TOPLAM BORÇ 100 MİLYON 270 TL: Devletin, çiftçilere 62 Milyon TL, hayvan üreticileri ve yetiştiricilerine 28 Milyon 500 TL, narenciye üreticilerine 7 Milyon 770 bin TL, patates üreticilerine ise 2 Milyon TL borcu var
ÇİFTÇİ BEKLİYOR: Çiftçilerin devletten 62 Milyon TL alacağı var. Nisan ayında ödenmesi gereken 16 Milyon TL Doğrudan Gelir Desteği’nin yanı sıra Toprak Ürünleri Kurumu’na teslim edilen ürünün 38 milyon TL’yi bulan bedeli de ödenmedi. Ekim ayında ise 8 Milyon TL mazot desteği ödenmesi gerekiyor
NARENCİYE’YE 7.7 MİLYON TL: Narenciye üreticilerinin devletten Mayıs ve Temmuz ayında iki taksit halinde ödenmesi gereken ancak ödenmeyen toplam 7 Milyon TL Doğrudan Gelir Desteği’nin yanı sıra 2015 yılına ait 770 bin TL de mazot desteği alacağı bulunuyor
Tarım sektöründe faaliyet gösteren hemen hemen bütün üreticilerin devletten alacağı bulunuyor. Devletin bugün itibari ile aralarında hayvan üreticiliği de yapan çiftçilere 62 Milyon TL, hayvan üreticileri ve yetiştiricilerine 28 Milyon 500 TL, narenciye üreticilerine 7 Milyon 770 bin TL, patates üreticilerine ise 2 Milyon TL borcu var.
Devletten alacaklarını tahsil edemeyen üreticiler, kooperatiflere borçlarını ödeyemiyor, geçen yıl kredi kullandıkları bankalara taksitlerini yatıramıyor.
Biriken borçları nedeni ile veresiye mazot bile alamaz duruma gelen üreticiler, bir an önce Doğrudan Gelir Desteği ve mazot desteklerinin ödenmesini istiyor.
Çiftçi 62 Milyon TL alacaklı
Çiftçilerin devletten 62 Milyon TL alacağı var. Nisan ayında ödenmesi gereken 16 Milyon TL Doğrudan Gelir Desteği’nin yanı sıra Toprak Ürünleri Kurumu’na teslim edilen ürünün 38 milyon TL’yi bulan bedeli de ödenmedi. Ekim ayında ise 8 Milyon TL mazot desteği ödenmesi gerekiyor.
Devletten alacaklarını tahsil edemeyen çiftçi, yeni ekim sezonuna hazırlanmak için kaynak arayışına girdi. Kooperatiflerden özel bankalara kadar her yere borcu olan çiftçi, hangi kapıyı çalsa eli boş dönüyor. Yüzlerce çiftçi üretimden kopma noktasında.
Sadece süt bedeli 20 Milyon TL
Devlet, çiftçilik de yapan hayvan üreticilerine Nisan ayında ödemesi gereken 16 Milyon TL Doğrudan Gelir Desteği’ni, 8 Milyon TL de mazot desteğini halen ödemedi.
Sadece hayvancılık yapan küçükbaş hayvan üreticisinin ise devletten 2015 yılına ait Temmuz ayında ödenmesi gereken 8 Milyon 500 bin TL Doğrudan Gelir Desteği, alacağı bulunuyor.
Devletin büyükbaş hayvan üreticisine bugün itibari ile ödemesi gereken süt bedelleri de 20 Milyon TL.
Narenciye üreticileri 7 Milyon 770 bin TL alacaklı
Çiftçi ve hayvan üreticilerine milyonlarca lira borçlu olan devletin narenciye üreticilerine de toplamda 7 Milyon 770 bin TL borcu var.
Narenciye üreticilerinin devletten Mayıs ve Temmuz ayında iki taksit halinde ödenmesi gereken ancak ödenmeyen toplam 7 Milyon TL Doğrudan Gelir Desteği’nin yanı sıra 2015 yılına ait 770 bin TL de mazot desteği alacağı bulunuyor.
En az borç patates üreticisine
Ağustos ayı itibari ile sonbahar ekimine başlayan patates üreticisi halen ilkbahar hasadının parasını ödenmedi.
Devletin buzluğunda ilkbahar hasadına ait halen bin ton patates duruyor.
Patates üreticilerinin 1 Milyon TL mazot desteği 500 bin TL doğrudan Gelir Desteği’nin yanı sıra diğer alacakları ile birlikte devletten toplamda 2 Milyon TL alacağı bulunuyor.
***
Naimoğluları: “Reform yapılacaksa önce üretici ödenecek”
Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Naimoğluları, hayvan üreticilerinin yüzde 85’inin aynı zamanda çiftçi olduğuna vurgu yaparak, çiftçilik de yapan hayvan üreticilerinin bugün itibari ile devletten Nisan ayında ödenmesi gereken 16 Milyon TL Doğrudan Gelir Desteği, 8 Milyon TL de mazot desteği alacağı olduğunu kaydetti.
Naimoğluları küçükbaş hayvan üreticisinin ise devletten 2015 yılına ait Temmuz ayında ödenmesi gereken 8 Milyon 500 bin TL Doğrudan Gelir Desteği, alacağı bulunduğunu, devletin büyükbaş hayvan üreticisine bugün itibari ile ödemesi gereken süt bedellerinin ise 20 Milyon TL olduğunu kaydetti.
Mustafa Naimoğulları, üreticinin devletten alacaklarını tahsil edemediği için ekonomik olarak çok zor bir süreçten geçtiğini mevcut durumun devamı halinde birçok üreticinin üretimden kopacağını kaydetti.
Üreticinin sürekli olarak “para yok” diyen bir bakan, “kaynak bulursak ödeyeceğiz” zihniyeti ile karşı karşıya olduğunu ifade eden Naimoğulları, “Bir de kalkmış tarımda reformdan söz ediyorlar. Eğer tarımda reform yapacaklarsa önce üreticiyi zamanında ödemeleri gerekir” diye konuştu.
***
Kelle: “Mevcut durum sürdürülemez”
Kıbrıs Türk Çiftçiler Birliği Başkanı Hüseyin Çavuş Kelle, bugün tarım sektöründe faaliyet gösteren hemen hemen bütün üreticilerin devletten alacaklı olduğunu ve tüm bu üreticilerin devletten alacağı dururken diğer yandan gerek özel bankalara gerekse köy kooperatiflerine yüksek faiz ödediğini, buna bağlı olarak üretici sayısının her geçen gün azaldığını söyledi.
Devletten alacaklarını tahsil edemeyen üreticinin üretimden kopma noktasına geldiğini kaydeden Kelle, 2015 Nisan ayına ait 16 milyon TL Doğrudan Gelir Desteği, 38 milyon TL ürün (arpa) bedellerinin halen ödenmediğini söyledi.
Ekim ayında 8 Milyon TL mazot desteğinin ödeneceği konusunda ise umutlarının olmadığını söyleyen Kelle, üreticinin doğrudan gelir desteklerini alamadığı için kooperatiflerden geçen yıl aldıkları borçlarını ödeyemediği, dolayısıyla yeni ekim sezonunda kredi bulamayacağını belirtti.
Tarımdaki sorunların bir an önce masaya yatırılıp, çözüm konusunda adım atılması gerektiğini kaydeden Kelle, mevcut durumun daha fazla sürdürülemez olduğunu söyledi.
***
Yeşilada: “Perişanız”
Patates Üreticileri Birliği Başkanı Ahmet Yeşilada, devletin patates üreticilerine Eylül ayı itibari ile 2 Milyon TL borçlu olduğunu kaydetti.
Yeşilada, İlkbaharda borç harç üretim yapan patates üreticilerinin birçoğunun devletten alacaklarını tahsil edemediğinden sonbahar sezonu ekimi yapamadığını belirtti, patates rekoltesinde bu yıl rekoltenin düşük olacağını ifade etti.
Patates üreticisinin içerisinde bulunduğu durumu “perişanız” diyerek anlatan Ahmet Yeşilada şunları söyledi: “İlkbahar sezonu ekimi mayıs ayında söküldü, üretici bir kısmını tüccara sattı, bir kısmı ihraç edildi. Devletin buzluğunda ise mayıs ayı hasadına ait halen bin ton patates bulunuyor. Sonbahar dönemi ekimi başladı ancak üretici halen ilkbahar hasadının parasını ve mazot desteği ile doğrudan gelir desteğini alamadı. Devletin patates üreticisinin 1 Milyon TL mazot desteği, 500 bin TL doğrudan gelir desteği ve diğer alacaklar ile birlikte toplamda 2 Milyon Tl borcu var. Patates üreticisi ise perişan, ne kooperatiflere ne de özel bankalara borcunu ödeyemedi. Bugün işçiliği ile gübresi ile mazotu, elektriği, suyu ve diğer tüm giderleri ile bir dönüm patates ekmenin maliyeti 2 bin 500 TL. Üretici bu maliyetleri nasıl karşılayacak soran yok. Devlet bu işi derhal çözüm bulmalıdır. Aksi halde üretim devam edemeyecek.”
***
Alioğlu: Üretici 7 Milyon 770 bin TL alacaklı
Kıbrıs Türk Narenciye Üreticileri Birliği Başkanı Ali Alioğlu, narenciye üreticilerinin devletten Mayıs ve Temmuz ayında iki taksit halinde ödenmesi gereken ancak ödenmeyen toplam 7 Milyon TL Doğrudan Gelir Desteği’nin yanı sıra 2015 yılına ait 770 bin TL de mazot desteği alacağı olduğunu kaydetti.
Alioğlu, “Ayrıca Cypfruvex 2014-15 hasat dönemi içinde valensiya portakala taban fiyat belirlemediği. Cypfruvex Yönetim Kurulu ile yaptığımız görüşmede taban fiyatın 300 TL olacağını söylediler. Bunlar fiyatı açıklamadan üreticiye 250 TL avans ödediler. Bunu da üreticiyi mağdur etmemek için yaptılar. Kalan 50 TL’yi de Bakanlar Kurulu kararı ile bir ara ödemek için Nisan ayında açıklama yapıldı fakat halen daha ödenmedi” dedi.
Yeni hasat dönemine yaklaşıldığı şu günlerde teşvik primlerinin de açıklanmadığını söyleyen Alioğlu, “Üretici teşvik priminin ne kadar olduğunu bilmek zorunda. Çünkü ürünü satarken bu primlere göre yön veririz” diye konuştu.
“Ayaklanmamızı mı bekliyorlar”
Siyasilerin bugün narenciyenin kaç bin dönüm olduğunun bile farkında olmadığını ileri süren Ali Alioğlu, “41 yıl içinde 74 bin dönümden 35 bin dönüme düşmüşsek ve hala daha üretime devam ediyorsak bu üreticinin başarısıdır. Kuruyan bahçelerin tüm müsebbibi üretici değildir” diye konuştu.
Bazı siyasilerin narenciyede “kalite” yorumlarını da eleştiren Ali Alioğlu, “Bir siyasi bir gün bir televizyon kanalına konuk oluyor ve narenciye ihracatı ile övünüyor. Aynı siyasetçi ertesi gün başka bir televizyon kanalında kaliteden ödün verildiğini söylüyor. Yani aslında hep ezbere konuşuluyor. Çünkü KKTC’her yıl KKTC’de üretilen narenciyenin yüzde 85’i ihraç edilmektedir. Yetiştirdiğimiz tonaja göre de ihracatta dünyada ilk sıradayız” diye konuştu.
“Mevcut hükümet, şeffaf ve adaletli olacağını söyledi ama gelin görün ilk yaptıkları müdürlükteki atamalar oldu” diyen Alioğlu, “Niye Bakanlar Kurulu karar alırken doğrudan gelir desteğini üreticiye ödeyelim rahatlasın demiyor. Üreticilerin yine ayaklanmasını, kış ayında Meclis’in kapısına dayanmasını mı bekliyorlar” diye sordu.
“DGD 600 TL olmalıdır”
Doğrudan Gelir Desteklerinin ise neye göre hesaplandığını siyasilerin kendilerinin bile bilmediğini öne süren Ali Alioğlu, şunları söyledi: “Önümüzde 7-8 yıl içinde dolara karşı eriyen bir doğrudan gelir desteği vardır. Tarımda tüm maliyetler dövize endekslidir doğrudan gelir desteği ise TL’dir. Bugünkü kurlara göre, DGD 200 değil, 600 TL olmalıdır.”
