“Genç Jenerasyon Ailelerinin çalıştığı Gibi Çalışmak İstemiyor”
Hazırlayan: Isabel Putinja Çeviren: Ahmet Şimşek
Fransız Zeytin Yetiştiricileri Birliği (AFİTOL) başkanı, genel toplantıda, üyelerine “ya yeni kararlar uygularsınız ya da ülkenin zeytin sektörünün yavaşça ölüşünü izlersiniz”, çağrısında bulundu.
Fransız Zeytin Yetiştiricileri Birliği son zeytin sezonunu “Felaket” olarak nitelendiriyor.
AFIDOL’un (Association Française Interprofessionnelle de l’Olive) genel birliklerinde 16 Haziranda sundukları rapora göre, son zeytin mahsulünün geçen yılki 5,600’e kıyasla 3,200 tondan 3,400 tona ulaşması bekleniyor. Bu yılki verim 2000’dekiyle aynı miktara geliyor.
“Neden hiçbir Fransız teknisyen yeni bir budama, sulama ve aşılama değişikliği öneremiyor?” -Olivier Nasles, AFIDOL
Rapor ayrıca 2005 ve 2010 yılları arasındaki mahsulün ortalama 5,200 ton olduğunu açıklıyor, 2011’den 2016’ya kadar yüzde 20’lik (4,000 ton) bir düşüş var. Üstelik, Fransa’daki tahmini 20,000 hektarlık zeytinlikten, hektar başına 200 litre yağ elde edildi. Hektar başına 800 – 1,000 litre yağ üreten İspanya ve Fas’ın oldukça gerisinde.
Düşüşün suçluları: iklim değişikliği, zeytin sineği enfestasyonu, yaşlanan üreticiler ve verimsiz üretim yöntemleri. AFIDOL’un başkanı Oliver Nasles’e göre üretim yöntemleri tekrar gözden geçirilmeli.
Raporun girişinde, değişen şeylerden ve Fransız zeytin yetiştiricilerinin oyuna ayak uydurmaları gerektiğinden bahsediyor: “Dünya değişiyor, insanlar değişiyor, iklim değişiyor ve biz hazır değiliz.”
Nasles “Bu öyle kuralına göre ağaçlandırma davası değil,” dedi, “nasıl üreteceğinizi bilmek zorundasınız ve bu beceri kısmen kayboldu. 2014’te üretim düştü çünkü yetiştiriciler teknisyenlerin (zeytin sineğine karşı) iyileştirme önerilerini dinlemediler. 2016’da (kuraklık yılı) sulama önerilerini uygulamada başarısız oldular.”
İleriye yol alma ve iklim değişiklikleriyle baş etme adına, üyelere değişikliğin zamanı geldi mesajı verdi. Bunu “ ‘Biz işimizi hep bu şekilde görüyoruz,’ davranışından uzaklaşmamız gerek.” sözleriyle belirtti.
“Nasıl oluyor da geçtiğimiz üç sene boyunca hiçbir Fransız teknisyen bize bazı üreticilerin yılda 700-1,000 litre üretirken, bizim sadece 200 litre üretmemizin nedenini açıkça söyleyemiyor? Neden hiçbir Fransız teknisyen yeni bir budama, sulama ve aşılama değişikliği öneremiyor?”
France Bleu’daki bir röportajında, üretimdeki düşüşün ve Fransa’nın komşu zeytin yetiştiricisi ülkelere karşı rekabet gücünü kaybetmesinin diğer nedenlerinden bahsetti: “Becerimizi kaybediyoruz çünkü genç jenerasyon ailelerinin çalıştıkları gibi çalışmak istemiyor…Üretkenliği artırmamız gerek, aksi taktirde Provence’ın zeytin endüstrisi yok olacak…Zeytin sektörlerini büyüten İspanya, Portekiz, Tunus ve Fas gibi ülkelere karşı rekabet gücümüzü kaybediyoruz.”
“Temsilciler’ size zeytin yağı üretiminin kolay olduğunu düşündürüyor. Eh, hayır, o kadar kolay değil.” –Fabienne Roux
Fransız zeytin yağı uzmanı ve NYIOOC panel lideri Fabienne Roux, Nasles’i bazı noktalarda tekrarladı. “Üretkenliğin artması için üreticiler, üretim tekniklerini geliştirmek zorundalar, bu, sektörün ekonomik kârının öncelikli bağlantısıdır” dedi Olive Oil Times’a Roux. “Provence’da bir amatörlük söz konusu… Herkes üretimi ve işlemeti doğaçlama yapıyor. ‘Temsilciler’ size zeytin yağı üretiminin kolay olduğunu düşündürüyor.”
“Eh, hayır, o kadar kolay değil,” dedi Roux. “Temeldeki her şeyi gözden geçirmek ve yeni jenerasyon zeytin yetiştiricilerini sorumluluğunu bilen, hırslı ve profesyonelce yetiştirmek gerekiyor. Ciddi olarak ve acilen yapılmak zorunda. Kurumların ortak iradesi olmadan hiçbir şey yapılamaz; yetkili kişiler ve özel birlikler günlük esas şeyler üzerinde çalışmalı.”
Doğrusu, diğer ülkelerin son yıllarda üretimlerini artırmış olmaları da Fransız zeytin üreticilerinin hayal kırıklığını güçlendiriyor. Öteki zeytin üreticisi ülkelere kıyasla Fransa –üretimin % 65’i Provence-Alpes-Côte d’Azur bölgesinde yoğunlaşmak üzere- ufak bir zeytin sektörüne sahip.
Geçtiğimiz sene, güney Fransa bir kuraklık dönemi yaşadı ve bunun sonucunda da beklenilen mahsul kaybedildi.
“Felaket”e eş değer doğrultuda, günlük kullanılan Fransız zeytin yağı fiyatlarının da litre başına € 25 kadar artması bekleniyor.
FRANSIZ ZEYTİN SEKTÖRÜ 2016 HASADINI “FELAKET” OLARAK DEĞERLENDİRDİ (Isabel Putinja, Olive Oil Times – 22.06.17 – Çeviren: Ahmet Şimşek)
