Nereden nereye…
Cumhurbaşkanlığı seçimleri için bir ayı aşkın bir süre kaldı. 19 Nisan’da seçmen, sandık başına gidip 9. Cumhurbaşkanı’nı seçecek. Kıbrıs Türkü 1974 sonrası ilk kez 20 Haziran 1976 yılında Devlet Başkanı’nı seçmek üzere sandık başına gitti. O günden bugüne yapılan seçimleri birçoğumuz unuttuk. Hatta bugün oy kullanacak olanların çoğu, o yıllarda henüz doğmamışlardı bile…
1976’dan bugüne seçimlere katılan adayları ve aldıkları oyları bir kez daha hatırlayalım, o günlere bir de bugünden bakalım istedim…
KTFD’nin kuruluşundan bir yıl sonra ilk seçimler, 20 Haziran 1976 tarihinde yapılmış ve 4 adayın katıldığı bu seçimi, bugüne kadar yapılan seçimlerdeki en yüksek oy olan %76.61’i alarak, UBP adayı Rauf Denktaş kazanmıştı. Diğer katılanlar ve aldıkları oy oranları ise şöyleydi:
Rauf Denktaş-Ulusal Birlik Partisi – %76.61
Ahmet Mithat Berberoğlu-Cumhuriyetçi Türk Partisi %21.80
Mustafa Şevki Lusignan-Bağımsız – %0.79
Servet Sami Dedeçay-Bağımsız – %0.78
Bu seçimde saflar, sağ ve sol olmak üzere iki aday arasında belirginmiş…
******
Devlet Başkanlığı için ikinci ve son kez 28 Haziran 1981 tarihinde sandık başına gittik. Bu seçimlerin de galibi yine UBP adayı Rauf Denktaş olmuştu. Denktaş’la yarışan diğer adaylar ve aldıkları oy oranları ise şöyle:
Rauf Denktaş-Ulusal Birlik Partisi – %51.71
Ziya Rızkı-Toplumcu Kurtuluş Partisi – %30.53
Özker Özgür-Cumhuriyetçi Türk Partisi – %12.73
Hüsamettin Tanyar-Demokratik Halk Partisi – %4.76
Servet Sami Dedeçay-Bağımsız – %0.25
TKP’nin ve özellikle de sevilen bir insan olan Ziya Rızkı, hem CTP’den, hem Denktaş taraftarlarından oy almış. Oyla üçe bölünmüş. Solun toplam oyu, bir önceki seçimde yüzde 22 iken, bu kez yüzde 40’ı geçmiş… Aslında burada sağ-sol yerine, yine Ziya Rızkı’nın kişiliğinin etkisi var denebilir.
******
Ve 15 Kasım 1983 tarihinde ilan edilen KKTC sonrası 9 Haziran 1985 yılındaki seçimlerde Devlet Başkanı yerine, Cumhurbaşkanı’nı seçmeye başladık. Seçimler yine birinci turda bitti ve galibi yine, bağımsız aday olarak seçimlere giren Rauf Denktaş’tı. 1985 seçimlerine katılan adaylar ve aldıkları oy oranlarına bakalım isterseniz:
Rauf Denktaş-Bağımsız – %70.21
Özker Özgür-Cumhuriyetçi Türk Partisi – %18.28
Alpay Durduran-Toplumcu Kurtuluş Partisi – %9.53
Arif Hasan Tahsin Desem-Bağımsız – %0.88
Servet Sami Dedeçay-Bağımsız – %0.65
Ayhan Kaymak-Bağımsız – %0.42
Sol oylarda yine düşüş var. KKTC’nin rüzgarını arkasına alan Denktaş, bir kez daha yüzde 70’in üstüne çıkmış.
******
22 Nisan 1990 tarihinde, dördüncü kez sandık başına gittik. Bu seçim de, son üç seçimde olduğu gibi yine Denktaş’ın galibiyetiyle sona erdi. 22 Nisan 1990 tarihindeki seçimlere katılan adaylar ve aldıkları oy oranları ise şöyleydi:
Rauf Denktaş-Bağımsız – %66.65
İsmail Bozkurt-Bağımsız – %32.09
Alpay Durduran-Yeni Kıbrıs Partisi – %1.25
Sol oylarda belli bir yükseliş olsa da, UBP ile arasındaki ilk sorunları, Cumhurbaşkanlığı seçimlerini, genel seçimlerin önüne alarak çözen Denktaş, bir kez daha seçildi. Önce destek aldı, ardından kendisi de UBP’ye destek verdi. Daha sonra soldaki bölünme, genel seçimlere ittifak olarak yansıdı. Muhalefet, UBP’nin karşısına DMP hareketiyle çıktı.
******
Kazanan adayın, ilk kez ikinci turda belli olduğu seçim, 15 Nisan 1995 tarihinde yapıldı. Bu seçimlere katılan 7 aday ve ilk turda aldıkları oy oranları;
Rauf Denktaş-Bağımsız – %40.39
Derviş Eroğlu-Ulusal Birlik Partisi – %24.14
Özker Özgür-Cumhuriyetçi Türk Partisi – %18.95
Mustafa Akıncı-Toplumcu Kurutluş Partisi – %14.23
Alpay Durduran-Yurtsever Birlik Hareketi – %1.75
Ayhan Kaymak-Bağımsız – %0.37
Sami Düdenoğlu-Bağımsız – %0.14
İlk turda hiçbir aday seçilmek için yeterli oy oranına ulaşmadığı için, 22 Nisan 1995’de en çok oy alan Rauf Denktaş ve Derviş Eroğlu için bir kez daha sandık kuruldu. Denktaş’ın kazandığı bu seçimde oyların dağılımı şöyleydi:
Rauf Denktaş-Bağımsız – %62.47
Derviş Eroğlu-Ulusal Birlik Partisi – %37.52
Not: Yarın, 2000, 2005 ve 2010 yıllarında yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimleri…
YERİN KULAĞI VAR
DOSTLAR ALIŞVERİŞTE GÖRSÜN:
Seçim var ya, sıra çiftçilerde. Mazot desteği alamadıkları için, eyleme gidiyorlarmış. Nasıl olsa hükümet sesi çıkana istediğini veriyor. Bu yıl havalar iyi gitti, yağış bol, mahsul de fazla olacak, ama öte yandan silolar doluymuş, yeni ürünü koyacak yer yokmuş. Ama adamlar haklı, madem yasası var, isterler tabii… Çarpıklığa bakar mısınız. Böyle bir tarım politikasıyla nereye kadar… Yok mu artık devrim yapacak cesarette birileri…
ÖZRÜ KABAHATİNDEN BÜYÜK:
Yaptığı açıklamalarla şimşekleri üzerine çeken ve kurumda “tek adam” pozisyonunda olan Kıb-Tek Yönetim Kurulu Başkanı İsmet Akim, son istihdamlarla ilgili gelen tepkilere verdiği cevapta, “120 değil, 81 kişi istihdam ettim” demiş. Şimdi Sayın Akim’e kızmak mı lazım, yoksa iyi yaptın mı diyelim. Doğrusu, Akim’in özrünün kabahatinden büyük olduğudur…
DAHA NE BEKLİYORLAR:
Haftalardır döviz konusunda toplum olarak büyük bir sıkıntı yaşıyoruz. Bir yanda pahalılık, diğer yanda dövizdeki artış nedeniyle zora düşen vatandaş, ne yapacağını bilmez durumda. Geliri Türk Lirası olan, fakat hayatın her noktasında dövize bağımlı olan bizler, kara kara düşünür olduk. Hayat resmen felç oldu ama, çare üretmesi gerekenlerin suskunluğu ise tam bir aymazlık…
SUSUP OTURACAĞINA:
LTB’nin yeni Başkanı Harmancı ile bir bir ellenmeye başlanan LTB’ye ait bina kiralarıyla ilgili ilginç haberler duyuyoruz. Örneğin yıllardır aylık 6 (altı) TL ödeyen Sönmezliler Ocağı kiranın 200 TL’ye çıkarılmak istenmesine oldukça tepki göstermiş. Nerdeyse bir kahve parası kira ödemenin neresi haklı, bunu nasıl savunabilirsiniz ki? Kusura bakmayın ama yıllardır LTB’nin ensesinden yaşadınız, şimdi istenen kira ise günün şartlarına göre yine de oldukça düşük. İtiraz edeceğinize, paşa paşa susup oturun…
RABBENA HEP BANA:
Geçitköy ve Çamlıbel kökenli Rumlar, Türkiye’den gelecek suyun toplanacağı barajın topraklarının kendilerine ait olduğu gerekçesiyle Güney Kıbrıs Mahkemelerinde dava açmışlar. Aslında yapılan, Rum tarafının 1960 Anayasası’nı her ihlalinde kullandığı “gereklilik doktrini”ninden başka bir şey değil. Kamu yararı diyerek, Türk mallarının üstüne Larnaka Havaalanı’nı inşa ederken de, Limasol-Larnaka arasındaki 8 şeritli yolu yaparken de ve daha bir çok istimlakta “Kamu yararını”nı gerekçe gösterdiler. Yani emsali var. Önemli olan uyumadıkları… Bir yere varmayacağını bildikleri halde, bir yerlerde bulunsun diyerek dava açmaları…
DEVAM HARMANCI:
LTB denetimde fark atıyor. Kurallara uymayanı, halk sağlığını tehdit edeni firma ismi yayınlayarak deşifre ediyor. Tabii, sıkı denetime alışkın olmayanlar kazan kaldırıyor, bu da normal… Önemli olan LTB’nin gösterdiği cesaret, onun için hepimiz destek vermeliyiz. Önceki gün de içinden metal çıkan bir ekmek fabrikası mühürlenmiş. Adı da var. Ancak biz aldığımız ekmeğin nerede yapıldığından çoktandır haberdar değiliz. Geçmişte ekmeklerin üzerindeki etiket olurdu. Artık yok. Buna da bir çare…
ZİRVEDEKİLER
SOS Kararı: Bir sosyal devletin yapması gereken nihayet yapıldı. Hükümet SOS’e katkısını arttırdı. SOS’in hem küçüklere, hem de kimsesiz yetişkin çocuklara nasıl sahip çıktığını biliyoruz. Büyük bir hizmet hem de en modern şekilde gerçekleştiriliyor. Devlet tavuk, yumurta, süt, arpa, narenciyeyle değil, bunlarla uğraşmalı. Ekonomi kendi şartlarında yolunu bulur zaten. Çoktan yapılması gerekendi…
DİPTEKİLER
Elektriğe Zam: Geçen gün Güney Kıbrıs’ta son iki ayda elektrik fiyatlarına yapılan %15 civarındaki indirimden bahsetmiştim. Bizde ise bırakın indirimi, nerdeyse aynı kalmasına sevinecekken, kurum yetkilileri hala daha zamdan bahsediyorlar. Ada’nın bir tarafında elektrik ucuzlarken, diğer tarafında zamlanıyor. “Elektrik ihraç edebilecek durumdayız” diyenleri anlamakta zorluk çekiyorum…
