Genel Ortaöğretim Dairesi yasasına göre Genel Liseler, Kolejler ve Akademik liseler diye ikiye ayrılır. Akademik Liseler daha çok halk diliyle “düz liseler” dediğimiz liseler olduğunu söyleyebiliriz.
Geçtiğimiz gün bir eğitimci dostumla sosyal medya üzerinden yazışırken şöyle bir soru ile karşı karşıya kaldım: “Hoca bu düz liselerin hedefi nedir?” Açıkçası çok da doyurucu bir cevap veremedim.
Birkaç gündür üzerinde düşünüyorum. 15-20 yıl öncesine kadar bu soruya çok rahat cevap verebilirdim. En azından “Türkiye’deki üniversitelere girmek isteyen öğrencilerin başarısına katkı koymaktır” diyebilirdim. Şimdilerde diyemedim. Çünkü bugün bunu demek için yeterli bir veri yok elimizde..
Artık bilinen bir gerçek; Türkiye’deki üniversitelere yeterince öğrenci gidemiyor/gitmiyor. Elbette bunun farklı farlı sebepleri de olabilir ancak ortaöğretimde eğitim kalitesinin eskiye oranla düştüğünü söylemek mümkün. Buna ek olarak ailelerin Türkiye’deki üniversiteler yerine KKTC’deki üniversiteleri tercih etmesinin de bunu etkilediğini düşünüyorum.
Geçtiğimiz günlerde Milli Eğitim Bakanlığı resmi web sitesinden Yükseköğretim Kurumları Sınavı’nda her puan türünden KKTC’de ilk 15’e giren öğrencileri açıkladı. Genel olarak YKS sınavındaki durumunuzla ilgili bir açıklama yapılmadı, belki daha sonra o da yapılır. Bu verilere göre kanımca Sayısal Puan türünde hatırı sayılır puanlar alınmış.
İlk 15 öğrencimizin 7 tanesi Tıp fakültesini, 4 tanesi de Yapay Zeka Mühendisliği’ni kazanmış. Listedeki öğrencilerin mezun oldukları okullar belirtilmedi ancak kazanılan bölümlerin çoğunun İngilizce olmasından dolayı öğrencilerin kolejlerden mezun olduğunu tahmin ediyorum. Herhangi bir Akademik(Düz) Liseden mezun olanın Sayısal puan türünden ilk 15’e girdiğini sanmıyorum.
Sözel Puan türünde ilk 5’e girenler dışındakilerin 400 puanın altında olması, en iyi ilk 15’e giren öğrencilerimizin bile 330 puan civarında olması dikkatimi çekti. Eşit Ağırlık puan türünde 15’inci sıradaki öğrencinin puanı 309 ve Bayburt Üniversitesi’ni kazanmış… Bunlar YKS’de en iyi öğrencilerimiz.
Şimdi burada tekrar sormak lazım… Bu düz liselerimizin hedefi/amacı nedir? Bu liselerden mezun olanlar bir meslek sahibi olamadığına göre, bundan sonraki yolculuklarını üniversitede devam ettirmek durumundadır. Yani bir anlamda bu liselerimizin asli görevleri arasında öğrencilerini üniversiteye hazırlamak da vardır.
Belli ki YKS üzerinden Türkiye’deki üniversitelere öğrenci gönderme işi pek da başarılabilmiş değildir. Öyle anlaşılıyor ki düz liselerden mezun olan öğrencilerimizin çoğu KKTC’deki üniversitelere gitmektedir. Bu bir tercih midir yoksa zorunluluktan/yetersizlikten dolayı böyle midir? Bunun araştırılması gerekmektedir.
KKTC’de 20 civarında faal üniversite var. Merkezi bir sınav olmadığı için her üniversite kendi öğrencisini farklı yöntemlerle kabul ediyor. Liseden mezun olan herkes kendine bir üniversite buluyor günün sonunda… KKTC’deki üniversitelerin birkaçı dışında KKTC vatandaşları açısından ciddi bir giriş kriteri aradıklarını söylemek mümkün değildir. Bu durum da ortaöğretimde kaliteyi etkileyen unsurlardan biridir.
Öyle görünüyor ki genel ortaöğretim sistemimizi yeniden gözden geçirmemiz gerekecek. Her kademede olduğu gibi bu kademede de kaliteyi yükseltmenin yollarını bulmak durumundayız. Çünkü gidişat sürdürülebilir olmadığı apaçık ortadadır.
