YEMEKTE MARAŞ MÜZAKERESİ: ABD Başkan Yardımcısı Biden’ın “liderler onuruna” diye tanımlanan Chateu Status’te verdiği yemeğin aslında bir müzakere masası olduğu ortaya çıktı. Liderlerin müzakerecileriyle katıldığı yemekte Maraş konusu masaya yatırıldı
BIDEN ISRAR ETTİ: Biden ve danışmanları gece boyunca Maraş’ın güven artırıcı önlemler çerçevesinde ele alınması konusunda bir uzlaşı sağlanması için ısrar etti. Kıbrıs Türk tarafının tutumu nedeniyle Biden’ın ısrarı sonuçsuz kaldı
YANINDA DURMAM: Biden, Maraş müzakeresi nedeniyle planlanandan 1 saat fazla süren yemeğin sonunda liderlere yapacağı açıklamaya “Maraş konusunda çalışılacak” ifadesini dahil etmeyi önerdi. Cumhurbaşkanı Eroğlu, “Maraş’tan bahsedeceksen yanında durmam” diyerek tepki gösterdi
DİPLOMATİK MANEVRA: Biden, Eroğlu’nun tutumu nedeniyle 4 maddelik mini uzlaşı paketini açıkladıktan sonra liderleri uğurladı. Biden, liderlerinin gidişinin ardından “ABD, liderleri Maraş ve Mağusa ile ilgili paketi görüşmeleri yönünde teşvik eder” diyerek konuya gösterdikleri önemin altını çizdi
Esra Aygın
ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden’ın Kıbrıs’ta kaldığı son ana kadar Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu ve Kıbrıslı Rum lider Nikos Anastasiadis’i Maraş/Mağusa ile ilgili bir yol planı üzerinde anlaşmaları için ikna etmeye çalıştığı ortaya çıktı.
Havadis Gazetesi’nin diplomatik kaynaklardan elde ettiği bilgilere göre, geçen akşam Cumhurbaşkanı Eroğlu ve Kıbrıslı Rum lider Anastasiadis ile akşam yemeğinde bir araya gelen Biden, tarafların, Maraş ve Mağusa Limanı ile ilgili bir yol haritası üzerinde anlaşmaları için yoğun çaba sarf etti.
Söz konusu yol planı, Maraş’ın yeniden yapılandırılması amacıyla bir grup uzmanın inceleme yapmak üzere kapalı şehre girmesi ve Mağusa Limanı’nın AB ile direkt ticarete açılması amacıyla bir grup uzmanın da bu limanda inceleme yapmasını içeriyordu. Kıbrıslı Türk Müzakereci Kudret Özersay, Kıbrıslı Rum Müzakereci Andreas Mavroyiannis ve BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Lisa Buttenheim’ın da katıldığı yemeğin sonuna kadar süren müzakereler, Biden ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Jacob Sullivan’ın yoğun mekik diplomasisine rağmen başarısızlıkla sonuçlandı.
Havadis’in ulaştığı bilgiye göre, Kıbrıs Türk tarafı, Maraş’ta inceleme yapacak uzmanların sadece Kıbrıslı Türk ve uluslararası uzmanlardan oluşmasında, hiçbir şekilde Kıbrıslı Rum uzmanların sürece müdahil olmamasında ısrarcı oldu.
Eroğlu: Maraş’tan bahsedeceksen yanında durmam
Diplomatik kaynaklara göre, tarafların Maraş/Mağusa önerisi üzerinde herhangi bir anlaşmaya varamamasının ardından, Biden’ın yemek sonrası yapacağı konuşmanın içeriği ile ilgili de bir sorun yaşandı. ABD Başkan Yardımcısı’nın, açıklamasında, söz konusu öneriden bahsetmek istemesi üzerine, Cumhurbaşkanı Eroğlu’nun Biden’a, “Maraş’tan bahsedeceksen yanında durmam. Oradan ayrılırım” dediği öğrenildi.
Bunun üzerine, önce iki lider eşliğinde basına bir açıklama yapan ABD Başkan Yardımcısı Biden, liderlerin yanından ayrılmasından sonra şu ifadeleri kullandı: “ABD, liderleri Maraş ve Mağusa ile ilgili paketi görüşmeleri yönünde teşvik eder. İki tarafın bu konuda bir anlaşmaya varması halinde, ABD, paketin uygulanmasına yardımcı olmaya hazırdır.”
İşte ABD’nin desteklediği Maraş/Mağusa paketi
ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden’ın açıklamasında yer verdiği Maraş/Mağusa paketi, Kıbrıslı Rum lider Nikos Anastasiadis tarafından bir güven artırıcı önlemler paketi olarak müzakere masasına getirilmişti. Paket, Maraş’ın BM kontrolünde yasal sahiplerine iade edilmesini, Mağusa Limanı’nın AB kontrolünde direk ticarete açılmasını, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Türkiye’nin AB’ye katılım süreci kapsamında bazı müzakere başlıkları üzerindeki vetosunu kaldırmasını ve Türkiye’nin liman ve havaalanlarını Kıbrıs Cumhuriyeti gemi ve uçaklarına açmasını kapsıyor.
Çabalar haftalar önce başladı
ABD, son haftalarda, bu paketin uygulanması ile ilgili bir yol haritası oluşturmak ve tarafların, Biden’ın ziyaretinden önce, bir ilk adım olarak teknik uzmanların Maraş ve Mağusa Limanı’nda incelemelerde bulunması üzerinde anlaşmaya varmaları konusunda yoğun çaba sarf etti. Bu çerçevede, ABD Lefkoşa Büyükelçisi John Koenig’in, hem Kıbrıslı Türk Müzakereci Kudret Özersay, hem de Kıbrıslı Rum Müzakereci Andreas Mavroyiannis ile çok yoğun bir görüşme trafiği yaşadığı biliniyor.
