklık ortamında bulunacak yerlerde muhafaza edilmelidir.”
“Cam tercih edilmeli”
Pet şişe ve plastik bardak tabak saklama kabından uzak durulması gerektiği konusunda uyaran Arıkbuka, plastiğin ve pet şişelerin sıcaklık altında erimesi ile plastik ve pet şişelerdeki kimyasalların yiyecek ve içeceklere geçtiğini anlattı. Arıkbuka, “Uzun saatler boyunca arabada kalan pet şişe erimeye başlar ve içindeki kimyasallar su ile karışır. Biz bu suyu içtiğimizde kimyasallarla karışmış su içmiş oluyoruz” örneğini verdi. Doktor Arıkbuka plastik şişe ve kaplar yerine camın tercih edilmesi gerektiğini vurguladı.
“Komaya dahi sokabilir”
Arıkbuka, soğuk zincirin kırıldığı gıdaların tüketilmesinin en basit gıda zehirlenmelerinden kişinin komaya girmesine neden olabilecek gıda zehirlenmelerine yol açabileceğini belirtti. Gıda zehirlenmelerinin özellikle bağışıklık sisteminin gelişmemiş çocuklar ve bağışıklık sistemi zayıflamış yaşlılar için daha tehlikeli olabileceğini kaydeden Arıkbuka vatandaşları gıdalarda soğuk zincirin kırılmamasına dikkat etmeleri konusunda uyardı.
Körceğez: Sıcaklığın artması ile birlikte hastalıklar da artıyor
Kıbrıs Türk Tabipler Birliği Sekreteri Dr. Ahmet Körceğez ülkedeki sıcaklıkların artması ile birlikte hastalıkların da arttığını söyledi. Sıcak havaların özellikle tansiyon ve kalp hastaları için tehlike arz ettiğini kaydeden Körceğez tüm bunların yanı sıra havaların ısınması ile gıdaların da bozulabileceğini ve gıda zehirlenmesine yol açabileceğini belirtti. Körceğez şu şekilde konuştu:
“Yiyeceklerin bozulması birçok hastalığa neden olabilir. Bu hastalıkların en çok görülenleri arasında ishal yer alıyor. Ancak sıcak havalar tansiyon ve kalp hastaları için de çok ciddi tehlike arz etmektedir. Vücudumuzda dengesizliğe yol açabilir.”
Fedai: Sıcaklık gıdaların bozulma riskini artırıyor
Gıda Mühendisleri Odası adına açıklama yapan Gıda Mühendisi Oya Fedai, havaların ısınması ile birlikte gıda maddelerinin sıcağa maruz kalma ve dolayısı ile bozulma riskinin artmakta olduğunu açıkladı.
Gıdaları bozulmaya neden olan mikroorganizmalardan korunmak için birçok gıda maddesinin buzdolabında muhafaza edilmesi gerektiğini kaydeden Fedai, gıdaların doğru şekilde muhafaza edilmemesinin gıda zehirlenmelerine yol açabileceğini anlattı. Fedai vatandaşları şu hususlara önem göstermeleri konusunda uyardı:
– Donmuş gıdalar en son alınmalı ve en kısa sürede dondurucuya koyulmalıdır.
– Marketlerde satılan bulgur köftesi, kıymalı börek gibi riskli gıdalar eğer oda sıcaklığında tutuluyorsa tüketilmemeli; buzdolabında olmasına özen gösterilmelidir.
– İçinde hellim, salam gibi süt ve et ürünleri bulunan sandviçler de bozulma riski olduğundan, buzdolabında muhafaza ediliyorsa tüketilmelidir.
– Ürünlerin bulunduğu buzdolabı ve derin dondurucuların yeterli soğutmayı sağlayıp sağlamadığına dikkat edilmelidir.
– Market dondurucularındaki gıdalarda çözülme, yumuşama görülürse veya donmuş gıda içinde buz parçaları görülürse (çözülüp tekrar dondurulduğuna işarettir); bu gıdalar satın alınmamalıdır.
“Evlerde muhafaza şekli de önemli”
Fedai ayrıca satın alınan gıda maddelerinin evlerde muhafaza edilme şeklinin de önemine dikkati çekerek vatandaşların dikkat etmesi gereken hususları şu şekilde sıraladı:
– Gıda etiketinde belirtilen muhafaza koşullarına uygun olarak muhafaza edilmelidir.
– Et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri gibi çabuk bozulabilen gıda maddeleri kesinlikle oda sıcaklığında tutulmamalı, buzdolabında olmalıdır.
– Donmuş gıdaların çözdürülmesi buzdolabında yapılmalıdır.
– Pişirilmiş olan gıdalar kısa sürede tüketilmeli, fazla olan kısmı ise buzdolabında tutulmalıdır.
