Gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkeler arasındaki farklardan en önemlisi devletin kurumları arasındaki işbirliği veya birlikte uyum içersinde hareket etmekteki farktır. Gelişmiş ülkeler kesinlikle devlet kurumları arasında işbirliğini uygular. Örneğin ekonomi kurumundaki temel bir değişiklik, eğitim kurumunda da değişikliği getirir. Ancak gelişmekte olan veya geri kalmış ülkelerde aynı uyum görülmez. Bu tür ülkelerde devletin içerisinde dağınık bir çalışma sistematiği görülür. Yasalarda bile uyumsuzlukların yaşandığı görülür. Temel yasa olan Anayasa’ya uymayan yasalar, yönetmelikler veya tüzükler yapılır. Sonrasındasya Anayasa mahkemeleri çıkarınlar yasa, yönetmelik veya tüzükleri Anayasa’ya aykırı bulup, uygulamadan kaldırır.
Buralarda da ne yazık ki sıklıkla aynen bu yöndeki uygulamalara rastlanmaktadır; son zamanlarda örnekleri çok. Örneğin seyrüsefer harçlarında yapılan değişikliğin KKTC Anayasa Mahkemesi’nde iptal edilmesi bu uygulamalardan bir tanesidir.
Şimdi gelelim buralarda daha vahim bir duruma. KKTC’de herkesin malumu Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı’nın hazırlamadığı ancak taraf olduğu yeni temel eğitim programı uygulamaya kondu. Bu programa bağlı olarak da yeni ders kitapları yazıldı ve 2016-2017 yılında ilgili ders kitapları bakanlık tarafından ‘onaylanarak’ okullarda okutulmaya başlandı. İlgili kitaplardan bir tanesi de 4. Sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabıdır (ki ilgili kitapta daha önce bu köşede ‘Çocuk Hakları İhlalleri’ yapıldığıyla ilgili bir makale paylaşılmıştı, ilgilenenler arşivden bulup okuyabilir).
Yine 4. Sınıf Sosyal Bilgiler Kitabı ve bu kez daha büyük ve skandal düzeyinde bir hata. Hem de devletin yasalarına aykırı bir hata. Kitapta sayfa 23’te şöyle bir ifade var: ‘Ülkemizde kadın erkek 12 yaşını doldurmuş bütün vatandaşlara resmi kimlik kartı verilir. 12 yaş öncesinde kimlik kartı yerine doğum belgesi kullanılır’. Vatandaşları yanıltan ve yasalara uymayan bu bilgi kitapta yer aldı ve daha da ilginci Bakanlık bu kitabı incelemiş ve okutulmasını uygun bulmuş.
Peki KKTC Devleti’nin ilgili yasalarında kimlik kartı çıkarma ile ilgili neler var? Yasal olarak işin doğrusu ne? Fasıl 85 Sakinlerin Kaydı, Kıbrıs’ta Sakinlerin Kaydı, Kimlik Kartı Verilmesi ve Bu Konularla İlgili Amaçlar İçin Kurallar Öngören Yasa (19 Kasım 1957) ile Sakinlerin Kaydı Yasası (Fasıl 85 ve 8/1973 Sayılı Yasa) ’Madde 20 (f) Bendi Gereğince Yapılan Tüzük*, birlikte okunduğu zaman ‘KKTC yurttaşı olan her kişi 11 yaşını doldurduğu anda kimlik kartı almak zorundadır’ ifadesiyle karşılaşılır.
Aynı tüzük uyarınca da, 11 yaşını doldurup kimlik kartı almayanların cezalı duruma düştüğü belirtilir. Cezalı duruma düşenlerden de farklı ücretler alınır. Tüzükte, 7 gün ile 6 ay arasında gecikmelerden 45 TL, 6 ay ve daha sonraki gecikmelerden de 73 TL harç alınır. Bu durumda 4. Sınıf Sosyal Bilgiler Kitabı’na uyup 12 yaşında çocuğun kimlik kartı çıkaracak olan veliler 6.50 TL yerine 73 TL ödemiş olacaklar. İnsanların cebinden 66.5 TL daha fazla çıkmış olacak*. Acaba eğitim bakanlığı 66.5 TL’lik farkı velilere ödeyecek mi? Aslında ödemek zorundadır çünkü halkı kendisi yanıltmış oldu.
Peki devletin kurumları arasında neden bir işbirliği yok? İçişleri Bakanlığı ile Eğitim Bakanlığı neden işbirliği yapıp, bu kadar basit bir durumu bile yasalar ve tüzükler temelinde gerçekleştirmedi? Vatandaşı neden yanılttı? Ve neden vatandaşın cezalı kimlik kartı çıkarmasına vesile olacak uygulamlara imza attı?
Kanımca en önemli soru şu: Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı ne yapıyor? Neden temel eğitim programını kabul ederken bilimsel bir inceleme yapılmadı? Yeni yazılan ders kitaplarını neden bilimsel bir incelemeden geçirmedi? Bilimsel bir incelemeden geçirmediği ders kitaplarının okutulmasına nasıl izin verdi? Ve en önemlisi bu skandalı nasıl temizleyecekler?
Yoksa eğitim bu kadar mı kolay? Bir ülkenin eğitimi bu kadar mı değersizdir ki el yordamıyla ve ‘nasıl olursa olsun’ anlayışıyla idare edilecek bir kurum mudur? Bu sorunun yanıtını siz değerli okuyuculara bırakıyoruz.
*Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, 21 Ekim 1992.Resmi Gazete, Ek III. Tebliğ ve İlanlar, Sayı 102.
