Mülkiyet sorunlarının yeniden tartışılmaya başlandığı bu dönemde , herkes kendi çıkarlarına göre yorum yapıyor.
Çoğu insan da araştırma yapmadan konuşmaya veya halkı yanıltacak açıklama yapmaya yöneliyor.
Oysa 2004’tte referanduma sunulan ANNAN PLANINDA mülkiyet konusunun formüle ediş şekli, gelecekte bir çözümde esas alınacak çatıyı anlamamıza hızmet eden bir BELGE olarak karşımızda duruyor.
Bugünkü yazımızda, ANNAN PLANINDAKİ MÜLKİYET belgesini yayınlamayı doğru görüyorum. Herkes, yorum yapmadan önce, bu belgenin özetini okumalıdır.
“MÜLKİYET Planda, taşınmaz mallara ilişkin talepleri Kuruluş Anlaşması’nda yer alan kriterlere göre değerlendirmek üzere bağımsız ve tarafsız bir Mülkiyet Kurulu’nun oluşturulacağı, mülkiyet haklarının ne şekilde kullanılabileceğinin, etkilenen malın bulunduğu yere göre olacağı kaydedildi.
Plana göre, toprak ayarlamasına tabi bölgelerin şimdiki sakinlerinin haklarını ve menfaatlerini korumak için özel düzenlemeler yapılacak. Yeni düzenlemeler arasında şunlar bulunuyor: Yeniden yerleştirilecek olan kişilerin hane halkı olarak kaydı yapılacak. Topluluk halinde yaşayan kişiler topluluk olarak yeniden yerleştirilmeyi talep edebilecek.
Yeterli maddi imkana sahip kişiler, ilgili bölgenin idaresinin devri için anlaşılmış tarihten en geç bir ay önce malı boşaltacak. Yeterli maddi imkana sahip olmayan kişilere, alternatif konut belirlendikten sonra, yeniden yerleştirme için 3 aydan az olmayan bir ihbar süresi verilecek.
Küçük çocukları, yaşlı bireyleri ve sakat bireyleri olan aileler için özel tedbirler alınacak.
İADE VE TAZMİNAT Plandaki Mülkiyet Haklarının Kullanılması başlığı altında da şunlar kaydedildi: Hakların iadesi: Tasarrufu kaybeden mal sahibine, mal üzerinde etkin denetim kullanabilmesini sağlayacak şekilde, kendi amaçları için kullanım da dahil olmak üzere malın yasal ve fiziksel tasarrufunu vermek suretiyle haklarının yeniden kazandırılması.
Tazminat: Herhangi bir tasarrufu kaybeden mal sahibi tam ve etkin tazminat talep edebilecek. Tazminat almayı seçen veya mallarına ilişkin hakları mülkiyet düzenlemeleri altında iade edilmeyen tasarrufu kaybeden mal sahipleri tam ve etkin tazminat alabilecek.
Tazminatın düzeyi ve ödenme biçimi: Tazminatın düzeyi, Mülkiyet Kurulu tarafından uluslararası standartlara göre belirlenecek ve tasarrufun kaybedildiği zamanki değerin kıyaslanabilir yerlerdeki gayrı menkul değerlerindeki artışa göre ayarlanması temelinde hesaplanacak.
Tazminat, etkilenen malın Mülkiyet Kurulu’na devredilmesi karşılığında Tazminat Fonu’ndan hazırlanan tazminat bonoları şeklinde ödenecek.
HAKLARIN İADESİ ÜZERİNDEKİ KISITLAMALAR Herhangi bir kurucu devletteki toplam toprak alanının ve konut sayısının en çok yüzde 10’una ve herhangi bir belediye veya köydeki toplam alanın ve konut sayısının en çok yüzde 20’sine ilişkin tasarruf hakları, diğer kurucu devletten gelen kişilere iade edilecek.
Planda, büyükten küçüğe olmak üzere yaş sırasına göre öncelik tanınarak uygun talep sahiplerine haklarının iade edileceği, ancak bu kısıtlamaların 1974’te çoğunlukla Marunilerinyaşadığı köyler ve Karpaz bölgesindeki Dipkarpaz, Yeni Erenköy, Sipahi ve Adaçayköyleri için geçerli olmayacağı belirtildi.”
İnsanların konuşurken mümkün olanı anlamalarında söz konusu belgenin yardımcı olacağını düşünüyorum.
Bu belgede, aradan geçen yılların da etkisiyle kullanıcı leyhine iyileştirmelere yöneleceği de benzer vakalarda izlenen yollara bakılarak söylenebilir.
