Değirmencioğlu'nun günlük ekonomi yorumu! - Havadis Gazetesi

Petrol fiyatlarında görülen sert geri çekilme risk iştahını baltalamaya devam ediyor

Güney Afrika Randı Maliye Bakanı Nene’nin görevden alınması sonrası rekor düşük seviyelere geriledi

TCMB’nin 2016 yılı para ve kur politikası duruşu piyasaları tatmin edemedi

Cari açık beklenildiği gibi olumlu sonuçlanırken, büyüme verisi ise olumlu yönde süpriz yaptı

Sene sonu nedeniyle piyasa katılımı sığ. Bu nedenle fiyat davranışı sertleşiyor. Dikkatli olunmasını ve biraz kenara çekilip izlemek gerektiğini düşünüyoruz

2016 yılında düşük enerji fiyatlarının devam edeceği beklentisi ile Türkiye al; Rusya ve Güney Afrika Randı sat gibi işlemler TL ve TL cinsi varlıkları destekleyebilir

Kısa vadede ise USD/TL kuru 2,90 – 2,93 aralığında sıkışmış durumda. Yukarda 2,9350 seviyeleri takip edilemelidir. Aşılması durumunda hareket sertleşebilir

Piyasa Özeti ve Yorumu

OPEC’in üretim kesintisine gitmemesi ve tabir caizse bakkaldaki rafını kimseye kaptırmak istememesi, arzın talepten yüksek olduğu petrol cephesinde düşüş hız kesmeden devam ediyor. Bu bağlamda brent cinsi ham petrol varil fiyatının 40 dolar seviyesinin altına gerileyerek 2009'dan bu yana en düşük düzeye gerilemesi geçen gün de bültenimizde belirttiğimiz üzere makro düzeyde enerji ithaltçısı ülke ve mikro düzeyde enerji üretici şirketlerin operasyonlarını zorlamaya başladı. Durum böyle olunca, küresel hisse senedi endeksleri enerji sektörü öncülüğünde değer kaybetmek suretiyle küresel risk iştahını da azaltmaya devam ediyor. Aşağıda daha detaylı ve grafiksel olarak da görebileceğiniz üzere, Güney Afrika Maliye Bakanı Nene’nin görevden alınması sonrası ZAR’da görülen sert değer kaybına paralel gelişmekte olan ülke para birimlerinde de değer kayıpları görülüyor. Her ne kadar enerji ithalatçısı ve ihraçatçısı ülkeler bir miktar ayrışsa da, Türkiye özellinde jeopolitik risklerin ağır bastığını söyleyebiliriz. Özelikle Rusya ile yaşanan siyasi ve ekonmik gerginliğin hız kesmeden korunması ve sınır ötesinde cereyan eden sıcak gelişmeler TL ve TL cinsi yatırım araçlarının değer kazanmasını önünde en büyük engel olarak duruyor. Sene sonu olması, işlem hacminin dar, piyasa katılımının ise sığ olmasına paralel hareketler sertleşmeye başladı. Yatırımcıların bu tip piyasa döneminde riskten uzak durmasını en akılcı yatırım davranışı olacağını düşünüyoruz.

Türkiye cephesinde Çarşamba günü TCMB Başkanı Başçı’nın 2016 yılı para ve kur politikasına ilişkin toplantısı takip edildi. Başkan’ın açıklamalarının oldukça yüzeysel kalması ve haliyle piyasa açısından bir sinyal içermemesi bir miktar da olsa hayal kırıklığı yarattı. FED cephesinde 15 Aralık’ta başlayacak ve 16 Aralık’ta sonuçlanacak kritik faiz toplantısına yönelik 10 yıl aradan sonra beklenen ilk faiz artışı öncesinde Başkan Başçı’dan özellikle para politikasında sadeleştirme ve alınacak önlemlere yüzeysel olarak değinildiği görüldü. TCMB’nin hükümetin eylem planını beklediğini ve akabinde FED’in de politika duruşunu normalleştirmeye başlaması ile önlem alabileceğini düşünüyoruz. Takdir edersiniz ki, dünyanın büyük bir bölümü ve önde gelen ekonomileri başta düşük büyüme ve düşük seyreden enerji fiyatlarına paralel düşük enflasyon ile boğuşurken, ABD Merkez Bankası’nın haftaya atacağı ilk faiz artırım hamlesinin ise küresel piyasalar üzerinde ılımlı bir etki doğurmasını bekliyoruz. Haliyle uzunca bir süredir beklenen faiz artışının Aralık ayında da gelmemesi, dünyanın en büyük ekonomisinin bile hele hele işsizlik oranının % 5 seviyesine geldiği bir ortamda faiz artıramadığı algısına yol açarak moralleri daha da fazla bozabilir. Özetle, büyük ölçüde 25 baz puana kadar fiyatlara girmiş olan ve seri artırımlara işaret etmeyecek bir faiz hamlesinin son dönemlerde büyüme endişeleri yaşayan piyasalara moral olabileceğini düşünüyoruz.

Dün İngiltere Merkez Bankası (BoE) beklendiği üzere gösterge faiz oranını değiştirmedi. Mart 2009’dan bu yana % 0,5 seviyesinde belirlenen faiz oranının sabit kalması 8’e 1 oyla kabul edildi. Faiz artırımı için, toparlanan reel ücret büyümesi ve % 5,3 seviyesine gerileyen işsizlik oranı olumlu tarafta dururken, düşen petrol fiyatları nedeniyle % 0’a yakın enflasyon İngiltere’nin şu anda beklemesine neden oluyor. FED’in faiz artırımı ardından ilk faiz silahını çekecek merkez bankasının İngiltere olacağını düşünüyoruz. Bu nedenle, sterlinde 1,48 – 1,51 aralığı alım yönünde cazip bir bölge olarak ön plana çıkıyor.

Mali piyasaların gündeminde günün ikinci yarısında açıklanacak ABD perakende satışlar verisinin bulunuyor.

Ø Büyüme Rakamları beklentiyi aştı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan büyüme verileri beklentileri aştı. Türkiye ekonomisinin yılın üçüncü çeyreğinde % 4 büyüyerek (genel beklenti % 2,5 – 3) beklentilerin üzerinde bir performans kaydettiğini görüyoruz. Aşağıdaki grafikten de görüleceği üzere, sarı grafik büyümeyi, mor grafik ise cari işlemler açığını gösteriyor. Özellikle 2009 yılında dünyayı etkisi altında alan küresel finans krizine paralel Türkiye ekonomsi % 14,74 küçülürken, cari işlmler açığının da benzer bir şekilde daraldığı görülmüştü. 2011 yaz döneminde ise, büyüme yeniden çift hanelere yükselirken, cari işlemler açığının da Haziran döneminde (3 aylık) 23 milyar dolara yaklaşarak rekor kırdığını görmüştük. Akabinde, TCMB’nin finansal istikrarı da göz önüne alan politika duruşuna paralel cari açıkta iyileşmenin başladığını not etmeliyiz. Dünkü veriye bakarsak, yılın üçünçü çeyreğinde büyüme % 4 seviyesine yükselirken, cari işlemler açığı da 133 milyon dolara geriledi. Belki aşırı bir iyimserlik olacak ama, emtia fiyatlarının büyük desteği ile, tassaruf düzeyi düşük olan Türkiye’nin cari açık vermeden büyüyebildiğini gördük. Seçim belirsizliğinin atlatılması ve güçlü sanayi üretimi verisinin de yardımı ile büyümenin dördüncü çeyrekte de süreceği ve 2015 yılının % 3,5 – 4 büyüme ile sonuçlanacağını düşünüyoruz.

Kaynak: Reuters

Cari Açık’ta iyileşme devam ediyor

TCMB’nin dün açıkladığı veriye paralel cari dengede iyileşmenin devam ettiğini görüyoruz. Aşağıdaki grafiken de görülebileceği üzere, kırmız daire ile çevrilmiş alan son 3 aya ilişkin rakamları gösteriyor. 2009 yılı ardından ilk kez Ağustos ve Eylül aylarında verilen cari fazladan sonra Ekim ayı verisi de neredeyse 133 milyon dolar açık ile beklentilere paralel sonuçlandı. Bir adım geri atarak, büyük resme bakmak gerekirse, pembe çizgi ile çizmiş olduğum ve petrol fiyatlarını (brent) gösteren grafikte keskin düşüşün, kontrat etkisinin de azalması ile cari dengede de yerini olumluluğa terk etti. Cari dengede iyileşmenin emtia fiyatlarındaki düşük seyre paralel devam etme ihtimali yüksek görülüyor. TCMB verilerine göre cari denge Ekim ayında 200 milyon dolar olan aylık beklentiden bir miktar daha iyi sonuçlanarak 133 milyon dolar açık verdi. Yıllıklandırılmış verinin ise 38,1 milyar dolar seviyesine gerileyerek Eylül 2010’dan beri en düşük seviye gerilediğini görüyoruz.

Kaynak: Reuters

USD/TL (günlük grafik)

USD/TL kurunda sıkışma devam diyor. Güney Afrika Randından görülen sert değer kaynı diğer gelişmekte olan ülke para birimlerini de negatif etkilemeye başladı. Her ne kadar petrol fiyatlarında görülen sert değer kaybı enerji ithalatçısı ile ihracatçısı ülkelerin ayrışmasına neden olsa da, kısa vadede negatif hava ağır basıyor. Ancak, petrol fiyatlarının muhtemelen 2016 yılında da düşük seyretmeye devam edeceği beklentisi ile Rusya sat Türkiye al ya da Güney Afrika Randı sat Türkiye al gibi yatırım tavsiyelerini görebileceğimizi düşünüyoruz. Sene sonu etkisi nedeniyle hacimlerin düşük olması, kar / zararını yazan seneyi tamamlayanların artık piyasaya katılmaması fiyat davranışının da sertleşmesine neden oluyor. 2016 yılında daha ayakları yere sağlam basan yorumlar yapabileceğimizi düşünüyoruz. Yatırımcıların gelişmeleri biraz uzaktan seyretmesinin mantıklı olacağının altını çizmek gerekiyor.

Kaynak: Reuters

Güney Afrika Randı (USD/ZAR)

Güney Afrika Devlet Başkanı Zuma’nın ülkenin Maliye Bakanı olan Nene'yi görevden alması ardından ülkenin yerel para birimi Güney Afrika Randı (ZAR) ABD Doları karşısında rekor düşük seviyelere geriledi. Nene'nin görevden alınması Cuma günü Fitch tarafından ülkenin kredi notunun düşürülmesinin ertesine denk geldiğini not edelim. Emtia fiyatlarındaki düşüş ve yaklaşan ABD faiz artışından dolayı Güney Afrika ekonomisinin büyümekte zorlanıyor. Göreve atandığı 2014 yılından bu yana hükümet harcamalarının sınırlandırılması, devlet şirketlerinin kurtarılmasının azaltılması ve hükümet çalışanlarının maaş artışlarının sınırlandırılmasını savunan Nene'nin neden görevden alındığına dair detaylı bir açıklama yapılmadı. Nene'nin görevden ayrılmasının ardından Güney Afrika para birimi % 5 değer kaybederek rekor düşük seviyeye gerilerken, ZAR’daki değer kaybı ister istemez diğer gelişmekte olan ülke para birimlerine de sirayet ediyor.