35 yıl önce 175 mahkûma göre inşa edilen Merkezi Cezaevi, artan suç ve suçlulara yetmiyor. Cezaevinin fiziki koşulları hem gardiyanları hem de mahkûmları isyan ettirdi.
İKİ KATINDAN FAZLA: Cezaevinde gün itibarı ile kapasitenin iki katından 73 fazla yani 422 mahkûm veya tutuklu bulunuyor. Çoğunluğu ise 228 kişi ile KKTC vatandaşları oluşturuyor. Mahkûm ve tutukluların 127’si Türkiye, 67’si ise üçüncü uyruklu
TECAVÜZCÜLER BİR ARADA: Cezaevinde hatırı sayılı sayıda 18 yaş altı mahkûm ve tutuklu da yer alıyor. Cezaevi koşulları nedeniyle çocuk mahkûmlar, tecavüzcüler ve katillerle aynı koğuşları paylaşıyor
Devrim DEMİR
Artan suç ve suçlular nedeniyle 175 mahkuma göre yapılan cezaevinde, bugün yapılan palyatif düzenlemelerle 422 hükümlü veya tutuklu kalıyor. Merkezi Cezaevi, mahkûmların yaşam şartlarını her geçen gün biraz daha zorluyor.
Merkezi Cezaevinde artan sayı ile birlikte hem gardiyanlar hem de mahkûmlar sıkıntılı günler geçiriyor.
Mahkûm sayısının artması ile ranza sistemine geçen Cezaevi yönetimi, yeni cezaevinin şart olduğuna dikkati çekti.
Cezaevinin ilk yapıldığı yıllarda gardiyanların kullandığı 8 metrekarelik odayı bile bugün, cezaevindeki yoğunluk sebebiyle mahkûmlar kullanmak zorunda.
Mahkûmların ceza aldıktan sonra kalmaları için sağlanan yerler, insan onuruna özel yaşama saygı gösterecek biçimde değil.
Yemekhanelerinden, yatakhaneye, televizyon izledikleri oda dâhil yaşam koşullarına uygun olmayan bina içerisinde yaşayan mahkûmlar, dert küpü.
Bina eski, mahkûmlar sıkıntıda
Merkezi Cezaevi’nde Temmuz ayı itibarı ile 422’ye aşkın mahkûm ve tutuklu bulunmakta. Mahkumların en büyük derdi ceza evinin hijyen koşullarının yetersiz olması.
Aşırı yoğunluk nedeniyle, ranza sistemine geçen cezaevi yönetimi, yapılan takviye ve yeniliklere rağmen sıkıntıları çözemiyor. 7 ve 8 metrekarelik odalarda 8-10 kişi kalıyor.
Mahkûmlar çoğu zaman nefes almakta zorluk çekerken, odaların küçük ve dar oluşu sağlığı tehdit ediyor.
İnsani koşullardan yoksun
Banyo ve tuvaletleri ne kadar ek takviye ile yenilenmeye çalışılsa da, binanın eski oluşu izin vermiyor.
Mahkûm ve tutukluların kullanmakta olduğu tuvaletler ve duşlar içler acısı durumda.
Lağım kokusu içinde banyo yapan mahkûmların en büyük şikâyeti tuvaletlerin artık kullanılmayacak kadar kötü durumda olması. Cezaevinde mahkûmların yaşadığı koşullar tam insani koşullardan çok uzakta.
Çamaşırlarını da banyo yaptıkları yerde yıkamak zorunda kalan mahkûmlar, çamaşırlarını ya hava aldıkları 10 metrekarelik alanda veya yattıkları oda da kurutmak zorunda.
Hükümlü tutuklu ayrımı yapılamıyor
Cezaevinde suçların çeşitliliğine göre mahkûmlar ayrı ayrı koşul yetersizliği nedeniyle ayrılamıyor. Cinayet işleyen bir mahkûmla, mazbata borcundan cezaevine giren mahkûm aynı odada kalıyor.
Çocuk suçluların da durumu farklı değil. Cezaevinde farklı suçlardan yaşları 14 ve 17 arasında değişen, 18 yaş altı çocuk mahkûm bulunuyor.
Çocuk mahkûmlar, kötü alışkanlıklardan kurtulmak bir yana, tecavüzcüler- katiller ile bir arada, anılarını dinleyerek büyüyor.
Sayı azalacağına her geçen gün artıyor
Merkezi Cezaevi’ndeki 18’i bayan, ağır cezalı 204 mahkûm, hafif cezalı 68 mahkûm, 150 hükümsüz tutuklu bulunuyor. Ayda en az bir kez toplanan şartlı tahliyeden yararlananlar olsa da artan suçlar nedeniyle cezaevi hızla doluyor.
Yarısından çoğu KKTC vatandaşı
Merkezi Cezaevinde bulunan 422 tutuklu uyruklara göre ayrıldığında KKTC vatandaşlarının çoğunluk olması dikkat çekti.
31 Temmuz tarih itibarı ile Merkezi Cezaevi’nde 228 KKTC vatandaşı, 127 Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ve 67 yabancı uyruklu bulunmakta.
Ranza sistemine geçildi
Artan mahkûm sayısı nedeniyle ek bina yapılan cezaevinde,175 kişilik bina 207 kişiye göre büyütüldü. Hızla artış gösteren suçlarla cezaevindeki sayı artmaya devam ederken cezaevi yönetimi, tutukluların bulunduğu odalardaki yatakları ranza sistemine geçirdi. Merkezi Cezaevinin bugünkü kapasitesi 427 olurken, toplam tutuklu sayısı 422.
Yeni cezaevi için ihale tamam
Yeni Merkezi Cezaevi için ihaleye Ankara’da çıkıldı. İhaleyi Türkiye’deki bir firma kazandı, inşaat çalışmaları için önümüzdeki hafta başlaması bekleniyor. İhaleyi alan Türkiyeli firma, Kıbrıslı Türk Mütaahit firmalarından da taşeronluk hizmeti alacak.
Buna göre, 500’e kişiye kadar erkek kapalı, 100 kişiye kadar kadın kapalı, 65 kişiye kadar çocuk kapalı ve 100 kişiye kadar açık cezaevi inşa edilecek.
İdari blok, teknik merkez binası, “Ceza İnfaz Kurumu” İdari blok ile personeli tarafından kullanılacak birimlerdeki mobilya tefrişi ile hükümlü tutukların kullanacağı yatak ve dolapların temini, protokol kapsamında yapılacak.
Hükümlü ve tutukluların topluma kazandırılması ve suçun önüne geçilebilmesi hedefinde meslek edindirmeye yönelik atölye, eğitim, sosyal faaliyet ve spor tesisler inşa edilecek.
