Osmanlı, adada kaldığı müddetçe Kıbrıslılardan her yıl para almıştı.
Ada Osmanlı sömürgesiydi.
…
Sonra İngiliz geldi.
İngiliz ile Osmanlı yaptıkları anlaşmada, Kıbrıs’ta her yıl gelir fazlası olan 92 Bin İngiliz Sterlin Osmanlıya ödenecekti.
“Haraç”tı bu.
…
İngiliz yapmadı tabii.
Osmanlı zor durumdaydı.
İngiliz ve Fransız bankalarından krediler alıyor, İngiliz de Kıbrıslının ensesinden topladığı bu parayı o bankalara yatırıyordu.
…
Demokrasi nedir bilmeyen Kıbrıslılar, İngiliz’in adaya gelip Kavanin Meclisini oluşturması ile ilk deneyimlerine başlamışlardı.
Bu meclisin ilk üyeleri tamamen İngiliz Valisinin ataması ile oluşturulurken, daha sonra 12’si seçimle gelecek Kıbrıslılara ayrılmış, atama ile gelenlerin sayısı ise 6 olarak belirlenmişti.
…
Artık Kıbrıslı Türkler “Efendi” olmaktan çıkıyorlardı.
Mecliste 9 Rum 3 de Türk seçimle üye bulunuyordu ki, Türklerin artık boynu bükülmüştü.
Rumlar da heyecan içindeydiler.
Çoğunluk onlardaydı.
…
Rumlar her şeyi ülküleri olan “Enosis” çerçevesinde düşündükleri için, bu tutum Türkleri İngilizlerle birlikte olmaya itmiş,
Olur olmaz konularda İngilizlerle birlikte oy kullanarak üstünlüğü ele geçirmişlerdi.
Hatta bu yüzden, Rumlar birkaç kez meclisi terk etmiş ve yönetim tamamen İngiliz-Türk ittifakı çerçevesinde sürdürülmüştü.
…
Fakat, birlikte olunan konular da vardı.
Özellikle vatandaşı zor durumda bırakacak vergi meselelerinde Rumlarla Türkler birlikte hareket ediyor, İngilizleri öfkelendiriyorlardı.
…
1931 isyanı bu çerçevede çıkmıştı…
…
Meclis toplantıları çok sıkıcı geçermiş.
Konuşmalar üç dilde yapıldığından, millet uyur uyanırmış.
Dönemin valisi Stross bu durumu anlatırken, Ütücüyan adındaki Ermeni bir tercümandan bahseder.
Türkçe tercümeleri Ütücüyan yaparmış.
…
Kıbrıslı Türlerin “İngilizci” olarak ün yapmalarının nedeni belki de geçmişte olan bu tür gelişmelerden kaynaklanır.
…
Her yıl 92 Bin İngiliz Sterlini veren Kıbrıs adasının, bugün her iki tarafı da batık durumda.
Biri AB Troykasına bağlı, diğeri Türkiye’ye…
…
Adanın efendileri var ama,
Onlar da Kıbrıslı değil…
…
Herkes efendi olamaz…
