Havadis Gazetesi | Kıbrıs Haber
Köşe Yazarları

Çiftçi boşuna para beklemesin

KKTC maliyesi, ciddi yükümlülüklerle karşı karşıya.

Yılın sonuna gelindi.
Bütçede yer alan ama kaynak sıkıntısı nedeniyle yapılamayanlar var.
Bir de, “bütçede yer alan kalemlerin aşılması” var.
Düşünün ki, hem “personel fazlalığından” bahsediliyor.
Hem de her ay 7 milyon TL ek mesai ödeniyor.
Ama çalışma saatleri, bu israf bilinmesine rağmen yeniden düzenlenemiyor.
Üreticiye yönelik teşvik, doğrudan gelir desteği, sübvanse gibi ödemeler var.
Ciddi paralar.
Örneğin süt ödemesi.
Neredeyse üç katı sapma var ödemelerde…
Bu ülkede ne kadar süt üretilebileceği tahmin edilemiyor?
Tarımda 135 milyon TL olarak öngörülen ödemelerde rakam 195 milyon TL’ye çıkmış.
Hükümet, Aralık ayında gelirlerinin artacağını öngörüyor.
Ekim, Kasım ve Aralık aylarında beklenen yerel gelir 780 milyon TL civarında.
Ama, sadece kamu maaşları için duyulan ihtiyaç 650 milyon TL.
Kıb- Tek’e acilen 12 milyon TL ödenmesi lazım.
Neden?
Sanayici, eğitim ve turizme verilen teşvik nedeniyle enerji indirimli satılıyor, farkı devlet ödüyor.
DAÜ 10 milyon TL bekliyor…
Hem de acilen…
Aralık ayı sonuna kadar toplam ek mesai ödeneği 49 milyon TL’yi bulacak.
BRTK’nın da maaşlarını ödeyebilmesi için yıl sonuna kadar 11 milyon TL devlet katkısı alması lazım…
Buraya kadar mı hayır?

Belediyeler sırada
Maliye, belediyelere devlet katkısını 14 taksitte ödüyor.
Her ay belediyelere aktarılan kaynak 13 milyon TL.
Küsuratı da var.
Yıl sonuna kadar bu rakam da 53 milyon TL’ye denk geliyor.
Bu para yatmazsa…
Belediyeler maaş da ödeyemez, 13’üncü maaşı da hiç ödeyemez…
Buraya kadar acilen Aralık ayına kadar ödenmesi gereken kaynak 135 milyon TL…

Öğretmenler?
Öğretmenlerin hazırlık ödeneği için öngörülen miktar da var.
Toplam 13 milyon TL’ye denk geliyor.
Öğretmen başına 3 bin TL…
3 bin 780 öğretmen var.
Denetmenleri unutalım…
3 bin 850 öğretmen…
Öğretmen başına 3 bin 27 TL…
Bu paranın en azından yüzde 50’si hemen ödenmesi gerekiyor…
Yani 6.5 milyon TL…

Hiçbir şey yapmadan 12 milyon TL açık
Buraya kadar saydığım tüm rakamlar, Maliye Bakanlığı’nın sitesinde mevcut.
Şeffaf bir şekilde girip, okuyabilirsiniz…
Sadece maaş ödeyerek, devlet maliyesinde 12 milyon TL açık oluşuyor.
Bunun diğer ödemeleri ne olacak?
Mesela müteahhitler…
Mesela tarım sektörü…

Üretici boşuna beklemesin
Bütçe, sadece maaşları ödemeye yetiyor.
Oysa, dün de bu köşede kaleme aldım.
68 milyon TL çiftçinin sattığı ürünün bedeli var.
Sütünü satan hayvancı 28 milyon 500 bin TL ödeme bekliyor.
Narenciye üreticisinin alacağı 7 milyon 700 bin TL…
2 milyon TL de patates üreticisi…
100 milyon TL bu alana ödeme yapılması gerekiyor.
Yapılmayacak.
2015’de yapılan alımların parası 2016’ya sarkacak.
2016 sonu yine benzer bir haber yapacağız muhtemelen…
Sözün özü…
Üretici de 2015 bütçesinden arpa, tahıl, badadez, süt ödemesi falan beklemesin…
Çok az bir kısmı yapılabilecek belki…
Devamı 2016’ya…