Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, yıllardır yüksek enflasyonun gölgesinde bir ekonomi yönetmeye çalışıyor. Market raflarındaki etiketler haftada birkaç kez değişiyor, kiralar art arda güncelleniyor, ancak bir şey yerinde sayıyor: Mali tabloların gerçeği yansıtma biçimi. KKTC’de hâlâ enflasyon muhasebesi uygulanmıyor.
Bugün işletmeler, şişmiş satış rakamlarıyla yapay bir kârlılık tablosu sunuyor. Oysa bu rakamların çoğu, yalnızca paranın değer kaybından ibaret. Gerçekte kâr etmeyen işletmeler vergiye tabi tutuluyor, sermayesi eriyen şirketler hayatta kalma mücadelesi veriyor. Kısacası, hesaplar tutmuyor; çünkü muhasebe sistemi enflasyonla hesaplaşmıyor.
Türkiye, 2024 yılı başında, yıllık enflasyonun %100’e yaklaştığı noktada enflasyon muhasebesini yeniden zorunlu hâle getirdi. Aynı parayı kullanan, aynı ekonomik sarsıntılardan etkilenen KKTC’de ise bu düzenleme gündemde dahi değil. Oysa mali tablolar, yalnızca şirket sahiplerini değil; devleti, yatırımcıyı, çalışanı ve hatta tüketiciyi ilgilendirir. Gerçeğe aykırı verilerle sağlıklı ekonomi politikaları geliştirilemez.
Ticaret Odasının zaman zaman yaptığı çağrılar ve belli başlı diğer meslektaşlarımın, Yetkili Muhasip ve Murakıpların, talepleri bir kenarda dururken, hükümetin bu konuda adım atmaması, yapısal bir görmezden gelme gibi duruyor. Oysa basit bir düzenlemeyle, enflasyon muhasebesi uygulaması yürürlüğe konabilir ve şirketlerin mali yapıları daha sağlıklı hâle getirilebilir.
Bu konuda en çok zarar görenler küçük ve orta ölçekli işletmeler. Suni olarak yüksek görünen kârlar nedeniyle ağır vergi yükü altında eziliyorlar. Gerçekte bırakın kârı, çoğu sermayeden yiyor. Mali müşavirler, yıllardır bu uygulamanın gerekliliğini dile getiriyor, ancak henüz somut bir adım atılmış değil.
Enflasyon muhasebesi yalnızca teknik bir düzenleme değil; aynı zamanda ekonomik adaletin ve şeffaflığın temelidir. Gerçek tabloyu görmek, doğru kararlar alabilmek için şarttır. Vergide adalet, yatırımda güven, finansal sürdürülebilirlik için artık bu adım geciktirilmemeli.
KKTC ekonomisinin daha sağlam temellere oturması isteniyorsa, önce defterlerdeki çarpıklık düzeltilmelidir. Enflasyon varsa, onun muhasebesi de olmalıdır.
