Harmancı Havadis’e konuştu

Baykan Gürses Özdağ

TDP Lefkoşa Belediyesi başkan adayı Mehmet Harmancı, Lefkoşa Türk Belediyesi’nin en büyük sorununun “hantallık” olduğunu söyledi.

Mali disiplinin sağlanmasının ardından, Lefkoşa’nın iş yapabilir bir belediyeye kavuşabileceğini söyleyen Harmancı, personel yapısının da hassasiyetle ele alınacağını ifade etti.
Harmancı, seçime bir hafta kala projelerini ve belediyenin mali yapısını nasıl düzelteceğini Havadis’e anlattı.
Belediyenin “hantal” diye tanımladığı yapısının mali disiplinle aşılabileceğini söyleyen Harmancı, gelir getirici konular üzerine yoğunlaşıp giderleri düşürme hedefi içinde olduklarını anlattı.
“Fakir bir belediye zengin gibi davranamaz” diyen Harmancı, LTB’nin kendi şartlarını oluşturması gerektiğine de dikkat çekti.

“7/24 çalışacak değil, rasyonel çalışacak bir başkan…”
Soru: Sorunlu bir belediyeye neden talip oldunuz?
Harmancı: En global tespit hantal bir belediye olduğudur. Çünkü verimli çalışma ortamı olmayan, kadrolar arasında verimli bir iş dağılımı olmayan bir yapı var. En önemli kaynağını da memur-işçi arasındaki denge oluşturuyor. Normalde işçi adına bu dengenin bozulması gerekiyordu. Bizde başkanlık personelinin bile 24 kişi olduğunu görüyoruz. Böyle bir yapının idame ettirilmesi zordur. Bu bir yıl içerisinde bana göre değişmeyen konu memurların intibakları ile ilgili konuyu dışarıda tutarak söylüyorum, yurttaşın temel hizmetlerine dönük bir sistem yaratılamadı. Yurttaş bir şikayette bulunuyor, ancak bunun sonuçlanacağına dair bilgi sahibi olamıyor. En azından bunun bu bir yılda aşılması lazımdı.
Diğer bir sıkıntı da teknik donanım sıkıntısıydı. 2014 yılındayız ve çalı süpürgesi ile sokaklar süpürülüyor. Hiçbir teknolojik ekipmanın kullanılamadığı bir belediyeden bahsediyoruz. 10 tane çöp arabasının 2’ye düştüğü bir başkenttir. Bunları bir eleştiri olarak söylemiyorum. Bunlar bize şunu gösteriyor ki belediye aslında olması gerektiğinden daha fazla 20-30 yıl geriye götürüldü.
37 yaşında Lefkoşa’nın çeşitli safhalarını görmüş birisiyim. Bu kentin yeniden bir dinamizm ile ayağa kalkabileceğini düşünüyorum. Klasik bir siyasetçi ve parti siyaseti ile bu yapı ayağa kalkabilmiş olsaydı, bu bir yıl içinde bazı doneleri görmüş olacaktık. Bunun meyvelerinin hiç alınmadığını düşünüyorum. Belediye başkanı 7/24 çalışacak biri değil, rasyonel çalışacak başkanına ihtiyaç var. Siyaseti kararları alırken 61,400 Lefkoşalıyı düşünecek bir belediye başkan adayına ihtiyaç var. Ben onu sağlamak üzerine kendimi ve yetişmiş kadrolarımızı o oranda üretici olacak noktada görüyorum.

“Mali disiplin sağlanacak”
Soru: Mali disiplini nasıl sağlayacaksınız? Planınız nedir?
Harmancı: Bu hantal yapının değişmesi mali yapının disiplin altına girmesi ile mümkün olabilir. Özellikle emekliye ayrılacak personelin bir an önce emekliye sevk edilmesi ile ilgili işlerin tamamlanması Sosyal Sigorta ve İhtiyat Sandığı yatırımlarının tamamlanmasıyla mümkün olacak. Gelir getirici konular üzerine yoğunlaşıp, artırdığımız bu gelirlerle gider düşürmeye yönelik faaliyette bulunacağız.
Emekliye ayrılan çalışanların sosyal haklarını ödüyorsak en azından personelin maaşı ile ilgili bir çözüm getirmiş olacağız. Bunun da yetmeyeceğinin farkındayız.

“Tahsilatlar yönünden Bulutoğluları dönemindeki performansla eş bir durum var”
Soru: Gelir artırıcı önlem almak da yetmez diyorsunuz ama ilk başta nasıl bir adım atacaksınız?
Harmancı:  O gün başka bir aday da seçilseydi, mali yönden bugün gelinen noktanın çok da ötesinde bir tabloyu görebilmenin çok da mümkün olmadığını düşünürüm. Ama bugüne kadar gösterdiğimiz performansın bir değerlendirmesi gerekmektedir. Bir bütçe oluşturuldu, bu oy birliği ile geçer. Bütçe performansından sorumlu olan belediye meclis üyeleri değil, oradaki idari yapıdır sorumlu olan.
Bu bütçe performansı bize bu yıl içinde 30 milyonun üzerinde eksiye giden belediye olduğunu gösteriyor. Benim görmek istediğim parola 24 ile yola çıkılmış olsaydı, bu eksi bütçeyi 5 adımda denk bütçe haline getirilseydi, o zaman ilk aylık bütçe performansının buna yakın değerleri bulması gerekiyordu. Ben bütçe açığının daha da fazla arttığını görüyorum. Böyle olunca ekonomik performans bakımından ciddi sıkıntı olduğu ortaya çıkıyor. Bu sorgulanmalıdır, neden bu yapılamıyor. Biz, mevcut yapı üzerinde oynama yapmadık.
Gider artırıcı önlemler noktasında sayın başkan diyor ki “4 milyonluk bir hizmet alımı vardı, durdurduk”, ama biliyorsunuz ki bu surlar içinin temizlenmesiyle ilgiliydi ve geçiş döneminde Kemal Deniz Dana iptal etmişti. Farklı hizmet alımları vardı 2 milyon liralık onlarla ilgili bir durdurma oldu, doğrudur. Bu takdir edilmesi gereken bir şeydir. Ama gelir açısından baktığımızda, tahsilatlar yönünden Cemal Bulutoğluları dönemindeki performans ile nerdeyse eş değerdir. Bu hiçbir şekilde izah edilemez.

“Vergi toplamak öncelikli”
Soru: Emlak vergileri başta olmak üzere, vergi toplama konusunda projelerden bahsediyorsunuz. Bunu biraz açabilir misiniz?
Harmancı: Emlak vergilerinden bahsediyoruz. Bunun toplanabilmesi ile ilgili bir proje ortaya koyuyoruz. Toplanamayan emlak vergilerini % 10’un altına indirmeyi hedefliyorum. Bunu başarabilirsek bu çok ciddi bir rakamdır. Elektronik çip sistemini devreye sokmaya çalışacağız. Belediye personeli su faturalarını dağıtırken, emlak vergisini ödemiş evlerinde asılı çipli halkaları görecekler ve okutacaklar.
Ödemeyenlerle ilgili olarak da tüzük değişikliğiyle beraber faturalara yansıtmayı düşünüyoruz. Bu çipler için çok büyük bir maliyete de gerek yoktur. Çin’den bu çipleri çok ucuza temin edebilirsiniz. Ek maliyet getirmeyeceğini düşündüğümüz bir öneridir bu.
Toplanamayan vergiler anlamında yurttaş demiyorum, yurttaştan toplanıyor, ama hizmet alamıyor. Ama sermayenin ve özellikle otellerin toplanamayan vergileri var. Bize göre burada kayıp 600 bin TL’lik yıllık bir vergi kaybı vardır. Bunu kazandırmak zorundayız. Toptancılar Hali yok. Denetim yapmakla sorumlu olduğumuz marketler var.
Bu marketler hal gibi hizmet görüyor. Benim 904 personelim varsa bu denetimi yaparım, paramı da alırım. Ne elde edilecekse bunu sağlayacağım. Sanayi bölgesinde şoklama tesislerimiz var, donmuş gıda denetimi yapılıyor, bunlar da gıda bunun da parasını almak zorundayız. Bunları hiç gündeme getirmedik.
Bunlar belediye yasasında hakkımız olan alacaklar. İki tane gaz tesisimiz var, bir bakalım ve olabiliyorsa buradan da ek gelir elde edelim. Kayıp değerlerimiz var. Ülkenin turizm potansiyeli var, bu değerlendiremiyoruz. Kültürel ürünleri kiraladığımız kaç tane çardak altı yer var, bunları araştıracağız, 900 personelimizle biz neden yapmayalım, kültürel ürünlerimizi satabilelim.

“Çalışan ve çalışmayan personel belirlenecek”
Soru: Personel fazlalığı konusunda tavrınız ne olacak?
Harmancı: Siz eğer bir komisyon oluşturmuşsanız ve buradan bir rapor çıkmışsa, bu raporu belediye meclisinde tartıştırmak zorundaydınız. O rapor hiçbir şekilde belediye meclisinde tartıştırılmadı. Bu raporu belediye meclisinde tartıştıracağım. Ortak bir karara varmak lazım. Personelin ne şartlar altında çalıştığını çok iyi biliyorum.
7 yıldır Sosyal Sigorta ve İhtiyat Sandığı yatırımları yapılmıyor. Gerçek çalışanla emeğini koymayanlar arasındaki dengesizlik Lefkoşalıya yansıyacak. Bundan da korkmayacağız. İşini yapmayan olursa disiplin soruşturması açılacak. Ya da görevden almak gerekiyorsa görevden alacağım. Yasalarca size ikinci iş hakkı tanınmıyor. Ben size o kadar çok gösterebilirim ki ikinci iş yapan. Eğer bunları düzene koyamayacaksak boşuna seçilmeyelim.

“Yurttaşları süreçlerin içine dahil edeceğiz”
Soru: Lefkoşalı ile belediye arasındaki ilişkiyi yeniden nasıl tesis edeceksiniz?
Harmancı: Lefkoşalının haklarının çiğnendiği bir yerde eğer başkan korkmadan adım atıyorsa o başkanı sahiplenme olacaktır. Özlenen siyaseti bu işe karıştırmak değil, uzağında tutmaktır. Muhtarları da süreçlere dahil etmeliyiz, vatandaşların şikayet ve beklentilerini dinlemeliyiz. Yurttaşları sürecin içine dahil etmemiz gerekiyor. Mali disiplin varken, bazı işlerin yapılabildiğini göstermek de yıpranan bu ilişkileri yeniden tesis etmeye yarayacaktır.

“Fakir bir belediye zengin gibi davranamaz”
Soru: En acil gereksinimler nedir?
Harmancı: Temel hizmetlerin sistematik hale gelmesidir. Bu mali yapı ile boğuşurken, başka insanlarla temas edip hibe sağlamak zorundayım. Kardeş belediyelerden yardım isteyebiliriz. Çöp arabamız yoksa 80 tane aracımıza da ihtiyaç yoktur. Bir kısmını satacağız ve iş arabası alacağız. Neden bisikletle şehir içinde görev yapan personel bisiklet ile gelmesin. Fakir bir belediye zengin gibi davranamaz. Fakir bir belediye kendi şartlarını oluşturmalıdır. Lefkoşa’nın içi yayalaştırıldı, ancak burada bir dinamizm yaratılamadığı için bu yayalaştırma anlaşılmadı. Dereboyu’nda o zaman neden festival yapıyorsunuz, bunu yayalaştırdığınız yerde yapın ki buradaki esnaf da cümbüş etsin. Kaynak gereksinimi olmadan yapılabilecek işler de var.

“İlk hedef belediye içindeki yapılandırmayı yenilemektir”
Soru: 4 yıllık süre içinde öngördüğünüz projelerinizden de biraz bahsedelim. Nasıl bir yapılandırma yapacaksınız?
Harmancı: İlk hedef belediye içindeki yapılandırmayı yenilemektir. Personel ile ilgili yapılandırmayı sağlayacağız. Bir kısım personeli kendi maaşını çıkarır hale getirmek zorundayız, azaltma yapmamak adına… Parkların büfelerini kiralayarak kendi maaşlarını çıkarmalarına yardımcı olabiliriz. Bana Park Bahçe birimini özelleştireceğim eleştirisini yapıyorlar, hayır özelleştirmeyeceğim, ama yeniden yapılandıracağım.
Ama vatandaşın hizmetine gider vaziyete getirilecek.  Evinde otları biriken ama kesmeyen vatandaşa çevreyi kirlettiği için ihbar yollayacağız, bir süre içinde temizlenmesi için… Temizlenmiyorsa da ücret karşılığında biz yapacağız. Belediyenin üzerinde bir restoran var, 400-500 kişi arasında bir kapasitesi var. 6-7 personelimize hizmet içi eğitim vererek oranın işletmesi ile kendi maaşlarını çıkarmaya çalışacağız. Disiplin altına da almamız gerekiyor bazı noktaları… Hala eski yönetimin intibaklarını sağladığı kişiler var. İntibak komisyonunun toplanabilmesi ile ilgili her türlü girişimi yapacağız.
Elimizde yanlış intibak yapıldığına dair mahkeme kararı vardır. Bu emsal teşkil etmelidir. Para yatırımı yapmadan yapmakla mükellef olduğumuz hizmetler var. Toplumsal cinsiyet eşitliği birimi ile çocuk haklarının oluşturulmasını sağlayacağız. İnsanlara belediyenin artık değiştiğini göstermek zorundayız. Her şeyin para ile ilgili olmadığını göstermek zorundayız. Şehir yaşamına ilişkin koşulları iyileştirmek de bir diğer hedefimizdir. Etap etap, mahalle komitelerini oluşturup vatandaşların buralardan proje üretme noktasına getireceğiz. Mahallelerin ihtiyaçlarını belirleyeceğiz ve bunları tamamlayacağız ortaya koyacağımız takvimlerle…
Altyapı çalışmalarında TC Yardım Heyeti, Avrupa Birliği desteğinden yararlanmaya çalışacağız. Katı atık projesini de hayata geçirmek istiyoruz. Para eden atıkların sistematik şekilde toplanmasını sağlayıp bunları satarak ek gelir elde edeceğiz. Orta vadede terminal projemizi hayata geçireceğiz. Mülk devri yapmayacağız.
Kamu-özel ortaklığında bir yapı oluşturmayı hedefliyoruz. Yer bizimdir, burayı inkişaf ettirmeye paramız yoktur ama buranın büyük bir potansiyeli vardır.
Buranın inkişaf edilmesinde özelin katkısını alabilirsek buradaki gelir paylaşımını öngörebileceğiz. Ve buradan bize gelir gelmeye başlayacak.