2021 Yılının ilk makalesinde biraz teorik olacak fakat kapitalist ekonomi modelinde doğru olduğuna inandığım bir hipotezi ortaya koymaya çalışacağım. Nedir hipotezimiz? Hipotezimiz şu; enflasyonla işsizlik arasındaki ilişkinin ters yönlü olduğu yani enflasyonun yüksekten düşmeye başlaması halinde işsizliğin düşükten yükselmeye başlaması. Cansız talep (düşük talep) işsizliği artırır. Cansız talep üretimde azalmalar yaratır. Bu ise işsizliği körükler. Canlı talep olması halinde talebi karşılayabilmek için üretimin artırılması gerekir. Bunun ise işçi talebi yaratacağı gerçeği ile işsizlikte azalmalara yol açar. Talebin yükselmesi sonucunda eğer arz kısa sürede talebi karşılayamazsa enflasyon artmaya başlar. Artan talebi karşılayabilmek için üretimde artışlar başlar. Üretim artışı istihdam artışına, yani işsizlikte azalmaya yol açar. Böylece enflasyon yükselirken işsizlik oranı aşağılara gelir.
Bir süre sonra ekonomi politikaları sonucu talepte daralmalar başlar. Ya vergiler artar. Ya kamu harcamaları azalır. Neden? Çünkü hükümet enflasyonu sorun yapar ve düşürmek için politika değişikliğine başvurur. İşte o zamanda enflasyon düşer, talep azalır üretim düşer bu durumda da işsizlik artar. Geri kalmış ekonomilerde bu hipotez uyumsuz olmakla birlikte gelişmiş ekonomilerde enflasyon ile işsizlik arasındaki kısmi uyum vardır.
Ekonomi bilimi sosyal bir bilimdir. İçinde krizleri barındırdığı gibi duyguları da barındırıyor. Düşüncelerden etkileniyor. Egemen ideolojilerden etkileniyor. İnsanların farklı yapılarından etkileniyor. Küresel krizler çıkıyor. Krizler mevcut yapıları değiştiriyor.
Geçmişte her ekonomi kendi içinde şekil alırdı. Fakat sermayelerin taşınabilir olması ekonomik yapıların değişmesine yol açtı ve artık ülkeler kendi ekonomilerini küresel ekonomik yapıya göre biçimlendirmeye başladılar. Ekonomiler birbirlerinden etkilenirken tüm yapı finansal olarak tek bir piyasa haline gelmiş durumda. Önceki makalelerimde belirtmiştim. ABD para basıyor fakat ABD Doları yeteri kadar değer kaybetmiyor. ABD’de enflasyon olmuyor. Çünkü ABD Doları rezerve para ABD para basınca bu basılan paraların büyük çoğunluğu yüksek getiri almak için başka ülkelere yatırıma gidiyor. Bu nedenle ABD ‘de enflasyon oluşmuyor, işsizlik ise düşüyor. Diğer taraftan gelişmemiş ekonomiler ABD’nin bastığı dolarları alabilmek için yüksek getiri veriyor. Bunun sonucu olarak da bu ülkelerde enflasyonla işsizlik arasındaki ilişki sekteye uğruyor. Türkiye Cumhuriyeti bu hipoteze büyük bir örnek
Faydalanılan kaynak: Phılıp Eğrisi Hipotezi
