Federal hükümet cuma günü resmi işsizlik istatistiklerini açıkladı: Ocak ayı içinde Amerikan ekonomisi tarım sektörü dışında 115 bin yeni iş imkânı yaratmış. Beklenilen artış 185 bin idi. Aralık ayından sonra ocak ayında da ekonominin beklenilenin altında yeni iş imkanı yaratması hayal kırıklığına yol açtı. Finansal piyasalar bu hayal kırıklığını anında yansıttı.
* * *
Açıklanan işsizlik rakamları, ilk anda ekonominin sanıldığı kadar toparlanmış olmadığı ve buna bağlı olarak da Amerikan merkez bankasının genişlemeci para politikasından vazgeçmeyeceği şeklinde yorumlandı. Yani piyasaya Amerikan doları sürümünün beklenildiği gibi yavaşlatılmayacağı düşünüldü.
* * *
Finansal piyasalarda, işsizlik rakamları ilk açıklandığı anda, “rakamlar beklenilenin altında, demek ki ekonomi sanıldığı gibi toparlanamıyor” diye düşünen oyuncular tepkisel olarak ellerindekileri satmaya başladılar. Amerikan menkul kıymetler piyasalarında fiyatlar ilk anda derin bir düşüş sergiledi. Dolar da bundan nasibini aldı.
* * *
Hâlbuki 2009 yılındaki %10 ile karşılaştırıldığında şu andaki %6,6 işsizlik oranı son derece iyi. Daha da önemlisi, aralık ayında olduğu gibi ocak ayında da Amerika genelinde havalar olağanüstü soğuktu. İşyerleri, okullar bile kapanmak zorunda kaldı. Kar ve buz fırtınaları özellikle iki sektörü olumsuz etkiledi.
* * *
Birincisi, soğuk havalar inşaat sektöründeki işlerin aksamasına yol açtı. Açık havada çalışılamadığı için inşaatlardaki çalışmalar yavaşladı. İkincisi ise, tüketicilerin soğuk havalar nedeniyle evlerine kapalı kalmaları perakende satışların düşmesine yol açtı. Malum, hem inşaat hem de servis sektörleri görece işgücü yoğun sektörler. Bu yüzden işsizlik rakamlarının beklenilenden daha düşük çıkması esasında çok doğal. Bu değerlendirmenin yapılması ve genel kanaat olarak ortaya çıkması pek uzun sürmedi: İlk andaki sert düşüşün ardından piyasalar yükselişe geçti ve günü %1-1,5 gibi ciddi bir kazançla kapattılar.
* * *
Özet olarak, Cuma günkü Amerika işgücü piyasasıyla ilgili anons edilen istatistikler ilk başta sanıldığı gibi “ekonominin gidişatında” bir değişiklik olduğunu göstermiyor. Bu ise, Amerikan merkez bankasının para politikasını değiştirmesi için, dolayısıyla doların diğer paralar karşısındaki değerinin ters istikamete dönmesi için herhangi bir sebep olmadığı anlamına geliyor. Bu yüzden, Cuma günü Türk parasının aniden değer kazandığına bakıp, artık kaygı duyulacak bir şey yok diye düşünmeye başlamazsanız iyi olur.
