Kredi kartları (plastik money) nakit paraya alternatif bir ödeme aracıdır.
Kredi kartı kullanarak alış-veriş yapanlar, kartı veren bankaya borçlanmaktadırlar. Ödeme tarihinde ödenmeyen borca banka günlük olarak gecikme faizi uygular.
Kayıt dışı ekonomiden kayıtlı ekonomiye geçisi hızlandıran çok önemli bir araç olan kredi kartları bilinçli kullanıldığı takdirde tüketiciye önemli bir kaynak sağlayıcıdır. KKTC’ye Türkiye Cumhuriyeti kaynaklı gelen kredi kartları TC’de ilk kez 1968’de Diners Clup ile kullanıma başlandı. Kredi kartları ödeme aracı olmakla birlikte kullanıldığı bankaya borçlanma ve kısa vadeli harcama finansmanı sağladığı için, gerek kullanıcının gerekse kartı veren finansman müessesesinin haklarını korumak ve bu konuda düzenin sağlanması için yasal düzenlemelerin olması şarttır. Türkiye Cumhuriyetin’de dört kez günün şartlarına göre düzenlenen kredi kartları ve banka kartları yasası benimde birkaç kez eleştirime sebep olan KKTC’de yasal düzenleme olmaması hayati bir eksiklik olarak karşımıza çıkmıştır. Ülkemizde kredi kartı kullanımı 1990’lı yıllarda başlamış yaygın olarak kullanımı 2000’li yıllarda olmuştur. Bugün itibariyle KKTC’de kredi kartı borçları 400 milyon Türk Lirasına ulaşmıştır. Böyle yoğun talebi olan bir sistemin yasal düzenlemeden yoksun olması bu konunun ne kadar ihmal edildiğinin göstergesidir. Bu eksiklik yasal süreci olumsuz etkilerken tüketiciyi de büyük oranda olumsuz etkilemektedir. Yakında yasallaşacak olan kredi kartları ve banka kartları yasası geç dahi olsa KKTC’de önemli bir eksikliği giderecek bir düzenlemeye sahip olacaktır. Hem tüketici yani kartı kullanan korunacak hem de kartı temin eden banka korunacak. Yani yasallaşacak olan taslak çok önemli maddeleri içermekte olup bu konuda oldukça deneyim sahibi olan Türkiye Cumhuriyeti’nde ki yasanın bire bir benzeridir. Kredi Kartları ve Banka Kartları Yasa’sının konu ile ilgili bazı özet düzenlemelerine bir göz atmak istiyorum;
• Kredi kartlarına bankalarca şu an alınan aidatlar kalkacak,
• Tüketiciye sunulacak limit aylık gelirin (ilk kez kart alacaklar için) 2 katından fazla sonra ise 4 katından fazla olmayacak. Tüketiciyi koruyacak bir unsur.
• Kullanıcı talep etmediği taktirde banka limit artırımında bulunamayacak.
• Bileşik faiz uygulaması kalkacak. Faizler merkez bankası tarafından hesaplanacak.
• Şu anda kartlara bankalarca uygulanan keyfi faizlere son verilecek. Faiz uygulamaları Reeskont Faizleri baz alınarak belirlenecek.
• Bankalar yükümlülüklerini yerine getirecek. Yükümlülüklerini zamanında yerine getirmeyen bankalara da ceza uygulanabilecek.
• Taksit miktarları keyfi uygulanamayacak.
Getirilen yeni düzenlemeyle bilinçsiz fakat çağdaş uygulamadan yararlanacak olan kart kullanıcılarının borç batağına sürüklenmeleri önlenmiş olacak. Tüketici ciddi anlamda kartı veren finans kuruluşu tarafından onlara da yükümlülük getirerek korunacak. Hepimize hayırlı olsun.
