FED ile yatıyor FED ile kalkıyoruz. Bugün yine FED ile kalktık. Geçen hafta FED (Amerikan Merkez Bankası) bir süre sonra parasal genişlemeyi durduracak diye tutanak yayınlamıştı. Bu tutanaktan sonra parasal genişlemeden fayda sağlayan finans piyasaları ciddi bir sarsıntıya girdi. Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomilerden global anlamda sermaye çıkışları yaşandı. Bu ülkelerin paraları ciddi anlamda değer yitirdi. İyi gitmeyen ekonomik büyüme negatif etkilendi. Daha sonra FED bu kararından yani parasal genişlemeyi durdurma kararından vazgeçti. Bu ise geçici bir rahatlık yarattı.
FED’in açıklamalarından sonra ABD ekonomisinde de bazı olumsuz gelişmeler oldu ve faizler özellikle konut kredisi faizleri yükseldi. Ekonomik büyüme yavaşladı. İşte bu yüzden parasal gevşemenin yavaşlatılmasının ertelemesi gündem oldu.
Amerikan Merkez Bankası’nın politikalarına göre piyasalarda meydana gelen çalkantılar 13 yıldır gelişmekte olan ekonomilerde yaşanan bol para ve rahat döneminde artık sonuna gelindiğini tartışmaya başladı. Bu dönemde gelişmekte olan ülkeler bol paradan dolayı büyük ölçüde yararlandılar.
Fakat içinde bulunduğumuz dönemde gelişmekte olan ekonomiler olumsuz etki altındadırlar. Küresel sermaye gelişmekte olan ülkelerin gelişmiş ülkelerden daha az riskli olduğunu anlayınca kendisine yine yön bulmaya çalışacak; Çünkü gelişmekte olan ekonomiler göreli ekonomik büyüme potansiyeline sahiptirler. Geçmişte de böyle olmuştu. Şu anda gelişmekte olan ekonomilerde büyüme yavaşlasa da ekonomik büyüme her zaman gelişmiş ekonomilerden daha fazla olur. Dolayısıyla gelişmekte olan ekonomiler her zaman daha avantajlıdır.
Şu anda global faizlerde yükselme gözlemlenmekte zaman zaman belirsizlik yaşansa da bu dalgalanarak uzun süre devam eder. FED ( Amerikan Merkez Bankası) parasal genişlemeyi yavaşlatır, sonra durdurur daha sonra sıkılaştırır bunlar hep gündem olacak. Dolayısıyla faizlerin yukarıya çıkmasından etkilenecek olan ülkeler borçlu ülkeler olacak. Bu ülkeler daha çok Avrupa ülkeleri. Avrupa Birliği ülkelerinin geçen yıl itibariyle kamu borçlarının milli gelirlerine oranın ortalama yüzde 84 olduğu daha önce açıklanmıştı. Dolayısıyla faizlerin yükselmesi ek fatura yaratır yani kamu borcu yükselir. 1980’li yıllarda buna benzer bir durum yaşanmıştı. Latin Amerika borç krizine girmişti neden? Amerika’da enflasyon düşmüş küresel faizler yükselmişti. Şu anda benzer bir risk Avrupa için söz konusu. Çünkü gelişmekte olan ekonomilerin kamu borçluluğu düşük düzeyde.
FED politikalarında oynuyor bu durumda Avrupa endişeli aynı zamanda küresel piyasalardaki olumsuzluklar Türkiye’yi de ürkütüyor. Türkiye’de ve de KKTC’de reel ekonomi küresel oynaklıktan dolayı ciddi bir fiyat ödüyor. Çünkü oynak olan kurlar neticesinde birçok ihtiyaç alımı beklenmeye alındı. Yatırım yapacak sermaye sahipleri de beklemeye girdi.
FED piyasalarda çok kötü bir rol üstlenip, oynuyor ileriye dönük hiçbir yön gösteremiyor.
