Son aylarda en sık duyulan kavramlardan biri ek parasal sıkılaştırma (EPS). Merkez Bankaları hangi tarihlerde EPS yapacağını duyuruyor. Piyasalar ona göre şekil alıyor. Nedir EPS?
EPS uygulanacağı zaman Merkez Bankası faiz artırımı gelmeden bankacılık sistemine Merkez Bankası tarafından verilen borcun maliyetini daha önceden açıklanan bant aralığında biraz artırıyor.
Ek parasal sıkılaştırma uygulamasıyla TC Merkez Bankası’nın enflasyon beklentilerini yönlendirmeye çalışması gibi bir niyeti yoktur. Böyle bir uygulamayla döviz piyasası fazla etkilenmez. Yani EPS yapılacağı zaman faizleri yükseltip sonra tekrar faizleri normale getirmekle döviz piyasasına fazla etki olmaz. Çünkü parasal sıkılaştırma yapılacağı günler ilan edilir böyle olunca da fayda potansiyeli yok olur.
EPS uygulaması piyasanın ateşinin yüksek olduğu günler uygulanır. EPS uygulanacak günler belli edilip ilan edilmez. Aksi taktirde EPS uygulanacak günler piyasa daha da derinleşir.
FED ile TCMB arasında böyle bir fark yaşanıyor. FED, EPS uygulamasının gününü ve tarihini vermiyor ve istikrarı sağlamış durumda. Fakat TCMB tarih ve gün ilan ediyor. Dövizde istikrarsızlığı daha da körükler duruma geliyor. Türk Lirası hala daha istikrara kavuşmuş değil.
TCMB faiz silahıyla Türkiye’de ki seçimlere kadar açıkça piyasaya müdahale etmeyecek gibi bir duruş sergiliyor. Çünkü faiz artırımının hala daha yolu varken bunu yapmıyor. Bu neyi getirecek? Türk Lirası’nın getirisi çok değişmeyecek. Fakat döviz üzerinden yapılan yatırımların Türk Lirası olarak değerleri göreli olarak artabilir. O halde kar realizasyonu yapıp dövizden Türk Lirası’na geçmek getiriyi realize etmenin bir strateji olduğunu düşünmek doğru bir yaklaşım olur.
Tıpkı bir futbol maçında olduğu gibi. Eğer rakip takımın sağ kanadı kötü ise sürekli sağ kanadı kullanarak karşı takım atak yapıyor. Bu sefer karşı takımın işi zorlaşıyor ve gol yemekten kendini alamıyor. İşte döviz piyasası ile TCMB’nin oyunu. Faizler arttıktan sonra piyasaya 4 milyar dolara yakın fon girişi oldu diye övünürken fon girişi durduğu anda tekrar dövizin hareketleneceğini düşünemiyorlar mı? EPS uygulaması sürekli olmalıdır ki döviz tekrar yükselişe geçmesin tıpkı ABD Merkez Bankası FED’in uygulaması gibi. Yani karşı takıma benim sağ kanadım zayıftır, dedirtmemeli.
