Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’ndaki İçişleri Bakanlığı bütçesi üzerine görüşmeler sürüyor.
Bütçe üzerine söz alan CTP Milletvekili Sıla Usar, cezaevi ve orada yaşanan sorunlara değindi. Usar, “Cezaevinde insan hakları ihlalleri yaşanıyor. Yapılması gerekenler, alınması gereken önlemler var ama her şeyden önce bu sorunları kabul etmeliyiz, sorunları ancak böyle çözebiliriz, kabul ederek…” dedi.
Cezaevindeki cinsel istismar ve taciz konusuyla da yüzleşilmesi gerektiğini belirten Usar, “Şiddetin önüne geçmek için gardiyanların sayısını artırmalıyız. Eğitim de önemli” şeklinde konuştu.
Usar, cezaevi çalışanları ve mahkumlar arasında iletişim olmasının çok önemli olduğunu, iyi bir iletişimin yolunun da eğitimden geçtiğini söyledi.
Usar, İçişleri Bakanlığı’nın insan hakları ihlallerinin önlenmesi konusunda Avrupa Birliği Koordinasyon Merkezi ile iletişime geçebileceğini, bunun bütçe de gerektirmediğini belirtti.
Cezaevinde disiplin ve güvenlik, firar, salgınlar gibi birçok sorun olduğunu dile getiren Usar, “Daha büyük cezaevine geçmek sorunları çözmeyecek. Personelin güçlendirilmesi ve eğitim alması önemli.” dedi.
Usar, mahkumların faaliyet alanlarının genişletilmesi gerektiğini söyledi.
Beklenmedik ölümlerin, firarların araştırılması ve kamuoyu ile paylaşılması gerektiğini belirten Usar salgınlar için tedbir alınmasının ve taramaların önemli olduğunu vurguladı.
ŞAHALİ
CTP Milletvekili Erkut Şahali de konuşmasında, giriş ve çıkışların, doğumların kayıt altına alındığını, ölümler konusunda merkezi veri tabanı olmasa da ülke nüfusunun kaç olduğunun söylenebilmesi gerektiğini söyledi. Şahali, “Nüfusun muğlak kaldığı her gün plan ve programlamanın ıskalama ihtimali çok yüksek” dedi.
Nüfusla ilgili “Kalabalığız”, “150 bin-250 bin” gibi açıklamalara işaret eden Şahali, ülkedeki yurttaşlık politikasına da değindi. Şahali, yurttaşlık konusunda gizliliğe gerek olmadığını belirterek, bakandan bu konuda ilerici bir adım beklediklerini söyledi.
Belediyeler konusunda pek çok bilginin havada uçtuğunu, bazılarının doğru bazılarının spekülatif olduğunu belirten Şahali, “Çıkmaz çok derin. Belediyelerin mali yapısı kırılgan” dedi.
Belli başlı belediyelerde mali kaynak miktarı arttıkça popülist yaklaşımların da arttığını ifade eden Şahali, “Belediyelerin batmasına sebep olan zafiyet bu; isabetsiz istihdam” şeklinde konuştu.
Şahali, “Belediyelerin mali açıdan güçlü olması, çalışanların gelecek kaygısı olmadan çalışması vatandaşa verilecek hizmet için önemli. Belediyelerin özerk yapısı da hırpalanmamalı” dedi.
Yeni bir Yurttaşlık Yasası’na ihtiyaç olduğunu belirten Şahali, “Hükümetin bu yasayı geçirme ihtimal yok denecek kadar az. Bir başka bahar beklenecek. Kaybeden Kıbrıs Türk halkı olacak, KKTC olacak. Çektiğiniz yere sünen, iyi ellerde iyi, kötü ellerde hoyratça kullanılan bir yasamız var” şeklinde konuştu.
Mağusa-Yeni Boğaziçi- İskele İmar Planı’na da değinen Şahali, “Ya imar planındaki son durum yayınlanır ve dinamik süreç yürütülür, ya da emirname ile süreç donma noktasına taşınır ancak bunca tartışmadan sonra Fasıl 96’ya dönmek mümkün değil. Buralarda emirname ile yaşamak da mümkün değil. Fasıl 96’ya dönüş UBP tarafından tercih gibi yansıtılıyor. Bu katliamın başlangıcı olur” şeklinde konuştu.
Bakanlığın faaliyet raporunda yer alan vizyonun 2020’de karşılanamayacağını söyleyen Şahali, “Kör dövüşü devam edecek. İçişleri Bakanı vatandaşa elektronik olarak yaklaşırken hizmetten uzaklaşacak” dedi.
Yeni cezaevi konusunda da konuşan Şahali, burada idari zafiyet oluşmaması için çabuk davranılması gerektiğini kaydetti.
Tarımsal rezerv arazilerinin kiralanması konusuna değinen Erkut Şahali, bu arazilerin kiralanırken hangi kriterlerin dikkate alındığını sordu. Şahali, “Kiralama işlemleri sübjektif olarak yapılıyor” dedi.
Başbakan Ersin Tatar ve Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Kudret Özersay’ın Ankara ziyaretiyle ilgili kafalarda sorular olduğunu da belirten Şahali, “Nisap sorunu yaşayan bir hükümet var. Genel Kurulu bizim desteğimizle açtınız. Bütçe görüşmeleri olduğu davet edilene söylenebilirdi ve bu görüşme dört gün sonraya aktarılabilirdi. Demek ki beklemeyecek kadar önemli bir konuydu. Hayırlara verilse olsun. Geldiklerinde bunu öğrenmiş olacağız” şeklinde konuştu.
HAMZAOĞULLARI
CTP Milletvekili Biray Hamzaoğulları da Yeni Erenköy Bucağı Kaymakamlık binasının 5 yıldır 2’nci ihaleyi beklediğini, binanın atıl durumda kaldığını söyledi. Hamzaoğulları,“Süreç hangi aşamada bütün belgelerle bunu talep ediyorum” dedi.
Ülkede 15 bin atıl konut olduğunu söyleyen Hamzaoğulları, bu binalarla ilgili bakandan bilgi talep etti.
Dağıtılan sosyal konut arazilerinin ne kadar olduğunu, kırsal kesim arsalarının alt yapılarının ne durumda olduğunu soran Hamzaoğulları, “2020 bütçesi ile kaç tane sosyal konut projesine elektrik bağlayacaksanız merak ediyorum” dedi.
Biray Hamzaoğulları, “Vatandaşlık Yasası’nı CTP kabul etmedi” gibi açıklamalar olduğunu söyledi, bunu eleştirdi.
Hamzaoğulları, “Biz hükümetten gideli 6 ay oldu? Bu yasa nerde kayboldu, virajları alamadı mı?” ifadelerine yer verdi.
CTP Milletvekili Biray Hamzaoğulları, hükümetin uzun soluklu olamayacağını kaydederek, Cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde ya da sonrasında hükümetin bozulacağı görüşünü dile getirdi.
CANDAN
CTP Milletvekili Armağan Candan da bölgede nüfusun, özellikle de öğrenci nüfusunun arttığını belirtti. Candan, bununla paralel olarak inşaat sayısında da artış olduğunu, kentte çarpık bir yapılaşmanın başladığını söyledi.
Candan, Güzelyurt’a ilişkin bir imar planı olup olmadığını sordu. Lefke’nin ilçe olduğunu anımsatan Armağan Candan, Lefke halkının talepleri olduğunu, ilçedeki çalışmaların ne durumunda olduğunu öğrenmek istediğini belirtti.
Bölgede hayat bulacak sosyal konut projesinin gençlere faydalı olacağını söyleyen Candan, genç nüfusun burada tutulmasının önemli olduğunu dile getirdi.
Candan, vatandaşlık, imar planı gibi birçok alanda sorun olduğunu ancak Güzelyurt ve Lefke’deki sorunlara değinmek istediğini söyledi, köylerindeki sorunlara tek tek değindi, kırsal kesim arazileri ile ilgili sıkıntıları anlattı.
CTP Milletvekili Salahi Şahiner konuşmasında, yerel yönetimlerden alınan hizmetin çağın gerisinde kaldığını belirtti. Şahiner, “Belediyelerde ciddi işlere imza atmalıyız” dedi.
Lefke bölgesi için kanalizasyon ağı oluşturulması gerektiğini ama belediyenin mali yapısının buna yeterli olmadığını kaydeden Şahiner, öngörülen belediyeler reformunda belediyeler için yatırım fonu oluşturulması gerektiğini söyledi.
Belediyeler Reformu’nun imar planı gibi olmamasını, kavgasız, dövüşsüz geçirilmesini dileyen Şahiner, kırsal kesim arazileri konusunda da konuştu.
Kırsal kesim arazilerinin gençler için önemli olduğunu söyleyen Şahiner, “Yöntem ne olacaksa, kırsal kesim arazisi ya da sosyal konut… Hızlı davranılmalı” dedi.
Nüfusun önemli bir başlık olduğunu dile getiren Şahiner, “Nüfusu bilmememiz rahatsız edici boyuta ulaştı. Nüfus sayımı yapılması önemli. Hükümetin bu konudaki tavrını da öğrenmek istiyoruz” dedi.
Kaymakamlıklarla ilgili de konuşan Şahiner, dere yataklarının temizlenmesi konusunda bütçede kaynak göremediğini söyledi, “Dere ıslahı konusunda bizi 2020’de nasıl bir yıl bekliyor?” diye sordu.
ARIKLI
YDP Genel Başkanı Erhan Arıklı ikinci kez İçişleri Bakanlığı bütçesi üzerine söz aldı ve Taşınmaz Mal Komisyonu’na bütçede kaynak ayrılmadığı eleştirisinde bulundu. Arıklı, “Bu konuda üzerimize düşen adımları atmalıyız. 6 yıldır bekleyen yüzlerce kişi var” dedi.
Arıklı, gelmiş geçmiş hükümetlerin Türkiye ile bu konuda anlaşmadığını, burasının tıkandığını ve komisyona kaynak gelmediğini, tazminatların ödenemediğini dile getirdi.
Komisyonda 6 bin 639 dosya olduğunu, bunların 970 tanesinin dostane şekilde sonuçlandırıldığını, 33 dosyanın da hukuk yoluyla çözüldüğünü belirten Arıklı, tazminat rakamlarına da değindi.
Erhan Arıklı, Maraş’taki mülkünü satmak isteyen 280 kişinin komisyona başvuru yaptığını da söyledi.
Arıklı, komisyona genel olarak müracaatta bulunan kişilerin çok büyük çoğunluğunun tazminat talep ettiğini de dile getirdi.
Reform denince akla belediye sayısının azaltılması ve birleştirilmesi geldiğini dile getiren Erhan Arıklı, “İki batık belediyeyi birleştirmek matematik kurallarına aykırı. Çare belediyelerin sayısını azaltmak değil” dedi.
“Genel Kurulda bütçe dışında konuşmalar yapılıyor” açıklamalarını da eleştiren Arıklı, “Komiteden geçen rakam burada oylanıyor. Bu nedenle rakamları değil, icraatları konuşuyoruz” dedi.
DENKTAŞ
DP Milletvekili Serdar Denktaş da Meclis’e ilk girdiği dönemde İçişleri, Köy İşleri ve Çevre Bakanlığı yaptığını söyleyerek, o döneme ait bir anılarını paylaştı.
Yabancıların mal alımı için tabi tutulduğu güvenlik soruşturmasını eleştiren Denktaş, “Bu yaklaşım, vakit alan ve mal satın alan kişiyi iten bir yaklaşım. Bu konuşulmalı. Nerelerde yabancılara mal satılamaz bu konuda harita çıkarılmalı. Harita Dairesi bu konuda harekete geçmeli” dedi.
Mal alanların bürokratik işlemlerinin uzun olduğunu da söyleyen Denktaş, yapılması gerekenleri sıraladı ve Emlakçılık Yasası’nın hazırlanması gerektiğini söyledi. Denktaş, “Bu 2004’ten beri talep ettiğimiz bir yasa ama ranta dokunduğu için her türlü muhalefetle karşılaşıyor” şeklinde konuştu.
İçişleri Bakanı’nın yetki devretmemesinin önemli bir sorun olduğunu söyleyen Serdar Denktaş, “Eli açık davranmazsınız işler yürümez” dedi.
Denktaş, 30 yıldır burada yaşayan insanlara ‘siz kaçaksınız’ dendiğini, erkek olan bu kişilerin Türkiye’de asker kaçağı durumuna düştüğünü da dile getirdi.
Serdar Denktaş, “Bu konu yasa ve tüzüklerle ele alınmalı. Kaçak olanların affı, kaydı, ülkede rahatça yaşaması sağlanmalı. Ancak bundan sonrasını sıkı şekilde kontrol etmek zorundayız” şeklinde konuştu.
