Scada sistemi, büyük ve önemli bir yenilik olarak girmişti hayatımıza…
Neydi Scada?.. Nasıl kullanılacaktı?
Scada sistemi trafo merkezlerinden gelen bilgilerle elektrik sistemini merkezi bir noktadan izleme ve kumanda edebilme olanağı sağlayan bir sistem…
Yani…
Sistem sayesinde iletim hatları ve trafo merkezleri uzaktan izlenebiliyor…
Kumanda edilebilme özelliği sayesinde enerji denetimi güvenli ve hızlı bir şekilde yapılıyor.
Scada sayesinde arızanın hangi bölgede olduğu, ne olduğu hemen tespit ediliyor…
Eskiden nasıldı?
Elektrikler kesildiği zaman, bir ekip yola çıkar…
Tahmini kazılar yapar…
Tahmini ölçümler yapar…
Saatler sonra arızaya ulaşırdı…
Şimdi öyle değil.
Scada sistemi ile ülke enerji sistemi elinizin altında.
Bazen, trafo arızalarına, yerine gitmeden, sistem üzerinden de müdahale mümkün…
Ama sıkı durun…
“Müdahale edecek personel bulunabilirse…”
Evet… Doğru anladınız…
Kıb-Tek, Scada sistemini 24 saat takip edemediği için, bazı arızalar saatler sürebiliyor.
“Nasıl olabilir?” diye ben de sordum kendi kendime…
Ülkenin en çok üretim yapan…
En çok fatura çıkaran…
En çok tahsilat yapan kurumu…
Personel sayısı uygun…
Peki neden müdahale edemiyor?
Cevap daha da korkunç:
“Kıb-Tek merkezde vardiya sistemi olmadığı için…”
Bu sistem kurulamaz mı?
Muamma…
Cevap daha da korkunç…
Scada ile ilgili bilgiler gelince inanamadım…
Bu iş için beş mühendis istihdam edilmişti geçmişte…
24 saat islenecekti bu sistem…
Hatta prensip olarak da Teknecik Elektrik Santrali’ne kurulmamıştı…
“Üretim ve denetim aynı noktada olmamalı” denilerek.
Peki ne oldu şimdi?
Sistem neden çalıştırılamadı Kıb-Tek merkezde?..
Neden taşınıyor Teknecik’e?..
En basit açıklama ile cevap şu:
“Teknecik’te vardiya sistemi var, Kıb-Tek merkezde yok. Bu nedenle…”
Peki Kıb-Tek merkezde, “Scada’nın 24 saat başında birilerinin olabilmesi için, irade koyulamıyor mu ortaya?
Neden sistem sökülecek ve Teknecik’e taşınacak?
Kıb-Tek Yönetim Kurulu Başkanı İstem Akim, Duygu Alan’ın bu konudaki sorusunu bakın nasıl cevapladı:
“Frekans uyumsuzluğundan kaynaklanan bir sorunu Scada sayesinde bilgisayardan tek tuşa basarak giderebilirsiniz. Ama eğer sistemin başında durmazsanız, evde yatarak görev yapıyorsanız bu bile zaman alır.”
Yani ne demek istiyor İsmet Akim:
“Eğer, mesai saatleri arasında bir enerji kesintisi olursa kesintiye neden olan arıza, kurumda hazır bekleyen arıza ekiplerince kısa sürede çözümlenir. Ancak kesinti, mesai saatleri dışında olursa bu süre uzar. Nöbetçi mühendis, evinden kuruma gelip, sisteme girip sorunu tespit edene kadar ciddi bir zaman kaybı yaşanır. Bu süre içerisinde de elektrik enerjisinin kesik olduğu yerdeki kişiler, karanlıkta kalır…”
Bu süredeki ekonomik kaybı düşünebiliyor musunuz?
Ama kimin umurunda…
Duygu Alan, soruyor İsmet Akim’e:
“Peki neden 24 saat sistem izlenemiyor?”
Cevap ne:
“Bunun sebebi kurumumuzda arkadaşlarımızın görevlerini sıkı sıkıya sahip olmayışlarıdır…”
“Sıkı sıkıya sahip olmamak” ne demek?
Elbette anladınız: “Görev bilincinde sıkıntı var…”
2007 yılında kurulan Scada sistemi, aslında önemli bir adım…
Ama Kıb-Tek’i yönetenler, yıllardır bu sistemi 24 saat çalıştıramadığı için, “10 dakikada” çözülecek sorun, bazen, “2 saat” sürebiliyor…
Bu iki saatte de, ciddi bir ekonomik kayıp meydana gelebiliyor…
Ama bu sistemi, 24 saat çalıştıracak irade, 7 yıldır Kıb-Tek’te yok…
Gerisini siz düşünün…
