SürmanşetYaşam

ABD’deki eylemlerde 60’lardan bu yana ne değişti?


Douglas Brinkley, Başkan Trump’ın eskiden beyaz ırkçıların göstericilere karşı kullandığı dili taklit ettiğini söyledi.

ABD Minneapolis şehrinde siyahi George Floyd’un polis şiddeti sonucu hayatını kaybetmesinin ardından patlak veren protestolar sürerken Amerikalı tarihçi Douglas Brinkley ülkede sivil haklar eylemlerinin dününü ve bugününü karşılaştırdı.

Sivil haklar hareketinin önde gelen isimlerinden Rosa Parks ve Martin Luther King Jr. hakkında yazdığı kitaplarla tanınan Rice Üniversitesi’nden tarih profesörü Brinkley, 1960’ların gösterileri üzerinden bir kıyaslama yaptı.

Associated Press’in (AP) haberine göre yıllar içinde gözlenen farkları 5 başlık altında özetleyen Brinkley şu ifadeleri kullandı:

Geçmişte: Siyahi Amerikalılara özgü dini müzik ve ritüellerin öne çıktığı eylemler.

Bugün: Sokaklarda hiphop ve diğer güncel müzik türlerinin eşlik ettiği gösteriler.

Geçmişte: Siyasi amaçlara ulaşmak için şiddet yerine barışçıl taktiklere başvurulması. Luther King Jr. bir keresinde yüzünden yumruk yedi, darbe aldı fakat bunu yapan beyaz adamın suçlanmamasını istedi.

Bugün: Eylemciler şu an daha saldırgan ve kimse hesabı sorulmaksızın yüzlerine yumruk atılmasına müsamaha gösterecek durumda değil.

Geçmişte: Vietnam Savaşı’na karşı beyazlar siyahi göstericileri destekliyordu.

Bugün: Siyahi eylemciler koronavirüs pandemisi ve ekonomik çöküş karşısında hayal kırıklığı yaşayanlar tarafından da destekleniyor.

Geçmişte: Sivil haklar hareketinin liderleri ABD başkanları Lyndon B. Johnson ve John F. Kennedy gibi isimlere karşı sempati duyuyordu.

Bugün: Başkan Donald Trump 1960’ların beyaz üstünlükçülük yanlılarının eylemcilere karşı kullandığı dili taklit ediyor.

Geçmişte: 56 yıl önce bu hafta Mississippi’nin Özgürlük Yazı’nda öldürülen, içlerinden ikisi beyaz üç genç eylemcinin başına geldiği gibi aktivistler birden ortadan kaybolabiliyordu.

Bugün: Sosyal medya ve cep telefonları eylemcilerin hızla yardım çağrısında bulunmasına imkan tanıyor, cep telefonu kameraları polis şiddetini kanıtlayan videoların kısa sürede internette yayılmasını sağlıyor.

George Floyd protestoları

“Polis şiddeti derinin dış katmanı, ırkçılıksa kemiklere işlemiş”

AP ayrıca dönemin sivil haklar önderlerinin bugünkü gösterilere dair değerlendirmelerine de yer verdi.

1964’teki Özgürlük Yazı projesinin öncülerinden Bob Moses verdiği röportajda, ABD’nin ırksal değişim noktasında “bir sarsıntı” döneminden geçtiğini söyledi.

Güneyde oy hakkı elde edilmesi ve ırksal ayrımla savaş için verilen mücadeleler sırasında hapis, saldırı ve hatta suikast tehditleri altında yaşamış siyahi ve beyaz üyelerin katıldığı The Algebra Project’in kurucusu olan 85 yaşındaki Moses, “Bugünlerde ülke olarak yaşadıklarımız, tarihimizde sadece birkaç kez görüldü. Bunlar tüm ulusun sarsıldığı anlar ve ülkenin hangi yöne doğru sendeleyeceği de hayli belirsiz” dedi.

Martin Luther King Jr.’ın yakın danışmanlığını yapmış Jesse L. Jackson ise son zamanlarda sokaklarda büyük kalabalıklar halinde gösteri düzenleyenlerin yalnızca siyahiler olmadığına dikkati çekti.

Jackson, “Daha kalabalıklar, daha çeşitliler ve daha küresel boyuttalar” dedi.

Göstericilerin odak noktasını polis reformlarının ötesine çekmesi gerektiğini de söyleyen 78 yaşındaki Jackson, “Şimdi beni endişelendiren husus şu ki polis meselesi yaşadığımız krizde derinin dış katmanını oluşturuyor ancak ırkçılık kemiklere işlemiş durumda, sorun sadece polis değil” ifadelerini kullandı.

1962’de beyazların şiddetli protestolarına rağmen Mississippi Üniversitesi’ne kaydolan ilk Afro-Amerikalı olan ve 1966’da “korkuya karşı yürüyüş” eylemi sırasında bir beyaz tarafından vurulan James Meredith ise “Her seferinde bitecek gibi görünüyor, aynı şey 500 yıldır oluyor, tekrar tekrar yaşanıyor” diye konuştu.

 

Independent Türkçe, Associated Press

 

 


Etiketler

Benzer Haberler

Başa dön tuşu
Kapalı