Bertuğ TOPAL
Güney Kıbrıs ekonomisinde sorunlu kredilerin boyutu gittikçe tırmanıyor. Güney Kıbrıs’ta sorunlu kredi miktarı 27.31 milyar dolar iken Kuzey Kıbrıs’ta bu miktar 0.35 milyar dolar.
Rum tarafının ekonomik büyüklüğü ile KKTC’nin ekonomik büyüklüğü dikkate alındığında her iki kesimin de iç açıcı bir durumda olmadığı ortaya çıkıyor.
Yapılan araştırmalara göre Güney Kıbrıs ekonomisinin büyüklüğü ile KKTC ekonomisinin ekonomik büyüklüğü arasında karşılaştırılamayacak fark var. Büyüklük anlamında Rum tarafı, Türk tarafının
Sosyal medya üzerinde bulunan ve ekonomik verileri bünyesinde bulunduran “Sosyal Ekonomi” isimli sayfa, karşılaştırmalı ekonomik verileri paylaştı. Verilerle ilgili kaynak ise KKTC ve Kıbrıs Cumhuriyeti’nin resmi verileri.
Gayrı Safi Yurt İçi Hasıla bağlamında yaklaşık 4 buçuk katı daha büyük.
Hal böyle olunca ülkedeki vatandaşların ve devletlerin borcu da bu anlamda az kalıyor.
Gayrı Safi Yurt İçi Hasıla 4 buçuk katı
Verilere göre Rum tarafında Gayrı Safi Yurt İçi Hasıla 19.32 milyar Euro iken bu rakam Türk tarafında 4.64 milyar Euro civarlarında. Güney Kıbrıs’ın Gayrı Safi Yurt İçi HasılasıKuzey Kıbrıs’tan yaklaşık dört buçuk kat daha yüksek.
Kişi başı GSYİH iki katı
Güneyde kişi başına düşen Gayrı Safi Yurt İçi Hasıla oranı 27 bin 372 Euro iken bu rakam Türk tarafında oldukça düşük kalıyor. Güneydekinin neredeyse yarısı olan bu rakam Kuzeyde 13 bin 721 Euro olarak kayıtlara geçiyor.
Güneyde kamu borcu uçtu
Güney Kıbrıs’ın son yıllarda içerisinde bulunduğu ekonomik kriz nedeniyle kamu borçları da ciddi anlamda yükseliş göstermiş durumda. Güneyin kamu borcu ile kuzeyin kamu borcu karşılaştırıldığında kuzeyin çok az kalıyor.
Buna göre Rum tarafının kamu borcu 18.96 milyar Euro iken KKTC’nin kamu borcu ise sadece 5.49 milyar Euro.
Hane halkı borç rakamları da ürkütücü
Hane halkı borç rakamlarına bakıldığı zaman her iki taraf için de ürkütücü bir tablo ile karşı karşıya kalınıyor. Güneyde hane halkı borç rakamı 23.1 milyar Euro iken bu rakam Türk tarafında 1.21 milyar Euro olarak kayıtlara geçti.
Güneyin başı kredilerle dertte
KKTC’nin Güney Kıbrıs’a göre ekonomide tek avantajlı olduğu taraf sorunlu kredi borçlarında. Rum tarafına göre neredeyse sorunlu borç bulunmuyor. Rum tarafında ise ciddi bir sorunlu kredi krizi yaşanıyor.
Rum tarafında sorunlu kredi tutarı 27.31 milyar Euro iken bu rakam Türk tarafında sadece 0.35 milyar Euro.
2015 ve 2016’da vergiler nereye gitti
Sosyal medya Fecebook’ta Sosyal Ekonomi isimli site yapmış olduğu araştırma ile vatandaşların verdiği vergilerin hangi oranda nereye gittiğini hesapladı.
Hesaba göre 2016 Mayıs adına kadar devlete ödenen 100 TL’lik verginin 62 TL’si maaş ve ücretlere, 7 TL’si mal ve hizmet alımına, 2 TL’si sosyal güvenliğe, 20 kuruşu faiz giderlerine, 23 TL’si cari transferlere, 4 TL’si fon giderlerine, 1.40 TL’si yatırıma ve 10 kuruşu da döner sermaye giderine gitti.
Öte yandan Bütçe Dairesi verilerine dayandırılan tabloya göre 2015 yılında devlet elde ettiği her 100 TL için (TC yardım-kredi hariç) 111.14 TL harca yapmış.
