2025 yılı bütçesiyle birlikte 1 Ocak 2025 tarihinde geçerli olmak üzere birçok vergi ve harçlar önemli oranda artırılarak yürürlülüğe girdi. Bunun yanında 2025 yılı bol keseden arttırılan hiç gereksiz ve de halka fayda sağlamayan bir takım bütçe harcama kalemlerinin yaratacağı rekor düzeyde bütçe açığını kapatabilmek için haklı veya haksız resen vergilerle halkın küçük iş insanın , küçük esnafın kısaca vergi mükellefi olan herkesin dil ucundan yüksek meblağlarla üstüne saldırıldı hem de 7 sene geriye dönük.
Vergi memurları her şeyden önce takdir edilen resen vergilerinin izahatını veremez durumdadırlar maalesef. Bu durum toplumda güvensizliği de beraberinde getiriyor ve vergi bilincinin gelişmesine de engel teşkil ediyor.
Arttırılan vergi ve harçların enflasyon üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkileri de dikkatle incelenmelidir. Harç ve vergi artışlarının enflasyonla mücadele üzerindeki etkileri ekonomik olarak ele alınmalıdır. Vergilerle ilgili yapılan resen takdirler ve artışlar devletin bütçe açığını finanse etmek gayesi taşır. Yani aslında devlet küçük esnafa, vergi mükellefine diyor ki “Biz bu yıl bütçe açığı yaratacağız bizde sizden bunu finanse etmek için zorla para isteriz”. Bunun başka bir açıklaması yok.
Enflasyonist bir ortamda devlet artan makul harcamalarını finanse etmek için vergi ve harçları yükseltmek zorunda kalabilir. Kamu maliyesini daha sürdürülebilir hale getirebilir. Ancak bu artışlar direk fiyatlara yansır ve doğrudan tüketici enflasyonunu artırır, hane halkının harcanabilir gelirini azaltarak tüketim talebini baskılar ve hane halkı borçlanmak zorunda kalır.
Şirketlerin maliyetlerini de artırır bu da arz yönlü enflasyonu artırır, fiyatlar yükselir. Harç ve vergi artışları enflasyon üzerinde çift yönlüdür. Dolayısıyla kendi enflasyonumuzu kontrol altına alabilmek için maliye politikalarımızın önemi büyüktür.
Vergi artışları KKTC ekonomisinde önemli mali ve ekonomik sonuçlar yaratır. Kısa vadede tüketici fiyatları artar enflasyonist baskı doğurur. Dolayısıyla vergi politikalarının diğer ekonomik araçlarla uyumlu bir şekilde yürütülmesi sürecin başarısı için büyük önem arz eder.
KKTC 2024 yılını resmi rakamlara göre %53.29 enflasyonla kapattı. Elbette hissedilir enflasyon bu değildi. Türkiye %44.38 ile kapattı. Aynı para birimini kullandığımız için mukayese ediyorum. Bu durumda kendimizin yarattığımız ek bir enflasyonumuz var resmi olarak %9 ama gayri resmi ve hissedilen %15-20 oranıdır. İşte kendi enflasyonumuzu düşünebilmek için diğer mali politikaların yanında vergi politikaları da en büyük öneme sahiptir.
