ABD’de istihdam verisi kötü çıktı. Fakat likidite ihtiyaçlı global piyasa ABD istihdam verisinin kötü çıkmasına rağmen bu veriye sevindi. Sebebi ise ABD’nin bol likidite politikası devam edecekti. Bu durum karşısında gelişmekte olan ülke paraları dolar karşısında kısmi düşüş yaşadı. Faizlerde gevşeme görüldü.
Yukarıda bahsettiğim durum yaşanırken KKTC devlet planlama örgütü Eylül ayı enflasyon rakamını açıklandı. Eylül 2015 ayı enflasyon rakamı % 2,96 olarak resmi açıklama yapıldı. Hata sapma oranını ben % 0,2 olarak düşündüğüm için aslında enflasyonumuz % 3,76’dır. Döviz artışının ekonominin her tarafını sarstığını görüyoruz. Çünkü dövizin eylül ayındaki aylık artışı % 4 civarlarında. Aralık 2014 ayına göre % 32 artış yaşandı. İlk defa altın artışını da vermem gerekiyorsa altın yılbaşından Eylül ayı sonuna göre % 24 arttı. Bu durumda döviz en fazla getiriyi sağlayan yatırım aracı oldu.
Dolar fiyatlanmasının yüksek olduğu zamanlarda başka herhangi bir yatırım aracının doların üzerinde prim yapması mümkün olmuyor. Dolar buna izin vermiyor. Çünkü özellikle yatırımcılar doları çok seviyor.
Dövizdeki artış döviz borcu olan özel sektörü de negatif yönde etkiledi. KKTC Merkez Bankası verilerine baktığımızda toplam özel kesim borçlarının yarıya yakını döviz borcu. Özellikle şirketlerin borçları daha çok döviz cinsinden. Döviz kurunun yükselmesinden dolayı özel kesimin borç geri ödeme kapasitesini zorlarken yükünü de doğal olarak artırıyor. Bilançolar ise kur farkından dolayı zarar yazıyor. Bu durumda özel kesimin öz kaynağı azalıyor. Bu ise şirketlerin sermayelerinin erimesine yol açarken şirketleri batma noktasına getiriyor.
Kur artışı en büyük hasarı borçlu özel sektör şirketlerine veriyor. Bu durum şuanda bilançolara negatif yönde yansımış bile. Yıl sonu bilançolarında bu olumsuzluğu göreceğiz.
Eylül ayı enflasyon rakamlarından da görüleceği gibi kurlarda ki artış enflasyonu da azdırmış durumda. Yıl sonu enflasyonu % 12 civarlarına oturmuş bile. İthalata dayalı bir ekonomimiz olduğu için kur artışı bizi negatif yönde çok fazla etkiliyor ve maliyet enflasyonu oluyor. Bu enflasyon yine kur artışıyla ilgili.
Bu yıl yine fakirleştik. Hükümet alması gereken önlemleri almaktan aciz kalmış. Bizim ise yazmaktan ve söylemekten başka yapacak bir şeyimiz yok.
