Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Beyaz Saray’daki basına açık toplantısı gergin geçti. İki lider görüşmenin ardından gazetecilerin sorularını yanıtladı. ancak birlikte yapılacak basın toplantısı iptal edildi ve beklenen mineral anlaşması imzalanmadı.
İki liderin gündemindeki en önemli madde, Ukrayna ve ABD arasında müzakere edilen maden anlaşması ve Rusya savaşıydı. Zelenskiy, bu anlaşmaya güvenlik garantileri dahil edilmesini talep ediyordu.
Donald Trump toplantı sırasında birkaç kez, “Savaş başladığında başkan olsaydım, bu savaş hiç olmazdı” dedi.
Zelenskiy, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile barış anlaşması müzakerelerinde “hiçbir taviz verilmemesi” gerektiğini söyledi.
ABD Başkanı ise bir ateşkes anlaşması imzalanması gerektiğini vurguladı, “Halkınız çok cesur, ancak ya bir anlaşma yapacaksınız ya da biz yokuz” dedi.
Zelenskiy’nin ileride Rusya nedeniyle güvende hissetmeyeceği söylemesinin ardından Trump, “Ne hissedeceğimizi bize dikte edecek konumda değilsiniz. Yaptığın şey bu ülkeye saygısızlık” şeklinde cevap verdi.
Ukraynalı mevkidaşına, “çok minnettar olmadığını”, Rusya ile bir barış anlaşmasına varmak için taviz vermesi gerektiğini söyledi ve onu “Üçüncü Dünya Savaşı kumarı oynamakla” suçladı.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Zelenkiy’e “saygısız” dedi ve toplantı boyunca “hiç teşekkür etmediğini” ifade etti.
Zelenskiy, minnettar olduğunu tekrarladı, ABD’ye saygı duyduğunu belirtti.
Trump, Zelenskiy’e, “Ülken büyük bir belada” dedi. “Bunu kazanmıyorsun. Bizim sayemizde iyi bir şekilde çıkma şansın çok yüksek” sözlerini ekledi ve devam etti:
“Bu aptal başkan [Joe Biden] aracılığıyla size 350 milyar dolar verdik, askeri teçhizat verdik… Eğer askeri teçhizatımız olmasaydı bu savaş iki haftada biterdi.”
Trump’ın “Şu anda bir ateşkes elde edebilirseniz, size bunu kabul etmenizi söylerdim” sözlerine Zelenskiy, güvenlik garantileriyle bir ateşkes anlaşması istediğini söyleyerek cevap verdi.
Görüşmenin ardından Trump, kendi sosyal medya platformundan, savaş devam ederken ve baskı altında “asla anlaşılamayacağının öğrenildiğini” söyledi:
“Zelenskiy’nin Amerika dahilse barışa hazır olmadığını tespit ettim, çünkü bizim dahil olmamızın ona müzakerelerde büyük bir avantaj sağladığını düşünüyor. Avantaj istemiyorum, barış istiyorum.
“Amerika Birleşik Devletleri’ne, değerli Oval Ofis’inde saygısızlık etti.
“Barışa hazır olduğunda geri dönebilir.”
İki lider geçtiğimiz haftalarda birbirine karşı çeşitli ithamlarda bulunmuştu. Zelensky, Trump’ın Rusya tarafından yaratılan “bir dezenformasyon alanında yaşadığını” söylemiş, ABD başkanı Zelensky’yi “diktatör” olmakla suçlamıştı.
Mineral anlaşması nasıl gündeme geldi?
Anlaşma ilk olarak Trump tarafından ortaya atıldı.
Trump, Ukrayna’ya askeri yardım karşılığında 500 milyar dolar değerindeki nadir toprak elementleri adı verilen maden çıkarılması hakkı istediklerini söyledi.
Zelenskiy, bunu “devletimi satamam” diyerek reddetti. Bunun üzerine taraflar anlaşma şartları üzerinde görüşmeye başladı.
Gelinen noktada Ukrayna’nın anlaşmanın maddi kısmını kabul etmeye hazır olduğu, ancak Zelenskiy’nin ABD tarafından Ukrayna’ya yönelik somut güvenlik taahhütlerini anlaşmaya dahil etmek istediği anlaşılıyor.
İkilinin, Beyaz Saray’daki görüşmede anlaşmanın son halini imzalaması bekleniy
ABD başkanı Trump ise Ukrayna’nın güvenliğinin Avrupalı müttefikleri tarafından sağlanması gerektiği görüşünde.
‘Ona diktatör dediğime inanamıyorum’
Trump, 27 Şubat’ta İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile Beyaz Saray’da düzenlediği basın toplantısında Rusya ve Ukrayna arasında barış sağlanması konusunda Zelenskiy’nin Beyaz Saray ziyareti sırasında ilerleme kaydedilebileceği mesajını verdi.
Trump’a aynı basın toplantısında Zelenskiy’e “diktatör” demesi de soruldu.
ABD Başkanı, soruyu “Öyle mi dedim? Bunu söylediğime inanamıyorum” diyerek yanıtladı ve Zelenskiy’nin “oldukça cesur” olduğunu söyledi.
ABD başkanı ayrıca Ukrayna devlet başkanıyla “çok iyi anlaştıklarını” vurguladı.
Trump, Ukrayna’nın ABD tarafından sunulan 500 milyar dolarlık bir maden anlaşmasını reddetmesinin ardından Zelenskiy’e “diktatör” demiş ve “Elini çabuk tutsa iyi olur yoksa ülkesi kalmayacak” ifadelerini kullanmıştı.
ABD başkanı paylaşımında ayrıca Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşa Ukrayna’nın yol açtığını iddia etmişti.
Ukrayna’da Mayıs 2024’te seçimler yapılması gerekiyordu, ancak ülkenin Şubat 2022’de Rusya tarafından işgal edilmesinin ardından sıkıyönetim ilan edildiği için seçimler ertelendi.
Trump’a ikinci İngiltere ziyareti daveti
Trum, İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ı 27 Şubat’ta Beyaz Saray’da ağırladı.
Starmer’ın ilk Beyaz Saray ziyaretinde iki liderin gündeminde Ukrayna’ya güvenlik taahhütleri ve ekonomi vardı.
Starmer, ikili görüşme öncesi Trump’a Kral Charles’tan kendisini İngiltere’ye resmi ziyarete davet eden bir mektup verdi.
Trump, daveti kabul ederek İngiltere’ye gitmenin kendisi için bir onur olacağını söyledi.
Keir Starmer da bir ABD Başkanı’nın ikinci deva resmi ziyarete davet edilmesinin “emsali görülmemiş” bir durum olduğunu söyledi.
Trump 2019’da ilk başkanlığı sırasında Kraliçe 2. Elizabeth’in davetiyle İngiltere’ye üç günlük bir resmi ziyaret gerçekleştirmişti.
İngiltere Başbakanı ve ABD Başkanı’na iki ülke arasındaki ticari ilişkiler de soruldu.
Trump, ABD ve İngiltere arasında “çok hızlı” şekilde bir ticaret anlaşması imzalanabileceğini vurguladı.
Starmer da “merkezinde gelişmiş teknoloji olan yeni bir ekonomik anlaşmaya” varılabileceği mesajını verdi.
Trump, ABD ve İngiltere arasında bir ticari anlaşma imzalanması durumunda ek gümrük vergilerine gerek kalmayabileceğini söyledi.
Trump, göreve geldikten sonra ABD ile ticaret fazlası veren ülkelere ek gümrük vergileri getireceğini duyurmuştu. Ülkelerin arasında İngiltere, Meksika ve Avrupa Birliği’nin de bulunması dikkat çekmişti.
