REZERV YOK OLUYOR: Bu yılın kurak geçmesinin üzerine enginar üreticilerinin aşırı su kullanımı da eklenince Türkmenköy’de bulunan ve Mesarya bölgesinin su yükünü çeken su rezervi tükenme noktasına geldi
ÜRETİCİ TEPKİLİ: Enginar üretimi dışında bölgede üretim yapan diğer üreticiler, enginar üretiminin bu denli fazla olmasının su rezervlerine büyük darbe vurduğunu söyledi. Üreticiler, 700 dönüm enginar ekiminin, su rezervini bitirme noktasına getirdiğini belirtti
5 AY SÜREKLİ SULAMA: Bölge halkı, Türkmenköy ve çevresindeki enginar üreticilerinin ağustos ayında enginar ekimine başladıklarını ve 24 saat sulama yaptıklarını söyledi. Vatandaşlar, “Bizim ülkemizde bu kadar su mu var da 24 saat sulama isteyen bir ürün ekiliyor” şeklinde sitemlerini dile getirdi
SU TAŞIMACILIĞI İDDİASI: Yasalara göre bir parsel üstündeki kuyudan başka bir parsele su taşımacılığı yasak olmasına rağmen, bazı enginar üreticilerinin tonlarca suyu, su kuyusunun olduğu parselden kilometrelerce uzak başka bir araziye taşıdığı iddia edildi
Bertuğ TOPAL
Yaklaşık 2 yıl önce başlayan ve yurt dışına ihraç edileceği sevinciyle yetiştirilen enginar, bazı çevrelerde şikayete neden oldu.
İlk olarak Yeniboğaziçi, Mormenekşe ve Akova çevrelerinde başlayan enginar yetiştiriciliği su rezervlerinin bitmesi nedeniyle Türkmenköy ve Çayönü bölgesine kaydı.
24 saat sulama ile yetiştirilen enginarlar, ilk olarak Yeniboğaziçi, Mormenekşe ve Akova çevrelerinde yeraltı su rezervlerinin yok olmasına neden oldu.
Yetişmesi için diğer ürünlere göre oldukça fazla su isteyen enginar, şimdi de Türkmenköy ve Çayönü bölgesindeki diğer yetiştiricilerin ve bölge halkının şikayeti ile gündeme geldi.
Bölge halkı ve diğer ürün yetiştiricileri, aşırı enginar yetiştirilmesi nedeniyle ülkenin az bölgesinde bulunan su rezervlerinden biri olan Türkmenköy’deki su rezervlerinin tükenmesinden endişe ediyor.
Devlet yetkilileri ve kaymakamlığa gerekli yazıların yazıldığını ifade eden vatandaşların, enginar üretimi nedeniyle kuyularındaki suyun azaldığını ifade etti.
Ülkedeki 5 rezervden biri
KKTC’de bulunan 5 yeraltı suyu rezervinden biri olan ve Türkmenköy bölgesinde bulunan su kuyuları, bu yıl yağışların da az olması nedeniyle sıkıntı yaşanmasına neden oldu. Enginar üretiminin aşırı derecede su ile yapılması nedeniyle köylüler şikayette bulundu.
Yeniboğaziçi’ndeki yeraltı kaynakları tüketildi
Enginar üretimi yaklaşık iki yıl önce Mormenekşe ve Yeniboğaziçi bölgesinde başlamıştı. 2 yıl boyunca aşırı sulama nedeniyle bölgedeki su rezervleri tamamen tükendi. Enginar üreticileri ise çareyi üretimi su rezervinin fazla olduğu Türkmenköy ve Çayönü bölgesine taşımakta buldu.
Rezerv tehdit altında
Bölge sakinleri ve meyve sebze üretimi ile uğraşan üreticiler, Enginar üreticilerinin Yeniboğaziçi’ndeki su rezervlerini tüketip üretimi buraya taşıdıklarını, bundan sonraki sürede de önlem alınmadığı takdirde o bölgedeki su rezervinin de yok olacağını ifade etti.
5 ay sürekli sulama
Enginarın ekim tarihinin normal iklim şartlarında kasım ayı olduğunu ifade eden vatandaşlar, Türkmenköy ve çevresindeki enginar üreticilerinin ağustos ayında ekime başladıklarını ve 24 saat sulama yaptıklarını söyledi. Enginarın çok sulama isteyen bir ürün olduğunu söyleyen vatandaşlar, “Bizim ülkemizde bu kadar su mu var da 24 saat sulama isteyen bir ürün ekiliyor” şeklinde sitemlerini dile getirdi.
Yüzlerce dönüm ekili alan var
Türkmenköy ve çevresinde yüzlerce dönüm ekili enginar bahçesi olduğunu ifade eden vatandaşlar, bu kadar enginar yetiştirecek suya sahip olmadıklarını söyledi. Su rezervinin yüzlerce dönüm enginarın sulaması için yeterli olmadığını da dile getiren üreticiler, enginar üretimine bir sınırlandırma getirilmesini istedi.
Su taşımacılığı iddiası
Yasalara göre bir parsel üstündeki kuyudan başka bir parsele su taşımacılığı yasak olmasına rağmen, bazı enginar üreticilerini tonlarca suyu kuyusunun olduğu parselden başka bir parsele taşıdığı iddia edildi. Öte yandan enginar üreticiliği yapan bazı kişilerin yanında kayıt dışı işçi çalıştırdığı iddiası da köyde dillendiriliyor.
.jpg)
***
Korol: Gelecek suyun tümünü köye verseler anca yeter
Türkmenköy Muhtarı Ayşe Korol, Havadis’e yaptığı açıklamada enginar üreticilerinin fahiş şekilde suyu kullandığını belirterek buna karşı olduklarını söyledi. Korol, “Enginar üreticilerinin Türkiye’den gelecek olan suyu bizim bölgeye akıtsalar ancak bu enginar üretimine yeter” diye konuştu. Korol, Türkmenköy’deki yeraltı su rezervlerinin tükenme noktasına geldiğini belirtti.
“9 ay 24 saat suluyorlar”
Muhtar Korol, enginarın ekiminin haziranda başladığını ve 9 ay sürdüğünü belirtti. 9 aylık sürede her gün 24 saat sulama yapıldığını ifade ederek yaklaşık 600-700 dönüm ekili enginar olduğunu söyledi. Korol, “Ben kimsenin ekmek parasına karşı değilim ama çok aşırıya giderse de olmaz. Bakanlar geldi gördü. Duyarsız değiller ama bir şekilde önü kesilemedi. Bölge halkı da rahatsızdır” diye konuştu.
***
Tarım Dairesi çalışma başlatıyor
Tarım Dairesi Müdürü Emin Solyalı ise konuyla ilgili yaptığı açıklamada kendilerinin yaptırım gücü olmadığını ifade ederek su kuyularının bulunduğu arazilerin şahsi arazi olduğunu kaydetti. Önümüzdeki hafta Jeoloji Maden Dairesi ve Mağusa Kaymakamlığı ile bir araya gelerek bir çalışma yapacaklarını kaydeden Solyalı, kota dahil her türlü tedbirin o toplantıda konuşulacağını söyledi.
***
Çolakoğlu: Komisyon kurulmalı
Mağusa Kaymakamı Şifa Çolakoğlu ise Türkmenköy Muhtarı’nın dilekçesinin dün ellerine geldiğini ifade ederek bölgedeki sıkıntının bilincinde olduklarını söyledi. Şikayetin enginar üreticilerinin bölgedeki kuyuları kiralayıp kendi ekimleri için kullandıkları yönünde olduğunu kaydeden Çolakoğlu, “Bundan dolayı da diğer bahçecilikle uğraşan kişileri kuyularındaki su miktarının azaldığı yönünde şikayetler var. Kurak bir yıl geçtiği için su rezervleri azaldı. Kota işleminin devamı gelmedi. Komisyon kurup bir çalışma yapmamız gerekiyor. Enginar üreticilerinin beyan ettikleri araziden çok daha fazla ekip yaptıkları söyleniyor” dedi.
***
Üreticiler ve bölge halkı ne dedi?
Mustafa Gümülcüneli:
4 yıl önce daha buraya enginar üreticileri gelmeden köy halkı olarak imza toplayıp İçişleri Bakanlığı’na ve Mağusa Kaymakamlığı’na gönderdik. Biz bu enginarcıların bu köye ve civarına gelmesini hiç istemedik. Başımıza geleceği önceden bildiğimiz için bunu mücadelesini verdik ancak ne yazık ki başarılı olamadık. Bu yıl yağmur da yağmadığı için su rezervlerimiz tükeniyor. Memurluk yapan ve köyde yaşayan vatandaşlar su kuyularını enginar üreticilerine satıyor. Enginar dışında üretim yapan birçok üretici ve vatandaş bu durumdan oldukça şikayetçi.
Cemal Ahmet:
Türkmenköy’de büyük bir su sorunu yakın zamanda başlayacak. Bu yaşadığımız sorun İçişleri Bakanlığı dahil tüm yetkili kuruluşların bilgisindedir. 3-5 kişi çıkarları uğruna köyde bulunan su rezervlerini yok ediyor. Üretime karşı değiliz ama herkes eşit şekilde yararlanabilmeli sudan. Dışarıdan gelen kişiler köyün su rezervlerini o veya bu şekilde işgal etti. Eğer üretim yapılacaksa fahiş su kullanımı ile değil normal standartlarda su kullanarak yapmalı. 5 sene öncesine kadar enginar nedir bilmezdik şimdi sağımız solumuz enginar doldu. Yetkililer buna bir dur demeli yoksa yakın zamanda kullanmaya su bulamayacağız.
Burhan Yurtseven:
Bazı dışarıdan gelen kişiler köye gelerek nerede bir kuyu varsa kiraladı. Bu kiraladıkları kuyulardan yasak olmasına rağmen kilometrelerce uzağa suyu taşıyorlar. Bu suyun herkesi yetip yetmeyeceğini düşünmeden sürekli enginar ekiyorlar. Ben de enginar ekiyorum ama ben yılda 10 bin enginar ekiyorsam onlar bir milyon ekiyor. Bizim gibi üreticileri düşünmeden hareket ediyorlar. Bazı kişiler var 450-500 dönüm enginar ekerek bizi mahvediyor. Devlet yetkililerini göreve çağırıyoruz.
