Bir ay önceki yazımı şöyle sonlandırmıştım: “… Kıbrıslı Türklerin zaman ve enerjilerini güven artırıcı önlemler yerine Avrupa Birliğinin yasal düzenini daha iyi anlamaya ve uygulamaya hazır hale gelmeye harcamaları çok daha isabetli olacaktır.”
* * *
Eğer kapsamlı çözüm iki bölgeli federal bir yapı olarak gerçekleşecekse, Avrupa Birliği’nin yasal düzenini anlayıp uygulamaya hazır hale gelmenin yansıra federal bir devletin nasıl çalıştığını; mesela federal bir devletin vergi, kamu harcamaları ve kamu finansmanı sistemi nasıl olur çok iyi anlamamız gerekir. Ekonomik büyüme ve gelir dağılımını ciddi bir şekilde etkileyen bu sistemlere bundan önceki iki yazımda değinmeye çalıştım.
* * *
Malum yurtiçi güvenlik insanların huzurlu ve verimli olmalarını doğrudan etkiler. Bu yüzden asayiş konusunda da federal devletlerin nasıl örgütlendiklerini bilmekte fayda var diye düşünüyorum. Örneğin, federal bir devlet yapısı olan Amerika Birleşik Devletleri’nde, üç değişik iç güvenlik yani polis örgütü vardır: Federal Soruşturma Bürosu (FBI), eyalet polisi ve her belediyenin kendine ait polis gücü.
* * *
Federal düzeyde bir tane kuruluş var; FBI. Eyalet sınırlarını aşan veya federal posta servisi vasıtasıyla olan dolandırıcılık ve benzeri suçlar FBI’ın sorumluluğuna girer. Aynı şekilde, uçak kaçırma, adam kaçırma, banka soygunu, çocuk pornografisi, vergi kaçırma, müze ve sanat hırsızlığı, posta kutularına hasar verme, göçle alakalı suçlar da federal suçlardır.
* * *
ABD’yi oluşturan 50 devletin, yani eyaletin kendi polis güçleri vardır. Örneğin, New Jersey Eyalet Polisi eyalet vatandaşlarının anayasal ve medeni haklarını korumakla görevlidir. Kamu güvenliğini sağlamak ve eyaletteki değişik grup ve kurumlar ile işbirliği içinde kaliteli hizmet sunmak zorundadır. Bunu yaparken de kanunların tarafsız ve vatandaşların haklarına saygılı bir şekilde uygulanmasına dikkat etmesi gerekir. Örneğin, eyalet karayollarında trafiğin düzenli bir şekilde akması eyalet polisinin sorumluluğudur.
* * *
Federal ve eyalet düzeyindeki bu polis güçlerine ek olarak bir de her belediyenin kendi polis gücü vardır. Gündelik hayatta en fazla görünür olan da bu polis gücüdür. Örneğin, yaşadığım 29 bin nüfuslu Livingston’da altı ilkokul, iki ortaokul ve bir lise var. Kasabanın yaşlılara ve gençlere okul dışı eğitim ve eğlence servisleri veren merkezleri, iki halk havuzu, tenis kortları, basketbol sahaları ve oyun alanları, atletizm tesisleri ve yaşlılar için yardım programları ve faaliyetleri var. Kitap koleksiyonu birçok üniversite kütüphanesinden daha büyük olan kasaba kütüphanesi aynı zamanda film gösterimi, kitap kulübü, okul öncesi çocuklara masal anlatılması gibi kapsamlı hizmetler verir. Bunlara ek olarak kasaba sakinleri 40 kadar gönüllü kurul ve komitede faaliyet gösterir. Belediyenin sorumluluğunda gerçekleşen bütün bu faaliyetlerde asayişi koruma belediye polisine aittir.
* * *
Kasabanın polis gücünün üç bölümü var: Soruşturma, devriye/karakol ve trafik. Soruşturma bölümü, uyuşturucu, dolandırıcılık, kimlik hırsızlığı, kundaklama, aile içi şiddet gibi konularda delil toplama, yeminli ifade alma ve tutuklama emirlerini beyan etme gibi işler yapar. Çocuklarla ilgili ve aile içi işlenen suçları takip eden bu birim diğer yerel polis ve federal ve eyalet kurumları ile işbirliği içinde çalışır. Karakol bölümü acil tıbbi durumlar, kazalar, yangın ve benzeri durumlara ilk müdahaleyi yapmakla sorumlu olan birimdir. Kasaba sınırları içindeki kurallara, örneğin sabah saat iki ile altı arasında yollara araba bırakma yasağına uyulmasını sağlar. Trafik bölümü ise cumartesi sinagog ve pazar günü kilise çıkışı saatlerinde trafiğin düzenli akmasını sağlar; sabahları okul girişindeki yollarda trafiği düzenler ve elektrik şirketi hatlarda bir tamir veya bakım yaparken söz konusu bölgeye giriş ve çıkışların kontrollü olmasına dikkat eder. Görece huzurlu ve güvenli bir yer olan Livingston’da kasaba polisi lise futbol takımının maçları sırasında ve herkesin haftalık alışverişini yaptığı cumartesi günleri de süper market önünde görülür.
* * *
