HAKLARA TECAVÜZ İDDİASI: Avrupa Parlamentosu’ndan dün oy birliğiyle geçen kararda Türkiye’nin “deniz araştırma” faaliyetleri Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Münhasır Ekonomik Bölgesi’ne ve bu bölgedeki doğal kaynaklarının keşif hakkına tecavüz olarak nitelendi
İHLAL VAR: AP raporunda Türkiye’nin deniz araştırma faaliyetlerinin “hem yasa dışı hem de provokatif” olarak görülmesi gerektiğini belirterek bu faaliyetlerin hem Kıbrıs Cumhuriyeti’nin münhasır haklarını hem de uluslararası hukuku ihlal ettiğini vurguladı
TEMASLAR ÇÖZÜM VURGUSU GETİRDİ: Avrupa Parlamentosu’nun kararı, Kıbrıs Türk tarafının yoğun girişimleriyle dengeye getirildi. Diplomatik kaynaklar, Dışişleri Bakanı Özdil Nami’nin Brüksel’de yaptığı temasların ardından karara birçok önemli hususun girdiğini ifade ederek Kıbrıs’ta çözüme olan acil gerekliliğin vurgulandığını ifade etti
Bertuğ TOPAL
AP Milletvekilleri Türkiye’ye Kıbrıs’ın Münhasır Ekonomik Bölgesi’ndeki provokasyonlarına son verme çağrısı yaptı.
Avrupa Parlamentosu milletvekilleri, salı günü oyladıkları bir kararla, Türkiye’nin “deniz araştırma” faaliyetlerini Kıbrıs Cumhuriyeti’nin münhasır ekonomik bölgesine ve bu bölgedeki doğal kaynakları keşif hakkına tecavüz olarak niteleyerek kınadı.
AP milletvekilleri Türkiye’nin deniz araştırma faaliyetlerinin “hem yasa dışı hem de provokatif” olarak görülmesi gerektiğini belirterek bu faaliyetlerin hem Kıbrıs Cumhuriyeti’nin münhasır haklarını hem de uluslararası hukuku ihlal ettiğini vurguladı. Milletvekilleri, Türkiye’nin, Kıbrıs’ın münhasır ekonomik bölgesindeki gemilerini bir an önce çekmesi gerektiğinin de altını çizdi.
Türkiye’nin “eylem ve tehditleri Kıbrıs sorununun çözümüne yönelik müzakerelerin devamını engellemektedir” diyen AP milletvekilleri bu eylem ve tehditlerin devamı veya tekrarlanması halinde Türkiye ve AB ilişkilerinin de zarar görebileceğini vurguladı.
AP milletvekilleri “Kıbrıs sorununa kalıcı siyasi bir çözüm bulunması halinde çıkarılacak doğalgaz adadaki her iki toplumun da faydasına olacaktır” dedi.
Bozkır: AP kararının bizim açımızdan geçerliliği yoktur
Türkiye Cumhuriyeti AB Bakanı ve Başmüzakereci Volkan Bozkır, Avrupa Parlamentosu’nun (AP) Kıbrıs kararının Türkiye açısından geçerliliğinin olmadığını söyledi.
Bozkır, AP’ın, Türkiye’nin sismik araştırma gemisi Barbaros Hayreddin Paşa’nın Kıbrıs’taki faaliyetleriyle ilgili konuları da içeren kararın genel kurulda oylaması öncesindeki bir kabulü sırasında değerlendirmelerde bulundu.
AB Dışişleri Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini, Komşuluk ve Genişleme Müzakerelerinden sorumlu AB Komisyonu Üyesi Johannes Hahn ile Brüksel’de yaptığı görüşmelerde karar tasarının yanlışlığını dile getirdiğini belirten Bozkır, “Onların bazı çabaları oldu fakat anladığım kadarıyla bu tasarı oylanacak ve kabul edilecek” diye konuştu.
Kararın, AP’ye baskı niteliğinde olduğunu ifade eden Bozkır, şunları söyledi:
“Tabiatıyla Türkiye bakımından AP’ye saygı duymakla ve önemini idrak etmekle birlikte bu karar, bundan önce çıkmış benzer nitelikteki çok sayıda tasarıyla aynı akıbete uğrayacaktır. Bizim açımızdan hiçbir geçerliliği yoktur. Bu tasarı kabul edildikten sonra Brüksel’deki daimi temsilcimize usuller uyarınca tevdi edildiğinde geri gönderilecektir. Bundan başka da önemi şu aşamada yoktur.”
***
Müdahale çözüm vurgusu getirdi
Avrupa Parlamentosu’nun kararı, Kıbrıs Türk tarafının yoğun girişimleriyle dengeye getirildi. Diplomatik kaynaklar, Dışişleri Bakanı Özdil Nami’nin Brüksel’de yaptığı temasların ardından karara birçok önemli hususun girdiğini ifade ederek Kıbrıs’ta çözüme olan acil gerekliliğin vurgulandığını ifade etti.
İşte karara eklenen kısımlar
Avrupa Parlamentosu’nun görüşüldüğü toplantıda Avrupa Halk Partisi Birliği’nin sunduğu “Bölgede kayda değer miktarda hidrokarbon rezervi bulunmasının uluslararası hukuk temelinde Kıbrıs, Türkiye, Lübnan, İsrail, Suriye, Mısır’da yaşayan tüm insanlar ve bölgeye refah zenginlik ve daha barışçıl ve daha iyi bir yaşam sayesinde fayda sağlayacağına inanır” önerisi değişikliğe ülke adları çıkarılarak kabul edildi.
“Araştırma rezervleri etkiler” kısmı çıkartıldı
Yine taslak kararın “A” kısmında bulunan “Bu sismik araştırma Kıbrıs Cumhuriyeti hükümetinin İtalyan şirketi Emi Kore Gaz Şirketi Kurumu’na olası deniz yatağında olası hidrokarbon rezervlerinin araştırılması için verdiği blokları etkilemektedir” kısmı da Kıbrıs Türk tarafının Brüksel’de yaptığı görüşmeler ve temaslar ışığında karardan çıkarıldı.
Çözüm vurgusu kararda yer aldı
Karar taslağının 10’uncu maddesinde yer alan “Avrupa Komisyonu’nun Türkiye’nin Kıbrıs Cumhuriyeti’nin MEB’indeki faaliyetleri yakından takip etmesi ve AP’ye rapor talep etmesi” paragrafına ise “Kıbrıs sorununun kapsamlı çözümü için BM himayesinde yürütülmekte olan yeniden birleşme görüşmelerine sadakat ve destek verir. Ve BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Danışmanı Eide’nin gerilimin düşürülmesi ve görüşmelerin yeniden başlaması için uygun ortamın yaratılması çabalarını destekler” cümleleri eklendi. Eklenen cümlelerle kopma noktasında olan müzakerelerin yeniden başlaması gerektiğine olan inanç da karara girmiş oldu.
Khan’dan müzakere çağrısı
Avrupa Komisyonu’nun Genişleme ve Avrupa Komşuluk Politikası’ndan Sorumlu Komiseri Johannes Khan, toplantıda yaptığı kapanış konuşmasında Doğu Akdeniz’in hassas bir jeopolitik içerisinde yer aldığını belirterek bölgedeki gerginliklerin hızlı bir şekilde azaltılmasının tüm Avrupa’nın çıkarına olduğunu söyledi. Khan, Kıbrıs’ta bir çözüme yönelik ilerleme kaydedilmesine her zamankinden daha fazla ihtiyaç olduğunu ifade ederek, Avrupa Birliği’nin müzakerelere olan destek taahhüdünün yerine getirilmesinin tam zamanı olduğunu belirtti. Khan, “BM Elçisi Espen Barth Eide’nin arkasında durma zamanı gelmiştir. Müzakere masasına geri dönmeleri için her iki toplum liderine yardımcı olmanın zamanıdır. Uygun bir cevap bulmanın ve iki topluma destek vermenin ise tam zamanıdır” şeklinde konuştu.
“Öncelik çözümden yana olmalı”
Havadis’in ulaştığı diplomatik kaynaklar, Rum Yönetimi’nin Doğu Akdeniz’de son zamanlarda yürütmekte olduğu tek taraflı hidrokarbon faaliyetlerinin yarattığı sorunun temelinde Kıbrıs meselesinin çözümsüzlüğünün yattığını ifade ederek bu sorunların ancak yapılandırılmış müzakere sürecine tekrar dönülmesi durumunda aşılabileceğini ifade etti.
Kaynaklar, Avrupa Komisyonu’nun Genişleme ve Avrupa Komşuluk Politikası’ndan Sorumlu Komiseri Johannes Khan’ın toplantıda yaptığı ve müzakerelere destek veren konuşmanın önemli olduğunu kaydetti. Yine ayni diplomatik kaynaklar, “Avrupa Parlamentosu’ndaki Sosyalist Grubun müzakerelerin tekrar başlatılması için Eide’nin çabalarına AP’nin destek vermesine yönelik alınan karara ilişkin verdiği ve kabul edilen değişiklik önergesinin de esas önceliğin Kıbrıs sorununun çözümüne verilmesine işaret etmektedir” dedi.
